National Basketball Association
| National Basketball Association | |
 Uchwycony w tej pozycji Jerry West znajduje się w logo NBA od 1969 |
|
 2012/13 |
|
| Państwo |  Stany Zjednoczone Kanada |
| Oficjalny skrót | NBA |
| Dyscyplina | koszykówka |
| Data założenia | 1946 |
| Poprzednia nazwa | Basketball Association of America |
| Przekształcona na zawodową |
1946 |
| Prezes | David Stern |
| Partner TV | ABC, ESPN, TNT, NBA TV, FOX SPORT, CBS |
| Rozgrywki | |
| Liczba drużyn | 30 |
| Zwycięzcy | |
| Pierwszy zwycięzca | Philadelphia Warriors |
| Obecny zwycięzca | Miami Heat (2. tytuł)[1] |
| Najwięcej zwycięstw | Boston Celtics (17 tytułów) |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Oficjalna strona internetowa | |
National Basketball Association (skrót ang. NBA) – amerykańsko-kanadyjska liga koszykarska, o charakterze profesjonalnym. Tworzą ją 30 zespołów, w tym: 29 ze Stanów Zjednoczonych i jeden z Kanady. Liga jest aktywnym członkiem USA Basketball, oddziału Fédération Internationale de Basketball na terytorium Stanów Zjednoczonych. Jej komisarzem od 1984 roku jest David Stern, który swój urząd zda w 2014 roku[2][3]. NBA jest jedną z czterech największych północnoamerykańskich zawodowych lig sportowych (oprócz niej NFL, NHL i MLB). Gracze NBA są najlepiej opłacanymi sportowcami świata (w średniej rocznych zarobków)[4].
Liga została założona w Nowym Jorku 6 czerwca 1946 jako Basketball Association of America[5], a nazwę National Basketball Association przybrała jesienią 1949, po połączeniu z rywalizującą National Basketball League. Siedziba władz ligi, skąd dokonuje się wszystkich ruchów związanych z działalnością NBA, znajduje się na Piątej Alei 645 w Nowym Jorku. NBA Entertainment i studia NBA TV mieszczą się w pobliskim Secaucus w stanie New Jersey.
Spis treści |
Historia[edytuj]
Powstanie i fuzja[edytuj]
Basketball Association of America została utworzona w 1946 roku, przez właścicieli największych aren hokejowych w północno-wschodnich i środkowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. 1 listopada 1946, w Toronto w Kanadzie, Toronto Huskies podejmowali New York Knickerbockers w Maple Leaf Gardens, w meczu, który uważany jest za pierwszy w historii NBA[6]. Chociaż istniały wtedy już American Basketball League i NBL, BAA było pierwszą profesjonalną ligą koszykarską, która zamierzała rozgrywać swoje mecze przede wszystkim w dużych miastach. Podczas pierwszych lat istnienia poziom gry w BAA nie odróżniał się od tego prezentowanego w konkurencyjnych ligach, czy niezależnych zespołach, jak Harlem Globetrotters. Na przykład, finalista ABL z 1948 roku Baltimore Bullets przenieśli się do BAA i w tym samym roku zdobyli mistrzostwo w tejże lidze, a mistrzowie NBL z 1948 roku - Minneapolis Lakers zdobyli mistrzostwo BAA w 1949 roku.
W dniu 3 sierpnia 1949 roku, władze BAA przystały na fuzję z NBL, tworząc nową ligę, o nazwie National Basketball Association[8]. Nowa liga posiadała 17 zespołów, zlokalizowanych w mieszance małych i dużych miast, i rozgrywających swoje mecze w dużych arenach, jak i miejskich gimnazjach[8]. W 1950, NBA zmniejszała się do liczby jedenastu zespołów, a proces ten trwał do sezonu 1953–54, gdy liga przybrała najmniejszy rozmiar w historii, wynoszący dziewięć drużyn. Wszystkie z nich mieściły się w dużych miastach (New York Knicks, Boston Celtics, Golden State Warriors, Los Angeles Lakers, Royals/Kings, Detroit Pistons, Atlanta Hawks, oraz Nationals/76ers). Proces zmniejszania ligi polegał na odbieraniu koncesji małym miastom i przenoszeniu uch do dużych. Hawks przeniesieni zostali do Atlanty z "Tri-Cities" (obszar znany Quad Cities), w 1951 roku do Milwaukee, a cztery lata później do St. Louis w stanie Missouri; Royals z Rochester, przez Nowy Jork do Cincinnati (w 1957); i Pistons z Fort Wayne, przez Indianę do Detroit (w 1957).
Amerykanin japońskiego pochodzenia, Wataru Misaka, podczas gry w New York Knicks w sezonie 1947/48, "złamał" barierę etniczną w NBA. Ten rok przyniósł także dołączenie pierwszych afroamerykańskich graczy przez kilka zespołów, Chucka Coopera przez Celtics, Nathaniela "Sweetwatera" Cliftona przez Knicks, i Earla Lloyda przez Washington Capitols. Podczas tego okresu, prowadzeni przez centra George'a Mikana Minneapolis Lakers, wygrali pięć mistrzostw NBA, zyskując pozycję pierwszej dynastii ligi[9]. Aby zachęcić zespoły do rzucania, i zniechęcić do długiego rozgrywania akcji, władze ligi wprowadziły w 1954 roku, zegar ograniczający budowanie akcji do 24 sekund[10]. Jeśli drużyna w tym czasie nie trafiła rzutu lub piłka nie dotknęła kosza, zegar zostawał restartowany, a piłka przekazywana drużynie przeciwnej.
Rozgrywki[edytuj]
Drużyny podzielone są na dwie Konferencje: Wschodnią i Zachodnią. Konferencje podzielone są z kolei na trzy dywizje każda.
Rozgrywki składają się z sezonu zasadniczego i rozgrywek pucharowych (play-off).
W sezonie zasadniczym drużyny z tej samej dywizji rozgrywają ze sobą po 4 mecze (16 gier), po 3 lub 4 z drużynami innych dywizji tej samej konferencji (w sumie 52 mecze w obrębie konferencji), zaś pozostałe 30 meczów z drużynami drugiej konferencji. W ten sposób każda drużyna gra z każdą w zasadniczej części sezonu, "u siebie" i "na wyjeździe". Minusem jest to, że z oddalonymi drużynami z drugiej konferencji rozgrywa się co roku prawie dwa razy więcej meczów niż z ekipami z własnej dywizji, co wywołuje zmęczenie podróżami (30 wobec 16 meczów).
W fazie play-off najpierw wyłaniani są mistrzowie poszczególnych konferencji. W pojedynkach ośmiu najlepszych zespołów rozstawieni są zwycięzcy poszczególnych dywizji oraz drużyna z najlepszym bilansem zwycięstw spośród pozostałych. Zwycięzcy finałów konferencji spotykają się ze sobą w finale ligi. W pojedynkach fazy play-off gra się do czterech zwycięstw.
Drużyny[edytuj]
Aktualnie występujące w lidze[edytuj]
Konferencja Wschodnia[edytuj]
Konferencja Zachodnia[edytuj]
Uwagi[edytuj]
- Daty oznaczone gwiazdką (*) nie uwzględniają zmian lokalizacji zespołu.
- Fort Wayne Pistons, Minneapolis Lakers i Rochester Royals dołączyły do NBA (BAA) w 1948 z National Basketball League.
- Syracuse Nationals i Tri-Cities Blackhawks dołączyły do NBA w 1949 w czasie łączenia BAA i NBL.
- Indiana Pacers, New York Nets, San Antonio Spurs i Denver Nuggets dołączyły do NBA w 1976 w czasie łączenia NBA z American Basketball Association.
- Po zniszczeniu hali przez Huragan Katrina, przez pewien czas New Orleans Hornets rozgrywali swoje mecze w Oklahoma City.
Nieistniejące obecnie zespoły[edytuj]
- Anderson Packers (1949–1950)
- Baltimore Bullets (1947–1955)
- Chicago Stags (1946–1950)
- Cleveland Rebels (1946–1947)
- Detroit Falcons (1946–1947)
- Detroit Gems (1949–1950)
- Indianapolis Jets (1948–1949)
- Indianapolis Olympians (1949–1953)
- New Jersey Nets (1967–2012)
- Pittsburgh Ironmen (1946–1947)
- Providence Steamrollers (1946–1949)
- Seattle SuperSonics (1967–2008)
- Sheboygan Redskins (1949–1950)
- St. Louis Bombers (1946–1950)
- Toronto Huskies (1946–1947)
- Washington Capitols (1946–1951)
- Waterloo Hawks (1949–1950)
Prezydenci i komisarze NBA[edytuj]
- Maurice Podoloff, prezydent 1946–1963
- Walter Kennedy, prezydent 1963–1967; komisarz 1967–1975
- Larry O'Brien, komisarz 1975–1984
- David Stern, komisarz 1984–
Drużyny mistrzowskie[edytuj]
| Drużyna | Mistrzostwa | Rok |
|---|---|---|
| Boston Celtics | 17 | 1957, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1974, 1976, 1981, 1984, 1986, 2008 |
| Los Angeles Lakers | 16 | 19491, 19501, 19521, 19531, 19541, 1972, 1980, 1982, 1985, 1987, 1988, 2000, 2001, 2002, 2009, 2010 |
| Chicago Bulls | 6 | 1991, 1992, 1993, 1996, 1997, 1998 |
| San Antonio Spurs | 4 | 1999, 2003, 2005, 2007 |
| Detroit Pistons | 3 | 1989, 1990, 2004 |
| Golden State Warriors | 3 | 1947², 1956², 1975 |
| Philadelphia 76ers | 3 | 1955³, 1967, 1983 |
| Miami Heat | 2 | 2006, 2012 |
| Houston Rockets | 2 | 1994, 1995 |
| New York Knicks | 2 | 1970, 1973 |
| Washington Wizards | 1 | 19786 |
| Baltimore Bullets | 1 | 19487 |
| Atlanta Hawks | 1 | 19584 |
| Dallas Mavericks | 1 | 2011 |
| Milwaukee Bucks | 1 | 1971 |
| Portland Trail Blazers | 1 | 1977 |
| Sacramento Kings | 1 | 19515 |
| Oklahoma City Thunder | 1 | 19798 |
1 jako Minneapolis Lakers
2 jako Philadelphia Warriors
3 jako Syracuse Nationals
4 jako St. Louis Hawks
5 jako Rochester Royals
6 jako Washington Bullets
7 drużyna obecnie nieistniejąca (występowała w NBA w latach 1947 – 1955, nie mają powiązania z późniejszymi Baltimore Bullets – obecnie Washington Wizards)
8 jako Seattle SuperSonics
Polacy[edytuj]
Od sezonu 2007-2008 w NBA występuje Marcin Gortat, który podpisał dwuletni kontrakt z Orlando Magic na sumę 1,1 mln USD. Gortat wybrany został w drafcie 2005 z 57 numerem przez Phoenix Suns i natychmiast przekazany do Orlando. W składzie Magic pojawił się dopiero w 2007, a pierwszy mecz rozegrał 1 marca 2008. Wiosną rozegrał osiem meczów w fazie play-off. W grudniu 2008, jako pierwszy z Polaków, wyszedł na boisko w pierwszej piątce swego zespołu. Marcin Gortat nie był podstawowym zawodnikiem swojej drużyny, najczęściej wchodził na boisko jako zmiennik Dwighta Howarda. Przeciętnie zaliczał ok. 12 minut meczu, zdobywając ok. 3 punktów, 4 zbiórek i 1 blok. Jest pierwszym Polakiem który grał w finałach NBA, w 2009. 18 grudnia 2010 Gortat uczestniczył w wymianie między Magic a Phoenix Suns. Do klubu z Arizony razem z Gortatem przeszli Vince Carter i Mickael Pietrus, natomiast w odwrotną stronę Jason Richardson, Hedo Türkoğlu oraz Earl Clark. Po zmianie drużyny Gortat coraz więcej czasu spędzał na parkiecie, czasami wychodząc w pierwszej piątce. 30 stycznia w meczu z New Orleans Hornets pobił swój rekord występów w NBA zdobywając 25 punktów będąc zarazem rezerwowym w tym meczu. Do tej pory (stan na 2 czerwca 2012) zdobył 1000 punktów, 1933 zbiórki i 314 bloków w czasie 296 meczów sezonu zasadniczego (83 razy w pierwszej piątce) oraz 56 punktów (ze skutecznością 66,7%), 146 zbiórek i 23 bloków w czasie 46 meczów fazy play-off (1 raz w pierwszej piątce).
Przed Gortatem w NBA grało dwóch Polaków:
- Cezary Trybański – w 2002 podpisał kontrakt na 4,8 mln USD z Memphis Grizzlies – w latach 2002-2004 rozegrał 22 mecze w barwach Memphis Grizzlies, Phoenix Suns, New York Knicks, przejściowo także w składach Chicago Bulls i Toronto Raptors. Zdobył łącznie 15 punktów i zaliczył 15 zbiórek.
- Maciej Lampe – wybrany w 2003 w 2. rundzie draftu z nr 30. przez New York Knicks – w latach 2003-2006 występował w klubach Phoenix Suns, New Orleans Hornets i Houston Rockets. Rozegrał w lidze łącznie 65 meczów, zdobywając 215 punktów i zaliczając 142 zbiórki.
We wrześniu 2007 wstępny kontrakt z Indiana Pacers podpisał też Łukasz Obrzut, za sezon miał otrzymać stawkę minimalną 450 tys. dolarów. W październiku zwolniono go jednak[11]. Jako 35. w drafcie NBA w 2003 roku Milwaukee Bucks wybrało Szymona Szewczyka, jednak dotychczas nie zagrał w najlepszej lidze świata. Ponadto w NBA grał Rubén Wolkowyski posiadający także polskie obywatelstwo, jednak grający dla reprezentacji Argentyny. Jeff Nordgaard grał w NBA, ale polskie obywatelstwo otrzymał później.
Zobacz też[edytuj]
Przypisy
- ↑ LeBron James, Heat dominate Thunder to win NBA championship (ang.). ESPN, 2012-06-22. [dostęp 2012-06-22].
- ↑ Jeff Zillgitt: David Stern stepping down in 2014 as NBA commissioner (ang.). USA Today, 2012-10-25. [dostęp 2013-01-08].
- ↑ NBA commish Stern to step down (ang.). Fox Sports Interactive Media, LLC., 2012-10-25. [dostęp 2013-01-08].
- ↑ REVEALED: The world’s best paid teams, Man City close in on Barca and Real Madrid (ang.). [dostęp 2013-01-08].
- ↑ The First Game (ang.). W: NBA [on-line]. [dostęp 5 sierpnia, 2010].
- ↑ History of Basketball in Canada (ang.). NBA Media Ventures, LLC. [dostęp 2007-04-13].
- ↑ National Basketball Association, Inc. (ang.). Copyright © 2012, Hoover's Inc., All Rights Reserved. [dostęp 2012-04-29].
- ↑ 8,0 8,1 NBA is born (ang.). [dostęp 29 lipca, 2010].
- ↑ 1949–51: Lakers Win First NBA Finals (ang.). [dostęp 30 lipca, 2010].
- ↑ NBA Rules History (ang.). 8 maja, 2008. [dostęp 30 lipca, 2010].
- ↑ Pacers | The Indianapolis Star | indystar.com
Linki zewnętrzne[edytuj]
- Oficjalna strona NBA
- National Basketball Players Association – Oficjalna strona związku zawodowego koszykarzy NBA
- Oficjalny kanał NBA na You Tube
|
|||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||
|
|||||
|
|||||
