Kleck

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kleck
Herb Flaga
Herb Klecka Flaga Klecka
Państwo  Białoruś
Obwód miński
Populacja (2010)
• liczba ludności

10 800[1]
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Kleck
Kleck
Ziemia 53°04′N 26°38′E/53,066667 26,633333Na mapach: 53°04′N 26°38′E/53,066667 26,633333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Białoruś

Kleck[2] (biał. Клецк) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, siedziba rejonu kleckiego, do 1945[3] w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie nieświeskim, siedziba gminy Kleck. Był miastem królewskim I Rzeczypospolitej[4].

Kleck leży nad rzeką Łań.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dawny kościół dominikanów w Klecku, obecnie cerkiew prawosławna

istniejące:

  • Kościół dominikanów pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (obecnie cerkiew prawosławna Zmartwychwstania Chrystusa), barokowy fundacji księcia Stanisława Radziwiłła zbudowany w 1683 r. Jerzy i Klara Bułhakowie uposażyli roku 1685 zgromadzenie zakonne funduszem ziemnym, a książęta Sanguszkowie pieniężnym. Zamieniony na cerkiew w II poł. XIX. w. Po II wojnie światowej nieczynny, był w nim warsztat mechaniczny. W 1994 r. pobieżnie wyremontowany i przekazany prawosławnym.
  • Klasztor dominikanów razem z kościołem fundacji Radziwiłła. W roku 1693 roku Stanisław Kazimierz, książę Radziwiłł marszałek Wielkiego Księstwa Litewskiego, zrobił fundusz na klasztor, któremu zapisał 40.000 złotych polskich. Później posiadł folwark w Czarkowczyźnie, a do roku 1764 przybyło kapitału na 12.000 złotych polskich. Zakon skasowano w 1832 r. (inne źródła – 1843). Mieściła się w nim też od 1795 r. szkoła dla szlachciców. Obecnie w dawnym klasztorze mieści się internat.
  • Synagoga z końca XIX wieku
  • Strażnica KOP z lat 1924-25 zbudowana wg projektu Tadeusza Nowakowskiego. Pierwotny zespół zabudowań tworzyły: budynek dowództwa KOP, budynek koszar, działownia (betonowy schron na amunicję), stajnia dla 200 koni i magazyn paszy. W budynkach koszarowych znajdowały się: pokoje dla oficerów i podoficerów oraz żołnierzy, kuchnia, łaźnia, pralnia, warsztaty krawieckie i szewskie, warsztaty kowalskie i rusznikarskie, magazyny mundurowe i magazyny broni. Kierownikiem budowy z upoważnienia Ministerstwa Robót Publicznych był inż. arch. Zygmunt Wyganowski. Budynki posiadały oświetlenie elektryczne doprowadzone z Nieświeża, bieżącą wodę w koszarach zapewniała studnia głębinowa wyposażona w pompę.
  • Szpital z 1909 r. fundacji Wojciecha Radziwiłła.
  • Cmentarz katolicki

nieistniejące:

  • Kościół parafialny pw. Trójcy Świętej ufundowany w 1450 r. przez Andrzeja Mostwiłowickiego, obywatela nowogródzkiego, a dokończony przez królową Bonę żonę Zygmunta Jagiellończyka. Dnia 7 stycznia 1652 r. Michał Karol Radziwiłł obdarował świątynię wieczystym funduszem. Kościół przetrwał czasy nawały szwedzkiej, reformację, pożar w 1810 roku i I wojnę światową. Został zburzony przez artylerię Armii Czerwonej w 1944 r. podczas zdobywania miasta. W latach 50. XX wieku pozostałości kościoła zostały rozebrane przez mieszkańców na cegłę. Do dziś ocalał fragment ściany dzwonnicy kościelnej.
  • Zamek w Klecku
  • Synagoga Wielka z 1796 roku
  • Meczet w Klecku

Osoby związane z Kleckiem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  3. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  4. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 12.
  5. W kręgu polityki i spraw wojskowych. Wobec rewolucji 1917 roku. W: Między nadzieją…. s. 114–115.
  6. Polski spis powszechny z dn. 30.09.1921 r.
  7. filmpolski.pl: Tytus Dymek.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Sosiński „ Ziemia nowogródzka – zarys dziejów” Warszawa 2001 wyd. 1, Wydawca: Drukarnia Wojciech Lewicki Warszawa nr ISBN 83-913405-4-6 s.18,58,95-96,118,172,190-191,199-201,277,
  • Grzegorz Rąkowski „Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi” Warszawa 1997 Wydawca: Burchard Edition Warszawa, nr ISBN 83-904446-9-0, s.99-100,
  • Ignacy Borejko Chodźko „Diecezja Mińska około 1830 roku – struktury parafialne” opracował Marcin Radwan – Lublin 1998 Wydawca: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, nr ISBN 83-85854-41-X, s.45-48,
  • Ignacy Borejko Chodźko „Diecezja Mińska około 1830 roku – struktury zakonne opracował Marcin Radwan – Lublin 1998 Wydawca: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, nr ISBN 83-85854-42-8, s.59-61,
  • Anna Lewkowska, Jacek Lewkowski, Wojciech Walczak , „Zabytkowe cmentarze na kresach wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej- województwo nowogródzkie”, Wydawnictwo DiG Warszawa, 2008, ISBN 83-7181-465-8, ISBN 978-83-7181-465-5, s. 103 – 106.
  • „Żołnierz Polski” nr 41 z dnia 13 października 1929 r. art. P.Prezydent wśród żołnierzy K.O.P. Kleck 23.09.1929 r.
  • „Nasze Kościoły Archidiecezja Mińska Dekanat Słucki” ks. Josefat Żyskar s.311-313 Narodowa Biblioteka Cyfrowa
  • Dariusz Tarasiuk: Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905–1918. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2007, s. 211. ISBN 978-83-227-2629-7.