Kosma i Damian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Święci
Kosma i Damian
lekarze,męczennicy
Hans Süß von Kulmbach 001.jpg
Data urodzenia III wiek
Data śmierci ok. 303
Cyr (Syria)
Kościół/
wyznanie
katolicki, prawosławny, orientalny
Wspomnienie 26 września (kat.)
1/14 listopada (praw.)
Patron Florencji, lekarzy, aptekarzy farmaceutów, chirurgów, dentystów, cyrulików, cukierników, wydziałów medycznych
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Kosma i Damian, grec. Κοσμάς και Δαμιανός, cs. Biessrebreniki i czudotworcy Kosma i Damian Azijskije – bracia, prawdopodobnie bliźniacy, lekarze rzymscy, męczennicy chrześcijańscy oraz święci Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według tradycji zginęli 26 września 303. Święci ci są wymieniani w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.

Kosma i Damian urodzili się w III wieku i pochodzili z Cyru (Cyrrhus, arab. Ḳūrus) na terenie Syrii w Azji Mniejszej. Ojciec, z pochodzenia Grek, był poganinem, matka św. Teodozja chrześcijanką. Teodozja wcześnie owdowiawszy pozostała cnotliwą i pobożną osobą.

Męczeństwo świętych Kosmy i Damiana (fresk Fra Angelico).

Bracia z domu wynieśli wiarę oraz miłość do Boga i bliźnich, co wraz z łaską Bożą czyniło ich zdolnymi do wielkich czynów, aż do oddania życia za wiarę.

Byli zdolnymi lekarzami, cieszącymi się wielką sławą. Szczególną estymę wśród ludności zyskali, nie pobierając honorariów za swoją pracę. Leczyli wszystkich. Szczególną troską otaczali biednych. Lecząc chorych pogan, często zdobywali ich dla Chrystusa.

W czasie prześladowań chrześcijan za cesarza Dioklecjana Kosma wraz z bratem byli torturowani i ścięci mieczem. Śmierć męczeńską ponieśli w Cyrze, jak świadczy o tym biskup tego miasta Teodoret z Cyru. Tam też obaj zostali pochowani.

Kult

Grób ich wnet zasłynął cudami i stał się celem licznych pielgrzymek. Lud wierzył, że skoro za życia leczyli ciała i dusze, to tym bardziej w Niebie mogą uzyskać dla nich wiele łask. Nad grobem w Cyrze wzniesiono bazylikę. Kult ich rozpowszechniał się w całym Kościele.

Kosma i Damian są patronami Florencji, lekarzy, aptekarzy, farmaceutów, chirurgów, dentystów, cyrulików, cukierników i wydziałów medycznych.

Ich wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 września.

Cerkiew prawosławna wspomina świętych cudotwórców 1/14 listopada[a] , tj. 14 listopada według kalendarza gregoriańskiego[b]

W ikonografii św. Kosmę przedstawia się zazwyczaj z bratem, św. Damianem, w bogatych szatach, często z pudełkiem na kosztowności i wonności, z moździerzem (do rozcierania ziół) oraz narzędziami ich tortur i śmierci (kamienie lub miecz).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. podwójne datowanie
  2. Prawosławna hagiografia zna jeszcze dwie pary, uznanych za świętych, rodzonych braci o tych imionach, którzy zmarli w 287 lub 303 roku. Są to:
    • "Kosma i Damian Rzymscy" (cs. Biessrebreniki Kosma i Damian Rymskije) wspominani 1/14 lipca,
    • "Kosma i Damian Arabscy" (cs. Muczeniki i biessrebreniki Kosma i Damian Arawijskije) wspominani 17/30 października.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]