Huta Częstochowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.
ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.
Biurowiec Huty Częstochowa
Forma prawna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Data założenia 1896 / 2002
Lokalizacja Polska Polska
Siedziba ul. Kucelińska 22
42-207 Częstochowa
Numer KRS 0000136890
Prezes Anatolij Fediajew
Branża hutnictwo
Produkty stal
Kapitał zakładowy 582.194.000,00 zł
Położenie na mapie Częstochowy
Mapa lokalizacyjna Częstochowy
ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.
ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.
ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.
Ziemia 50°47′22″N 19°11′03″E/50,789444 19,184167Na mapach: 50°47′22″N 19°11′03″E/50,789444 19,184167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
ISD Huta Częstochowa – zakład „Raków”, stalownia

Huta Częstochowa – kombinat metalurgiczny w Częstochowie, jedna z największych hut stali i największy dostawca blachy okrętowej w Polsce. Obecnie pełna nazwa firmy brzmi ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o.

Historia zakładu[edytuj | edytuj kod]

Okres zaborów[edytuj | edytuj kod]

Decyzję o budowie huty w rejonie Częstochowy podjęto na podstawie analizy zasobów. W rejonie Częstochowy znajdowały się pokłady rudy żelaza, wapienia i wody przemysłowej, a przez miasta przebiegała linia kolei warszawsko-wiedeńskiej, która zapewniała dobre skomunikowanie zakładu. Budowana w latach 18961902 przez Towarzystwo Zakładów Metalowych Bernard Hantke huta[1] o powierzchni 64 ha powstała przy wsi Raków na lewym brzegu Warty[potrzebne źródło] jako zaplecze surowcowe dla zakładów produkcyjnych. Projekty dokumentów technicznych sporządzili w całości inżynierowie polscy, a finansowały banki niemieckie[1]. Był to najnowocześniejszy i drugi co do wielkości (po Hucie Bankowej) tego typu zakład w Kongresówce. W jego skład wchodziły: dwa[potrzebne źródło] wielkie piece na 110−120 tys. ton surówki rocznie, stalownia, walcownia, 5 pieców martenowskich na 90-100 tys. ton stali rocznie, warsztaty mechaniczne (1899), elektrownię (1899) oraz laboratorium (1900). Zbudowano także osiedle robotnicze dla 280 rodzin i domy dla kadry inżynieryjno-technicznej[1]. Początkowo prowadził działalność w oparciu o surowiec dostarczany z Krzywego Rogu w Imperium Rosyjskim (dzisiejsza Ukraina), a wkrótce zaczęto uzyskiwać go z pobliskich kopalń rud żelaza należących do Towarzystwa[potrzebne źródło].

Lata 1900−1904 były okresem wzrostu produkcji i jej opłacalności, jednak następnie kryzys finansowy i dalsze nakłady inwestycyjne spowodowały zadłużanie się Towarzystwa B. Hantke, którego głównym wierzycielem stało się Oberschlesische Eisenindustrie AG für Bergbau und Hüttenbetrieb w Gliwicach, (zwane także „Obereisen Gleiwitz”). Wierzyciel do 1904 roku pozyskał 30% akcji fabryki, a trzy lata później miał 95%. W okresie rewolucji 1905 w hucie wybuchały liczne strajki, co spowodowało spadek opłacalności produkcji. Od 1907 roku huta była własnością koncernu z Rzeszy Niemieckiej. Rok później unieruchomiono zakład z powodu braku koniunktury, a dyrektor Mariusz Bojemski przeforsował program modernizacji zakładu, która w latach 1909-1910 przyniosła wzrost zamówień i produkcji przy nałożeniu na koniunkturę w przemyśle metalowym. Do wybuchu I wojny światowej trwał okres prosperity huty. W 1913 w piecach wyprodukowano 114 000 ton surówki, w stalowni 87 000 ton stali surowej, a w walcowni 82 000 tony stali walcowanej. Wartość produkcji w tym roku była dla poszczególnych wydziałów równa od 90% do 100% procent mocy produkcyjnych. Huta zatrudniała wówczas ok. 1800 robotników[1].

I wojna światowa, okres międzywojenny i II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Po wkroczeniu do miasta Niemców hutę unieruchomiono na dwa lata[1]. Do zakończenia wojny produkowała głównie drut na potrzeby wojska[potrzebne źródło]. Po odzyskania niepodległości załoga żądała upaństwowienia zakładu, w celu ochrony przed upadłością. Ostatecznie pozyskno państwowe kredyty, oddając zakład pod zarząd państwowy. Huta była wówczas jedynym zakładem hutniczym na terenie byłego Królestwa Polskiego, który nie doznał zniszczeń w infrastruktury. W 1919 roku uruchomiono piece martenowskie i wielki piec, jednak produkcja była niska i sięgała najwyżej 20% przedwojennej. Niemiecki koncern sprzedał w 1923 roku udziały Modrzejowskim Zakładom Górniczo-Hutniczym i częstochowski zakład został własnością tej firmy. Trwało to do 1934 roku, gdy nastąpiła fuzja z Towarzystwem B. Hantke w Zjednoczone Zakłady Górniczo-Hutnicze Modrzejów-Hantke[1].

Huta wciąż przeżywała jednak zastój. W 1924 roku zakład zatrzymano na pół roku, ale rozruch nastąpił już pod koniec roku. W latach 1925−1929 następowała poprawa koniunktury, udało się osiągnąć blisko 50% produkcji przedwojennej. W 1927 roku rozpoczęto modernizację huty celem zwiększenia zdolności produkcyjnych. W 1928 roku Raków został przyłączony do Częstochowy jako nowa dzielnica. Pod koniec 1929 roku nastąpił kolejny spadek zamówień w związku z wybuchem kryzysu światowego, którego dno nastąpiło w roku 1931, gdy produkcja sięgnęła 5% przedwojennej. Wobec złej sytuacji zakładu sprzedawano jego akcje, do 1936 roku 35% akcji znalazło się w rękach kapitału brytyjskiego, a 62% włoskiego. W kolejnych latach następowała poprawa koniunktury, jednakże brak popytu na wyroby wielkich pieców spowodował ich wygaszenie na lata 1933-1936. W stosunku do okresu przedwojennego zatrudnienie spadło o połowę[1].

W czasie II wojny światowej Huta Częstochowa została częścią koncernu Hugo Schneider AG (Hasag) i pracowała na potrzeby przemysłu wojennego III Rzeszy, ale produkcja sięgała 30% mocy produkcyjnych. Po otwarciu frontu wschodniego produkcja sięgnęła poziomu z końca okresu międzywojnia XX w. W latach 1942-1944 Niemcy dokonali rozbudowy wielkiego pieca, a w 1944 roku zbudowano nową odlewnię żeliwa, którą uruchomiono w październiku 1944 roku[1]. Po likwidacji częstochowskiego getta przymusowo pracowali tu Żydzi.

Polska Ludowa[edytuj | edytuj kod]

Huta została znacznie rozbudowana w ramach planu sześcioletniego. W latach 19511952 w istniejącym już zakładzie Raków uruchomiono nową stalownię liczącą 6 pieców martenowskich oraz walcownię rur bez szwu. W innym miejscu, na piaskach Mirowa, wzniesiono całkowicie od podstaw walcownię. W 1953 oddano do użytku dwa piece, później spiekalnię rud, koksownię o czterech bateriach oraz działy pomocnicze (m.in. warsztaty mechaniczne i konstrukcyjne, siłownię). Uruchomienie pierwszego pieca martenowskiego było transmitowane przez Polskie Radio, a świadkami spustu surówki byli Prezes Rady Ministrów Józef Cyrankiewicz, Minister Finansów Hilary Minc i wojewoda śląski Aleksander Zawadzki oraz Minister Obrony Narodowej Konstanty Rokossowski. Walcownię blach grubych wzniesiono częściowo w miejscu dawnego lotniska na Kucelinie[2]. W latach 19591960 uruchomiono zakład koksochemii oraz zakłady materiałów ogniotrwałych i przeróbki żużla wielkopiecowego. W 1972 oddano do eksploatacji największą wówczas w Europie walcownię blachy oraz dwie baterie koksownicze. W latach 19521989 Huta Częstochowa nosiła imię Bolesława Bieruta.

Okres współczesny[edytuj | edytuj kod]

W 2005 hutę przejął ukraiński Związek Przemysłowy Donbasu (Industrialnyj Sojuz Donbasa), we wrześniu 2006 zmieniono nazwę na „ISD Huta Częstochowa”. Od 2008 roku wydzielono ze struktur Huty dotychczasowy zakład koksownia, która od tego czasu działa jako osobna spółka pod nazwą Koksownia Częstochowa Nowa Sp. z o.o. 30.04.2009 r. – ISD Huta Częstochowa Sp. z o.o. sprzedała 100% udziałów w Koksowni Częstochowa Nowa Sp. z o.o. chorzowskiej spółce Zarmen Sp. z o.o.

14 września 2010 r. Zarząd Alchemia SA poinformował o zawarciu z ISD Huta Częstochowa przedwstępnej umowy sprzedaży Zakładu Produkcji Rur wchodzącego w skład Huty. Sprzedaż Zakładu Produkcji Rur jest kolejnym krokiem w restrukturyzacji Grupy ISD Polska.[potrzebne źródło]

Władze huty[3][edytuj | edytuj kod]

Dyrektorzy:

  • Alfred Hantke (1896-1899)
  • Ludwik Gużewski (1899-1903)
  • Adolf Makomaski (1903-1905)
  • Henryk Hantke (1905)
  • Stanisław Surzycki (1905-1908)
  • Mariusz Bojemski (1908-1912)
  • Karol Dichmann (1912-1918)
  • Bolesław Kamieński (1918-1924)
  • Kazimierz Mierzanowski (1924)
  • Stanisław Poradowski (1924-1928)
  • Stanisław Kosiewicz (1928-1932)
  • Tomasz Szwejkowski (1932-1939)
  • Stanisław Maćkowiak (1939-1942)
  • Ferdynand Lehmkuhl (1942-1945)
  • Tomasz Szwejkowski (1945-1948)
  • Leon Szczerbicki (1948-1950)
  • Antoni Czechowicz (1950-1951)
  • Kazimierz Wrzesień (1951-1952)
  • Zygmunt Biały (1952-1954)
  • Jan Skowron (1954-1958)
  • Maksymilian Zieliński (1958-1962)
  • Kazimierz Budzyński (1962)
  • Zbigniew Piekutowski (1962-1973)
  • Tadeusz Chrząszcz (1973-1976)
  • Ryszard Barton (1976-1985)
  • Józef Wypych (1985-1998)

Prezesi:

  • Józef Wypych (1998-1999)
  • Lech Skrzypczyk (1999-2001)
  • Wacław Korczak (2001-2006)
  • Marek Manikowski (2006-2007)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Budowa i początki produkcji w Hucie Bernarda Hantkego w Częstochowie w latach 1898-1945. (pol.). 2005-0422. [dostęp 2014-05-27].
  2. Tomasz Haładyj: Dlaczego Częstochowa otrzymała tramwaje dopiero w 1959 r., choć przetarg rozpisano już w 1903?. Gazeta.pl Częstochowa, 12.09.2012. [dostęp 2013-10-01].
  3. Tomasz Haładyj: Rondo dla dyrektora huty Tomasza Szwejkowskiego? (pol.). Gazeta.pl Częstochowa, 2011-10-13. [dostęp 2011-10-15].