Kanał (film)

Kanał
Gatunek	wojenny
Data premiery	20 kwietnia 1957
Kraj produkcji	Polska
Język	polski
Czas trwania	95 min.
Reżyseria	Andrzej Wajda
Scenariusz	Jerzy Stefan Stawiński
Główne role	Tadeusz Janczar Teresa Iżewska Wieńczysław Gliński Tadeusz Gwiazdowski Stanisław Mikulski Emil Karewicz Władysław Sheybal Teresa Berezowska Jan Englert
Muzyka	Jan Krenz
Zdjęcia	Jerzy Lipman
Scenografia	Roman Mann
Kostiumy	Jerzy Szeski
Montaż	Halina Nawrocka
Dystrybucja	Zespół Filmowy Kadr
Nagrody	Specjalna Nagroda Jury w Cannes (1957)

Replika kanałów jakimi często musieli poruszać się warszawscy powstańcy (Muzeum Powstania Warszawskiego)

Kanał – polski film fabularny w reżyserii Andrzeja Wajdy z 1957.

Jest to pierwszy polski film powojenny poruszający tematykę powstania warszawskiego. Oparty na opowiadaniu Jerzego Stefana Stawińskiego (uczestnika powstania, który przeszedł przez kanały podczas powstania warszawskiego) i zrealizowany według jego scenariusza. Film ukazuje jeden z końcowych epizodów walk w Warszawie.

Jednoznacznie pesymistyczna wymowa filmu uczyniła go kontrowersyjnym w odbiorze szerokiej publiczności. Pomimo tego film uznano za sukces artystyczny i został on dobrze przyjęty przez krajową krytykę. Zarazem Kanał był pierwszym polskim obrazem filmowym zauważonym w Zachodniej Europie. Dzięki projekcji na Festiwalu w Cannes w 1957 poznała go światowa krytyka, doceniając za oryginalność i nowatorstwo. Na tym samym festiwalu Kanał zdobył nagrodę Srebrną Palmę (ex aequo z Siódmą pieczęcią Bergmana).

Film Wajdy do dziś uznawany jest za jeden z najlepszych polskich obrazów. Datę jego premiery powszechnie uważa się za początek polskiej szkoły filmowej. Film jako pierwszy z polskich filmów rywalizował o Oscara w 1958 roku.^{[potrzebne źródło]}

Obsada

• Tadeusz Janczar - podchorąży Jacek "Korab"
• Teresa Iżewska - łączniczka "Stokrotka"
• Wieńczysław Gliński - porucznik "Zadra"
• Tadeusz Gwiazdowski - sierżant "Kula"
• Stanisław Mikulski - "Smukły"
• Emil Karewicz - porucznik "Mądry"
• Władysław Sheybal - kompozytor Michał
• Teresa Berezowska - łączniczka Halinka
• Zofia Lindorf - kobieta szukająca córki
• Janina Jabłonowska
• Maria Kretz
• Jan Englert - "Zefir"
• Kazimierz Dejunowicz - kapitan "Zabawa"
• Zdzisław Leśniak - "Mały"
• Maciej Maciejewski - porucznik "Gustaw"
• Adam Pawlikowski - Niemiec przy wylocie kanału

Opis fabuły

Na fabułę składają się losy członków powstańczego oddziału, zmuszonych do ewakuacji kanałami. Powolna, samotna śmierć wszystkich po kolei bohaterów ukazuje ogrom tragedii zrywu zbrojnego.

Akcja filmu rozpoczyna się 25 września 1944 roku (56 dzień powstania warszawskiego). Grupa powstańców podejmuje próbę przedostania się z okrążonego przez Niemców Mokotowa do Śródmieścia.

Inne informacje

Przy produkcji filmu asystentem reżysera Andrzeja Wajdy był inny znany polski reżyser Janusz Morgenstern.

Literatura

• Don Fredericksen, Marek Hendrykowski: Kanał. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2007. ISBN ISBN 83-232-1726-2.
• Jan Lewandowski: 100 filmów polskich. Chorzów: Videograf II, 2004. ISBN 83-7183-326-1.

Linki zewnętrzne

• Kanał w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Kanał w bazie filmweb.pl
• Kanał w bazie stopklatka.pl
• "Kanał" na oficjalnej stronie reżysera