Kobe Bryant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kobe Bryant
Bryant w 2012 roku
Bryant w 2012 roku
#24 Los Angeles Lakers
rzucający obrońca
Pełne imię i nazwisko Kobe Bean Bryant
Pseudonim Black Mamba, KB24, Vino
Data i miejsce urodzenia 23 sierpnia 1978
Filadelfia, USA
Obywatelstwo USA
Wzrost 198 cm
Masa ciała 93 kg
Kariera
Aktywność od 1996
Szkoła średnia Lower Merion HS
Ardmore, Pensylwania
Draft 1996, numer: 13
Charlotte Hornets
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Kobe Bryant w Wikicytatach
Strona internetowa

Kobe Bean Bryant (ur. 23 sierpnia 1978 roku w Filadelfii w stanie Pensylwania) – amerykański koszykarz, grający na pozycji rzucającego obrońcy. Od początku zawodowej kariery zawodnik Los Angeles Lakers. Do National Basketball Association trafił tuż po skończeniu szkoły średniej Lower Merion High School, ponieważ nie zdecydował się na wybór uczelni i zadeklarował swój udział w drafcie. Został w nim wybrany z numerem 13 przez Charlotte Hornets, jednak niecały tydzień później w wyniku wymiany trafił do Los Angeles Lakers za Vlade Divaca. Razem z Shaquille'em O'Nealem poprowadził zespół do trzech mistrzostw z rzędu w latach 2000–2002. Po odejściu z Lakers O'Neala po przegranych Finałach 2004, Bryant został główną postacią klubu. W sezonach 2005/06 i 2006/07 był królem strzelców ligi. W 2006 roku, w meczu przeciwko Toronto Raptors zdobył 81 punktów, co jest drugim najwyższym osiągnięciem w historii ligi. Został wybrany najbardziej wartościowym zawodnikiem sezonu 2007/08. Po przegranych finałach w 2008 poprowadził Lakers do dwóch kolejnych tytułów mistrzowskich w 2009 i 2010, będąc wybieranym najlepszym zawodnikiem obu finałów.

Gra Bryanta była wielokrotnie nagradzana. Szesnastokrotnie był wybierany do Meczu Gwiazd NBA i czterokrotnie zostawał najlepszym graczem tych spotkań. Piętnastokrotnie dostawał się do All-NBA Team, w tym jedenaście razy do pierwszej piątki. Dwanaście razy był wybierany do najlepszych piątek defensorów NBA. Ponadto w 1997 roku wygrał konkurs wsadów podczas weekendu gwiazd NBA.

Bryant jest także członkiem kadry narodowej i olimpijskiej Stanów Zjednoczonych, z którą w 2007 roku wygrał mistrzostwa Ameryki organizowane przez FIBA oraz dwukrotnie zdobył z nią złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie i Londynie.

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Kobe Bean Bryant urodził się w Filadelfii w stanie Pensylwania, jako jedyny syn i najmłodszy z trójki dzieci byłego gracza NBA Joe Bryanta i jego żony Pameli Bryant[1]. Jego imię pochodzi od nazwy japońskiej wołowiny "Kobe", którą to Joe Bryant lubił jeść w jednej z japońskich restauracji na przedmieściach Filadelfii[2]. Jego ojciec, były zawodowy koszykarz, w późnych latach siedemdziesiątych XX wieku występował w NBA w barwach Philadelphia 76ers, San Diego Clippers i Houston Rockets[3], jednak w 1984 roku opuścił NBA i razem z rodziną przeniósł się do Włoch, gdzie występował w zespołach z tamtejszej ligi[4]. Podczas pobytu w Europie, Bryant przyzwyczaił się do nowego stylu życia i nauczył się mówić biegle po włosku i hiszpańsku[5]. Podczas wakacji jego ojciec przyjeżdżał z Włoch do Stanów Zjednoczonych grać w lidze letniej NBA[2]. W wieku trzech lat Kobe zaczynał grać w koszykówkę[2], a w nieco późniejszym wieku uczył się grać w piłkę nożną; kibicując klubowi piłkarskiemu A.C. Milan[6]. Po przejściu ojca na sportową emeryturę, Bryant w 1992 roku razem z całą rodziną wrócili ponownie do Stanów Zjednoczonych[2].

High School[edytuj | edytuj kod]

Zastrzeżony numer Bryanta w sali Lower Merion HS

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych, Bryant kontynuował naukę w szkole średniej Lower Merion High School, gdzie zyskał krajowy rozgłos[2]. Podczas campu Adidas ABCD w 1995 roku Bryant zdobył nagrodę MVP, grając razem z przyszłym kolegą z drużyny w NBA Lamarem Odomem[7]. Podczas pobytu w szkole średniej, ówczesny trener 76ers, John Lucas, zaprosił Bryanta do treningów razem z drużyną, gdzie zagrał jeden na jeden z Jerrym Stackhousem[8]. Na trzecim roku nauki jego średnie wynosiły 31,1 punktów, 10,4 zbiórki, 5,2 asysty, 3,8 bloku i 2,3 przechwytu[9]. Podczas czwartego sezonu w Lower Merion, Bryant poprowadził Aces (szkolna drużyna koszykarska) do pierwszego mistrzostwa stanowego[10]. W tamtym sezonie zdobywał 30,8 punktów, 12 zbiórek, 6,5 asyst, 4 przechwyty i 3,8 bloków na mecz z bilansem meczów 31-3[11]. Zakończył swoją szkolną karierę jako lider wszech czasów pod względem zdobytych punktów w południowo-wschodniej Pensylwanii, przewyższając Wilta Chamberlaina i Lionela Simmonsa[12]. Za swój czwarty sezon w szkole średniej Bryant otrzymał wiele nagród i wyróżnień, w tym m.in.: Naismith High School Player of the Year[13], gracz roku według Gatorade[14], był także uczestnikiem McDonald's All-American Game[15] oraz został wybrany do pierwszej piątki All-USA przez dziennik USA Today[16]. Jego szkolny trener, Gregg Downer, powiedział o Bryancie, że jest to "kompletny zawodnik, który dominuje"[11]. Mimo, iż uzyskał 1080 punktów w testach SAT[17], które mogły zapewnić mu miejsca w wielu collegach, to zdecydował się wziąć udział w drafcie do NBA. Później powiedział, że jeśli postanowiłby pójść po szkole średniej do college'u to wybrałby Duke University[18].

Kariera w NBA[edytuj | edytuj kod]

Draft 1996[edytuj | edytuj kod]

Bryant został wybrany z 13 numerem w drafcie w 1996 roku przez Charlotte Hornets[19]. Jednak ówczesny agent Bryanta, Arn Tellem, powiedział, że jego gra w tym zespole jest niemożliwa[20]. Poza tym, Hornets wybrali Bryanta widząc, że jest możliwość wymiany zawodników między nimi a Los Angeles Lakers[20]. Jeszcze przed draftem Bryant był na treningach w Los Angeles, gdzie trenował z byłymi graczami Lakers Larrym Drew i Michaelem Cooperem. 1 lipca 1996 roku został wymieniony do Lakers w zamian za centra Vlade Divaca[21]. Rodzice podpisali pierwszy kontrakt Bryanta, ponieważ w trakcie zawierania go miał on zaledwie 17 lat[22].

Pierwsze trzy sezony (1996-1999)[edytuj | edytuj kod]

Podczas pierwszego sezonu w NBA, Bryant zazwyczaj był zmiennikiem podstawowych obrońców Lakers, Eddiego Jonesa i Nicka Van Exela. Został najmłodszym zawodnikiem, który kiedykolwiek zagrał w NBA[23] (rekord pobity przez Andrew Bynuma) oraz najmłodszym, który pojawił się w pierwszej piątce swojego zespołu[24]. Na początku sezonu grał po kilka minut, ale z występu na występ wartość ta rosła – na przestrzeni całych rozgrywek występował średnio 15,5 minuty na mecz. Podczas Weekendu Gwiazd NBA w 1997 r. Bryant wygrał konkurs wsadów[25]. Wziął też udział w Rookie Challenge, w którym zdobył 31 punktów i 8 zbiórek[26]. Po sezonie został wybrany do drugiej piątki pierwszoroczniaków razem z ówczesnym kolegą z drużyny Travisem Knightem[27]. W play-offach 1997 Lakers w pierwszej rundzie pokonali Portland Trail Blazers 3-1 i trafili na Utah Jazz[28]. W kluczowych momentach decydującego, piątego meczu Bryant rzucił 3 air balle[11]: nie trafił pierwszego rzutu do wygrania meczu w czwartej kwarcie i dwóch, które doprowadziłyby do remisu już w dogrywce, sprawiając tym samym, że Lakers odpadli z play-offów[29].

W swoim drugim sezonie młody obrońca Jeziorowców dostawał więcej minut, przebywając średnio na parkiecie 26 minut. W rezultacie jego zdobycze punktowe powiększyły się ponad dwukrotnie, z 7,6 punktów w poprzednim sezonie do 15,6 w sezonie 1998/99[30]. Bryant zazwyczaj występował dłużej, kiedy Lakers decydowali się na niską piątkę. Grał wtedy na pozycji niskiego skrzydłowego[31]. Jego najlepszym wynikiem było 33 punktów zdobyte w meczu przeciwko Chicago Bulls[32][33]. Po sezonie Bryant zajął drugie miejsce w głosowaniu na najlepszego rezerwowego[34][35]. Został też wybrany do pierwszej piątki Konferencji Zachodniej na Mecz Gwiazd NBA i stał się jednocześnie najmłodszym graczem, który osiągnął to wyróżnienie[36]. Oprócz niego na ten mecz zostało wybranych jego trzech kolegów z drużyny: Shaquille O'Neal, Nick Van Exel i Eddie Jones[37]. Tym samym, pierwszy raz od roku 1983 czterech zawodników z jednej drużyny wzięło udział w Meczu Gwiazd[38]. Młody zawodnik zakończył ten mecz z 18 punktami, więcej od niego zdobył jedynie Michael Jordan, który otrzymał tytuł MVP Meczu Gwiazd[39]. Razem z Lisą Leslie wziął udział w sobotnim konkursie Nestlé Crunch All-Star 2ball podczas Weekendu Gwiazd[40]. Bryant zakończył ten sezon ze średnią punktową 15,4, najwyższą spośród wszystkich rezerwowych ligi[41]. W play-offach, Lakers po początkowych zwycięstwach 3-1 z Portland[42] i 4-1 Seattle[43], przegrali w finale Konferencji Zachodniej 4-0 przeciwko Utah Jazz[44].

Po sezonie 1997/98 wyjściowy obrońca Lakers, Nick Van Exel, został wymieniony do Denver Nuggets[45], przez co Bryant startował w każdym meczu, skróconego przez lokaut, sezonu 1998/99. W trakcie sezonu podpisał przedłużenie kontraktu na 6 lat warte 70 milionów dolarów[41]. Umowa ta zatrzymywała go w zespole Jeziorowców aż do końca sezonu 2003/04. Już wtedy zaczął być porównywany przez dziennikarzy do Michaela Jordana czy Magica Johnsona[46][47]. W sezonie zdobywał 19,9 punktu i 3,8 asysty na mecz, grając średnio przez 37,9 minuty. Został wybrany do trzeciej piątki ligi[48]. W play-offach, Lakers zostali pokonani w półfinale konferencji przez San Antonio Spurs[49].

Three-peat (1999-2002)[edytuj | edytuj kod]

Bryant był w drużynie która wygrała trzy mistrzostwa w latach 2000-02

Po sezonie 1998/99 trenerem Jeziorowców został Phil Jackson, sześciokrotny mistrz NBA z Chicago Bulls[50][51]. W przedsezonowym spotkaniu przeciwko Washington Wizards Bryant nabawił się kontuzji ręki, przez którą musiał opuścić pierwsze sześć tygodni rozgrywek[52]. Po powrocie do składu, zaczynał wszystkie mecze w pierwszej piątce i poprawił swoje wyniki w każdej kategorii statystycznej. Przewodził w zespole pod względem asyst i przechwytów na mecz. Jego najlepszym wynikiem tamtego sezonu było 40 punktów, 10 zbiórek i 8 asyst zdobyte w spotkaniu przeciwko Sacramento Kings[53]. Duet O'Neal-Bryant poprowadził Lakers do 67 wygranych w sezonie zasadniczym, wyrównując tym samym piąty najlepszy wynik w historii NBA[54]. To spowodowało, że O'Neal został wybrany MVP rozgrywek[55], a Bryant dostał się do drugiej piątki ligi i pierwszej piątki najlepiej broniących[56], zostając tym samym najmłodszym zawodnikiem, który zdobył to wyróżnienie[57]. Podczas Meczu Gwiazd, do którego Bryanta wybrano drugi raz z rzędu (brak meczu w 1999), zdobył 15 punktów i miał 3 asysty[58]. Mimo grania drugich skrzypiec za swoim centrem w play-offach, obrońca Lakers miał kilka udanych występów, w tym 25 punktów, 11 zbiórek, 7 asyst i 4 bloki zdobyte w meczu nr 7 w Finałach Konferencji Zachodniej przeciwko Portland Trail Blazers[59]. W drugiej kwarcie meczu nr 2 Finałów NBA przeciwko Indiana Pacers Bryant doznał kontuzji kostki, która wykluczyła go z meczu nr 3 serii[60]. W tym pierwszym po kontuzji spotkaniu rzucający obrońca Lakers, zdobywając 8 punktów w dogrywce poprowadził swoją drużynę do zwycięstwa 120-118[61][60]. Ostatecznie Lakers pokonali rywali 4-2, a Bryant zdobył swój pierwszy mistrzowski tytuł[62].

W sezonie 2000/01 Bryant rzutowo ponownie się poprawił, zdobywając średnio 28,5 punktu na mecz, o około 6 więcej niż w poprzednim sezonie. Po raz kolejny przewodził drużynie w asystach (5 na mecz). Był to pierwszy sezon, w którym zaczęły się nieporozumienia na linii Kobe-Shaq. Jednakże, drużyna zakończyła rozgrywki z bilansem 56-26, o 11 mniej zwycięstw niż przed rokiem, i zajęła drugie miejsce w Konferencji Zachodniej[63]. Mimo to, podczas play-offów Lakers pierwszej porażki doznali dopiero w pierwszym meczu finałów z Philadelphia 76ers po dogrywce[64], po wcześniejszym pokonaniu Trail Blazers, Kings i Spurs. Cztery kolejne spotkania przeciw 76ers zostały jednak wygrane przez zespół z Los Angeles, którzy zdobyli drugie mistrzostwo z rzędu[65]. Bryant został wybrany do drugiej piątki NBA oraz do drugiej piątki defensorów[66]. Został też wybrany do pierwszej piątki podczas Meczu Gwiazd, w którym zdobył 19 punktów, 7 asyst i 4 zbiórki[67][68].

W sezonie 2001/02 zagrał w 80 spotkaniach sezonu zasadniczego, przebywając na parkiecie przez 38,3 minuty i osiągając statystyki zbliżone do poprzedniego roku: 25,2 punktów, 5,5 zbiórki, 5,5 asysty oraz 1,5 przechwytu na mecz. Jego celność rzutów z pola wynosiła 46,9%; jest to największy wskaźnik celności rzutów w karierze. Bryant po raz kolejny brał udział w Meczu Gwiazd, i został wybrany jego najlepszym zawodnikiem[69] po zdobyciu 31 punktów, 5 zbiórek i 5 asyst[70]. Dostał się do pierwszej piątki broniących oraz, po raz pierwszy w karierze, do pierwszej piątki NBA. Lakers zwyciężyli w tym sezonie 58 meczów i uplasowali się na drugim miejscu w Pacific Division, za rywalami z Sacramento Kings. Po pokonaniu 3-0 Portland Trail Blazers oraz 4-1 San Antonio Spurs[71], w finale konferencji Lakers zmierzyli się z Kings, po których stronie stała przewaga własnego parkietu. Pojedynek z drużyną z Sacramento przeciągnął się do 7 meczów; Lakers ostatecznie zwyciężyli w siódmym meczu meczu po dogrywce 112 – 106[72] i awansowali do Finałów. Tam, w starciach z New Jersey Nets, pokonanych w czterech meczach, średnie Bryanta wynosiły 26,8 punktów, 51,4% celności z pola, 5,8 zbiórki i 5,3 asysty[73]. W wieku 23 lat Bryant został najmłodszym zdobywcą trzech tytułów mistrzowskich[73]. Gra obrońcy Lakers w czwartych kwartach była często dostrzegana i chwalona, zwłaszcza w dwóch ostatnich rundach play-offów[73][74].

Blisko mistrzostwa (2002-2004)[edytuj | edytuj kod]

Bryant przygotowuje się do rzutu osobistego (2005)

W sezonie 2002/03 Bryant zdobywał średnio 30 punktów na mecz. W dodatku osiągał też statystyki na poziomie 6,9 zbiórki, 5,9 asysty i 2,2 przechwyty. 7 stycznia 2003, w meczu przeciwko Seattle SuperSonics Bryant ustanowił rekord NBA pod względem celnych rzutów trzypunktowych w meczu, rzucając ich dwanaście[75]. W lutym zaliczył serię dziewięciu kolejnych meczów, w których zdobywał 40 lub więcej punktów[76][77], a jego średnia z tego miesiąca wynosiła 40,6 punktów na mecz. Po raz kolejny został wybrany do pierwszych składów All-NBA i All-Defensive[78], a w głosowaniu na MVP zajął trzecie miejsce, za Timem Duncanem i Kevinem Garnettem[79]. Lakers ukończyli sezon z bilansem 50-32, jednakże po wcześniejszym pokonaniu Minnesoty, zostali wyeliminowani przez późniejszych mistrzów, prowadzonych przez Duncana San Antonio Spurs 4-2[80].

Przed następnym sezonem, 2003/04, Lakers sprowadzili Karla Malone oraz Gary'ego Paytona, aby kolejny raz zdobyć mistrzostwo[81]. Jeszcze przed rozpoczęciem sezonu Bryant został aresztowany za napaść na tle seksualnym[82]. Spowodowało to, że rzucający obrońca Lakers opuścił kilkanaście meczów, aby pojawiać się w sądzie na rozprawach. W ostatnim meczu sezonu zasadniczego, przeciwko Portland Trail Blazers, Bryant rzucił dwa buzzer beatery, które przyczyniły się do wygrania meczu, jak i Dywizji Pacyfiku. W końcówce czwartej kwarty Bryant rzucił "trójkę", która doprowadziła do remisu i do dogrywki. Po pierwszej dogrywce nie było rozstrzygnięcia, a w drugiej Bryant kolejnym rzutem trzypunktowym, równo z syreną, dał zwycięstwo 105-104[83]. W play-offach Lakers ponownie dotarli do finałów[84], w których zmierzyli się z Detroit Pistons. Zostali przez nich pokonani w pięciu meczach[85]. W tej serii Bryant zdobywał średnio 22,6 punktów i 4,4 asysty ze skutecznością 35,1% z pola[86]. Po tej porażce w Lakers doszło do sporych zmian. Kontrakt Phila Jacksona nie został przedłużony, a jego miejsce zajął Rudy Tomjanovich[87]. Shaquille O'Neal został wymieniony do Miami Heat za Lamara Odoma, Carona Butlera i Briana Granta[88]. Dzień później Bryant odrzucił ofertę Los Angeles Clippers i podpisał nowy, siedmioletni kontrakt z Lakers[89].

Rozczarowania w play-offach (2004-2007)[edytuj | edytuj kod]

Bryant wykonuje wsad przeciwko Warriors

W sezonie 2004/05 Bryant był często krytykowany za to co wydarzyło się w poprzednim sezonie. W książce Phila Jacksona, "The Last Season: A Team in Search of Its Soul", napisanej po sezonie 2003/04 można było znaleźć wiele krytyki skierowanej w stronę obrońcę Lakers. Jackson określił Bryanta jako zawodnika nietrenowalnego ("uncoachable")[90]. W trakcie sezonu z funkcji trenera zrezygnował Rudy Tomjanovich[91]. Ciężar kierowania drużyną do końca sezonu spadł na dotychczasowego asystenta Franka Hamblena. Mimo, iż Bryant uzyskał drugą średnią punktową w lidze (27,6), Lakers osiągnęli wynik 34-48 i nie awansowali do play-offów. Bryant, pomimo statystycznie dobrego roku, dostał się jedynie do trzeciej piątki ligi. W trakcie sezonu Bryant wdał się w spory z Rayem Allenem[92] i Karlem Malone[93].

Przed sezonem 2005/06 na ławkę trenerską Lakers powrócił Phil Jackson[94]. Jackson i Bryant dobrze współpracowali, a Lakers powrócili do play-offów. 20 grudnia 2005, w meczu przeciwko Dallas Mavericks w trzy kwarty zdobył 62 punkty[95]. Przed czwartą kwartą jego zdobycz punktowa przewyższała łączną liczbę punktów Mavericks 62-61; Bryant dokonał tego jako jedyny zawodnik od czasu wprowadzenia 24-sekundowego zegara[96]. Kiedy Lakers podejmowali Miami Heat 18 stycznia 2006, Bryant i Shaquille O'Neal uścisnęli swoje dłonie i zakończyli swój feud[97].

Tablica wyników na 81-punktowym meczu Bryanta

22 stycznia 2006 r. Bryant w meczu z Toronto Raptors zdobył 81 punktów i ustanowił swój rekord kariery[98]. Pobił tym samym poprzedni rekord Lakers Elgina Baylora, który zanotował 71 punktów. 81 punktów to także drugi wynik w historii NBA, jedynie za 100-punktowym występem Wilta Chamberlaina[99]. W tym samym miesiącu został pierwszym zawodnikiem od 1964 roku, który zdobywał 45+ punktów w czterech kolejnych spotkaniach; dołączył tym samym do Baylora i Chamberlaina, którzy osiągnęli podobny rezultat[100]. Jego średnia punktowa ze stycznia wyniosła 43,4, była to ósma najwyższa średnia miesięczna w historii i najwyższa dla gracza innego niż Wilt Chamberlain[101]. Przez cały sezon Bryant ustanowił dwa rekordy zespołu: liczba 40+ punktowych meczów (27) i liczba punktów zdobyta w jednym sezonie (2 832)[102]. Po raz pierwszy przewodził lidze pod względem punktów (średnia 35,4). W głosowaniu na najlepszego zawodnika rozgrywek Bryant zajął czwarte miejsce, za Steve'em Nashem, LeBronem Jamesem i Dirkiem Nowitzkim[103]. Los Angeles Lakers zanotowali w tym sezonie rezultat 45-37 i awansowali do fazy posezonowej z siódmego miejsca[104].

W pierwszej rundzie play-offów, Lakers grali wystarczająco dobrze, by w serii z Phoenix Suns objąć prowadzenie 3-1. W czwartym meczu tej serii, Bryant najpierw oddał rzut, który doprowadził do dogrywki, a w niej kolejny, który dał zwycięstwo Jeziorowcom[105]. Lakers, którzy byli bliscy pokonania Suns w meczu nr 6, ostatecznie przegrali po dogrywce 126-118, mimo 50 punktów Bryanta[106]. Mimo 27,9 punktów Bryanta w tej serii, Lakers ostatecznie przegrali w siedmiu meczach. Fala krytyki spadła na Bryanta za oddanie zaledwie trzech rzutów w drugiej połowie przegranego 90-121 meczu nr 7[107].

W trakcie sezonu 2005/06, Bryant poinformował, że chce zmienić numer na koszulce z dotychczasowego 8 na 24. Jego pierwszym numerem w szkole średniej było 24, zanim zmienił go na 33. Po skończeniu sezonu przez Lakers, Bryant powiedział w stacji TNT, że chciał nosić 24 już w swoim debiutanckim sezonie, jednak był on niedostępny, tak samo jak numer 33, zastrzeżony przez Lakers dla Kareem Abdul-Jabbara. Bryant, który nosił #143 na campie Adidas ABCD wybrał 8 przez dodanie cyfr[108]. Po sezonie, Bryant przeszedł operację kolana, która uniemożliwiła mu wzięcie udziału w Mistrzostwach Świata 2006[109].

W sezonie 2006/07 Bryant po raz dziewiąty został wybrany do występu w Meczu Gwiazd i 18 lutego, po zanotowaniu 31 punktów, 6 asyst i 6 przechwytów, zdobył drugą w karierze nagrodę dla najlepszego gracza All-Star Game[110]. Podczas Weekendu Gwiazd wziął też udział w Skills Challenge, gdzie zajął drugie miejsce[111]. W trakcie sezonu Bryant miał udział w kilka boiskowych wypadków. 28 stycznia, podczas rzutu mogącego potencjalnie dać zwycięstwo Lakers, opuścił swoją rękę i uderzył łokciem Manu Ginóbiliego w twarz[112]. Po przejrzeniu wypadku przez ligę, Bryant został zawieszony na jeden mecz[113]. Podstawą na wymierzenie kary był "nienaturalny ruch", który wykonał obrońca Lakers. 6 marca, wykonał podobny ruch, tym razem uderzony został gracz Minnesoty Timberwolves, Marko Jarić[114]. Władze ligi ponownie zawiesiły Bryanta na jeden mecz. W swoim pierwszym meczu po zawieszeniu, 9 marca, uderzył łokciem w twarz Kyle'a Korvera, co zostało zaklasyfikowane jako flagrant faul pierwszego stopnia[115].

16 marca 2007, Bryant zdobył 65 punktów przeciwko Portland Trail Blazers, co pomogło Lakers przerwać serię siedmiu porażek z rzędu. Był to drugi najlepszy wynik w jego 11-letniej karierze[116]. W kolejnym meczu zdobył 50 punktów przeciwko Timberwolves[117], po czym zdobył 60 punktów w wyjazdowym zwycięstwie z Memphis Grizzlies[118]. Został tym samym drugim Jeziorowcem, z trzema 50+ punktowymi występami z rzędu. Ostatni raz w NBA osiągnął to Michael Jordan w 1987 roku. Inny zawodnik Los Angeles Lakers, Elgin Baylor dokonał tego w trzech kolejnych meczach w grudniu 1962. Następnego dnia, w meczu przeciwko New Orleans Hornets, Bryant rzucił 50 punktów[119], stając się drugim zawodnikiem w historii NBA, który zdobył 50+ punktów w czterech kolejnych występach. Innym jest Wilt Chamberlain, który dwukrotnie miał serię siedmiu takich meczów[120]. Bryant w całym sezonie miał 10 występów 50 lub więcej punktowych, zostając jedynym zawodnikiem poza Chamberlainem w latach 1961-62 i 1962-63, który uczynił to w jednym sezonie[121]. Ze średnią 31,6 został też po raz drugi najlepszym strzelcem ligi[122]. W trakcie sezonu 2006/07 koszulka Bryanta stała się najlepiej sprzedającą w Stanach Zjednoczonych i w Chinach[123]. W play-offach 2007, Lakers zostali ponownie pokonani przez Phoenix Suns 4-1[124].

MVP (2007–2008)[edytuj | edytuj kod]

Lakers przegrali w meczu nr 6 Finałów 2008 z Boston Celtics

27 maja 2007 ESPN powiadomiło, że Bryant chce zostać wytransferowany, jeśli Jerry West nie powróci do organizacji[125]. Bryant później potwierdził swoją chęć powrotu Westa do Lakers, jednak zaprzeczył temu, że chce zostać wytransferowany, gdy to nie nastąpi[126]. Wszelako trzy dni później, w programie radiowym Stephena A. Smitha, Bryant wyraził swoją złość na poufnego człowieka organizacji, który twierdził, że to Bryant jest winny odejścia Shaquille'a O'Neala z zespołu, i publicznie ogłosił chcę być wymieniony[127]. Trzy godziny po tym oświadczeniu, w innym wywiadzie, Bryant powiadomił, że po rozmowie z trenerem Philem Jacksonem, rozważył swoją decyzję i cofnął prośbę o wymianę[128]. Potem obrońca Lakers został ukazany na amatorskim filmie, mówiąc, że Andrew Bynum powinien zostać wymieniony za All-Stara Jasona Kidda[129].

23 grudnia 2007, przeciwko New York Knicks w Madison Square Garden, Bryant został najmłodszym zawodnikiem (29 lat, 122 dni), który zdobył 20 000 punktów w karierze[130]. Mimo kontuzji małego palca rzucającej ręki, której nabawił się w meczu 5 lutego 2008, Bryant rozegrał wszystkie 82 spotkania sezonu regularnego, zamiast poddać się operacji. Odnośnie swojej kontuzji powiedział: "Chciałbym odroczyć jakiekolwiek operacje, zanim skończy się sezon oraz tegoroczne Igrzyska Olimpijskie. Ale jest to kontuzja, którą ja i sztab medyczny Lakers będziemy obserwować dzień po dniu"[131]. Z powodu tego urazu, Bryant zagrał zaledwie trzy minuty podczas Meczu Gwiazd 2008, nie zdobywając ani jednego punktu[132]. Kontuzja palca uniemożliwiła mu również wzięcie udziału w konkursie rzutów trzypunktowych podczas Weekendu Gwiazd; jego miejsce zajął Dirk Nowitzki z Dallas Mavericks[133]. We wrześniu 2008 Bryant zdecydował się nie przeprowadzać operacji[134].

1 lutego 2008, do zespołu przeszedł z Memphis Grizzlies Pau Gasol, razem z wyborem w drugiej rundzie draftu 2010, w zamian za Kwame Browna, Javarisa Crittentona, Aarona McKie, prawa do Marca Gasola (młodszego brata Pau) i wybory w draftach 2008 i 2010[135]. 6 maja 2008 Bryant został najbardziej wartościowym zawodnikiem sezonu 2007/08, po raz pierwszy w karierze[136]. Bryant powiedział: "To była długa droga. Jestem dumny, że reprezentuję tą organizację, że reprezentuje to miasto"[137]. Jerry West, który był obecny na wręczaniu statuetki MVP, powiedział: "Kobe zasłużył na to. Miał kolejny znakomity sezon. To w ogóle mnie nie zaskoczyło"[138]. W dodatku, Bryant jako jedyny został jednogłośnie wybrany do All-NBA Team[139]. Była to jego szósta selekcja do pierwszej piątki NBA. Dostał się też do pierwszej piątki defensorów, po raz ósmy w karierze[140].

Lakers z wynikiem 57-25 zakończyli sezon zasadniczy na pierwszym miejscu w konferencji. W pierwszej rundzie łatwo pokonali Denver Nuggets w czterech meczach[141]. W spotkaniu nr 1 Bryant zdobył 18 ze swoich 32 punktów w ostatnich ośmiu minutach i utrzymywał Los Angeles z bezpieczną przewagą[142]. W pierwszym meczu kolejnej serii, z Utah Jazz, Bryant zdobył 38 punktów i pomógł drużynie wygrać z rywalami z Salt Lake City[143]. Lakers wygrali kolejne spotkanie, lecz w meczach 3 i 4 musieli uznać wyższość rywali, nawet mimo Bryanta zdobywającego odpowiednio 34 i 33 punktów[144][145]. Lakers wygrali dwa kolejne spotkania, by w Finale Konferencji Zachodniej spotkać się z San Antonio Spurs[146]. Lakers pokonali Ostrogi w pięciu meczach. W ostatnim meczu tej serii, Bryant 17 z 39 punktów, zdobył w czwartej kwarcie[147]. Tym samym Bryant po raz piąty dotarł do finałów NBA i po raz pierwszy bez pomocy Shaquille'a O'Neala. W Finałach Lakers zostali jednak pokonani w sześciu meczach przez Boston Celtics[148].

Repeat (2008–10)[edytuj | edytuj kod]

Bryant z 61 punktami ustanowił rekord hali Madison Square Garden

Sezonu 2008/09 Lakers rozpoczęli od wygrania pierwszych siedmiu meczów. Bryant poprowadził drużynę do wyrównania najlepszego startu w historii organizacji, po tym jak osiągnęli wynik 17-2[149], a w połowie grudnia bilans ten wynosił 21-3. W grudniu[150] i styczniu[151] został wybrany Graczem Miesiąca swojej konferencji. Po raz jedenasty z rzędu został też wybrany do pierwszej piątki Zachodu w All-Star Game[152]. 2 lutego 2009, przeciwko New York Knicks, Bryant rzucił 61 punktów, ustanawiając tym samym rekord w tym względzie hali Madison Square Garden[153] (rekord pobity przez Carmelo Anthony'ego[154]). Podczas Meczu Gwiazd 2009, Bryant, po uzbieraniu 27 punktów, 4 asyst, 4 zbiórek i 4 przechwytów, został nagrodzony statuetką MVP tego spotkania, razem z Shaquillem O'Nealem[155]. Lakers zakończyli sezon z rezultatem 65-17 i po raz kolejny zostali rozstawieni z numerem 1 na Zachodzie. Bryant zajął drugie miejsce w głosowaniu na MVP sezonu, zaraz za LeBronem Jamesem[156]. Został też wybrany do pierwszych piątek All-NBA Team i All-Defensive.

Bryant na paradzie w Los Angeles po wygraniu swojego 4. mistrzostwa

W play-offach, Lakers po pokonaniu w pięciu grach Utah Jazz, potrzebowali aż siedmiu spotkań, by zwyciężyć Houston Rockets i dostać się do finału Konferencji Zachodniej. Tam czekali na nich Denver Nuggets, z którymi uporali się w sześciu spotkaniach i drugi raz z rzędu awansowali do Finałów NBA. Zmierzyli się tam z mistrzami Konferencji Wschodniej, Orlando Magic i pokonali ich 4-1[157]. Bryant, oprócz zdobycia swojego czwartego pierścienia mistrzowskiego, został nagrodzony poprzez otrzymanie pierwszego w karierze tytułu MVP Finałów[158]. Jego średnie z serii z Orlando wynosiły 32,4 punktu, 7,4 asysty, 5,6 zbiórki, 1,4 przechwytu i 1,4 bloku na mecz[159]. Został pierwszym zawodnikiem od czasów Jerry'ego Westa, który w finale uzyskiwał 32,4 punktu i 7,4 asysty[160] oraz pierwszym od Michaela Jordana, który miał średnie 30 punktów, 5 asyst i 5 zbiórek w drużynie która zdobyła mistrzostwo[161]. W całych play-offach 2009, Bryant miał cztery występy z 40+ punktami, w tym 40 punktowy w meczu nr 1 serii z Magic, co jest jego rekordem rzutowym Finałów NBA[162].

Bryant rzuca ponad Dwightem Howardem

W trakcie rozgrywek 2009/10, Bryant oddał sześć game-winnerów[163] w tym rzut trzypunktowy z odchylenia, wybijając się z jednej nogi, przeciwko Miami Heat, 4 grudnia 2009[164]. Bryant powiedział, że był to jeden z najszczęśliwszych rzutów, jaki kiedykolwiek trafił[165]. Tydzień później, w spotkaniu z Minnesotą Timberwolves, Bryant nabawił się kontuzji wskazującego palca rzucającej ręki[166]. Mimo to, rzucający obrońca Lakers zdecydował się grać z tym urazem, niż odpuścić kilka spotkań i dać odpocząć ręce. Pięć dni po nabawieniu się kontuzji, oddał kolejny zwycięski rzut, tym razem w dogrywce meczu z Milwaukee Bucks[167]. Bryant dodatkowo został najmłodszym zawodnikiem (31 lat, 151 dni), który zdobył 25 000 punktów, prześcigając Wilta Chamberlaina[168]. Przeciwko Sacramento Kings, 1 stycznia 2010, Bryant oddał kolejny zwycięski rzut trzypunktowy[169], po czym w starciu z Boston Celtics, 31 stycznia, przesądził o zwycięstwie Jeziorowców 90-89[170]. Następnego dnia, prześcignął Jerry'ego Westa i stał się najlepszym strzelcem w historii organizacji Los Angeles Lakers[171]. Zmuszony był opuścić 5 meczów z powodu kontuzji kostki[172]. W pierwszym występie po odpoczynku, oddał kolejnego game-winnera, tym razem przeciwko Memphis Grizzlies[173]. Dwa tygodnie później, na sekundy przed końcem spotkania z Toronto Raptors po raz szósty w sezonie zapewnił swojej drużynie zwycięstwo[174].

2 kwietnia 2010 Bryant podpisał przedłużenie kontraktu o kolejne 3 lata, o wartości 87 milionów dolarów[175]. Bryant zakończył sezon opuszczając 4 z ostatnich 5 spotkań, z powodu kontuzji kolana oraz palca ręki rzucającej. Lakers, już z nim w składzie, zaczęli play-offy starciem z rozstawionymi z nr 8 Oklahoma City Thunder[176]. Seria po 6 meczach zakończyła się zwycięstwem Lakers[177], którzy w następnej rundzie ponownie natknęli się na zespół Utah Jazz, pokonując ich 4-0[178]. W finałach Konferencji Zachodu Jeziorowcy stoczyli wygrany, sześciomeczowy bój z Phoenix Suns[179]. W meczu nr 2 tej serii, Bryant ustanowił swój rekord play-offów co do asyst, rozdając ich 13, najwięcej jako gracz Lakers od występu Magica Johnsona w 1996[180]. W Finałach NBA, określanych często jako rewanż za finały 2008, Lakers zmierzyli się ponownie z Boston Celtics[181]. Aby wyłonić zwycięzcę tego starcia, potrzebne było 7 meczów. W ostatnim spotkaniu, Bryant, mimo słabej skuteczności (6 na 24 z pola), poprowadził swój zespół do odrobienia nawet 13 punktowej straty i wygrania meczu; 10 ze swoich 23 punktów zdobył w czwartej kwarcie, ponadto miał 15 zbiórek[182]. Kobe wygrał swoje piąte mistrzostwo oraz zdobył drugą z rzędu nagrodę dla MVP finałów[183]. Po meczu powiedział, że jest to najbardziej satysfakcjonujący z jego wszystkich pięciu tytułów[184].

W drodze po szóste mistrzostwo (2010-)[edytuj | edytuj kod]

Lakers zaczęli sezon 2010/11 wygrywając swoich osiem pierwszych meczów[185]. W dziewiątym, przeciwko Denver Nuggets, Bryant został najmłodszym zawodnikiem, który zdobył 26 000 punktów w karierze[186]. 30 stycznia, w meczu z Celtics, zdobył swój 27 000 punkt, pobijając kolejny rekord[187]. Dwa dni później, rozdając 10 asyst w starciu z Rockets, dołączył do grona siedmiu graczy, którzy w karierze osiągali przynajmniej 25 tys. punktów, i po 5000 zbiórek i asyst[188]. Bryant po raz 13 z rzędu został wybrany do pierwszej piątki Zachodu na Mecz Gwiazd, który miał się odbyć w Los Angeles[189]. W samym meczu Bryant zdobył 37 punktów, 14 zbiórek i trzy przechwyty, pomagając Zachodowi wygrać to spotkanie, i po raz czwarty został wybrany MVP All-Star Game[190]. Zrównał się tym samym z Bobem Pettitem, który też miał 4 takie nagrody. W trakcie sezonu, Bryant przesunął się z 12 na 6 miejsce na liście najlepszych strzelców NBA, wyprzedzając Johna Havlicka, Dominique'a Wilkinsa, Oscara Robertsona, Hakeema Olajuwona, Elvina Hayesa oraz Mosesa Malone[191]. Zakończył sezon, oddając średnio mniej niż 20 rzutów na mecz, najmniej od sezonu 2003/04[192].

Bryant mija Jordana Crawforda z Wizards

13 kwietnia 2011, Bryant został ukarany grzywną w wysokości 100 tysięcy dolarów przez NBA, za obrażenie arbitra Beenie Adamsa przez użycie określeń ubliżających społecznościom gejowskim[193][194]. Bryant później przeprosił za swoje zachowanie oraz wyjaśnił, że wypowiedział te słowa pod wpływem frustracji za otrzymanie faulu technicznego[195][196].

Lakers zakończyli sezon na drugim miejscu w konferencji. W pierwszej rundzie play-offów, Lakers spotkali się z New Orleans Hornets i pokonali ich 4-2[197]. Jednak ich droga po kolejne mistrzostwo została przerwana w kolejnej rundzie przez przyszłych mistrzów, Dallas Mavericks, którzy pokonali ich 4-0[198].

Bryant wykonujący rzut wolny

W przerwie międzysezonowej, Bryant przeszedł w Niemczech zabiegi na kolano oraz kostkę, które miały miały mu pomóc odzyskać pełną sprawność[199]. Ze stanowiska trenera odszedł Phil Jackson, a został zastąpiony przez Mike'a Browna[200]. W związku z zablokowaną przez Davida Sterna wymianą Chrisa Paula do Lakers[201], z zespołu odszedł też najlepszy rezerwowy poprzedniego sezonu, Lamar Odom[202]. W meczu przedsezonowym, przeciwko Los Angeles Clippers, Kobe nabawił się kontuzji nadgarstka[203], jednak mimo tego rozpoczął sezon w pierwszej piątce. 10 stycznia 2012, Bryant zdobył 48 punktów przeciwko Suns[204], najwięcej przez jakiegokolwiek zawodnika będącego w swoim 16 sezonie gry[205]. "Całkiem nieźle jak na siódmego najlepszego gracza ligi", powiedział po spotkaniu, odwołując się do rankingu ESPN[205]. W kolejnych trzech spotkaniach zdobywał odpowiednio po 40, 42 i 42 punkty[206]. Po raz szósty w karierze zdobywał 40+ punktów w czterech kolejnych spotkaniach, ustępując tylko Wiltowi Chamberlainowi, który miał takich serii aż 19[207]. 6 lutego, w meczu przeciwko Philadelphia 76ers, Bryant, zdobywając 28 punktów, prześcignął Shaquille'a O'Neala na liście najlepszych strzelców w historii NBA, zajmując piąte miejsce[208]. Podczas All-Star Game 2012, Bryant zdobywając 27 punktów został najlepszym strzelcem w meczach gwiazd, przeganiając Michaela Jordana[209]. W trzeciej kwarcie Braynt złamał nos na skutek faulu Dwyane'a Wade'a[210], przez co w kilku kolejnych meczach musiał grać ze specjalną ochronną maską. W kwietniu 2012 opuścił siedem meczów w związku z kontuzją podudzia[211]. Bryant zakończył sezon na drugim miejscu pod względem średniej zdobywanych punktów, ustępując Kevinowi Durantowi, który go wyprzedził w końcówce sezonu[212].

Lakers, po zakończeniu sezonu na trzecim miejscu, natrafili w pierwszej rundzie na Denver Nuggets. Po czterech meczach, prowadząc 3-1[213], Lakers przegrali kolejne dwa, wyrównując stan serii 3-3[214]. Zdołali jednak wygrać mecz nr 7 i awansowali do półfinałów Konferencji Zachodniej[215], gdzie czekali na nich Oklahoma City Thunder. Mimo bardzo dobrej postawy Bryanta, który w tej serii zdobywał średnio 31,2 punktu na mecz, Lakers udało się ostatecznie wygrać tylko jedno spotkanie, odpadając ponownie w drugiej rundzie play-offów[216].

Przed sezonem 2012/13 do Lakers, w ramach wymiany, dołączył Dwight Howard[217]. Podpisano też kontrakt z dwukrotnym MVP, rozgrywającym Steve'em Nashem[218]. Po pierwszych pięciu spotkaniach, z których drużyna z Los Angeles wygrała tylko jedno, zwolniony został trener Mike Brown[219], a na jego miejsce wybrano Mike'a D'Antoniego[220]. 2 listopada 2012, przeciwko Los Angeles Clippers, Bryant zdobył 40 punktów i miał 2 przechwyty. Prześcignął tym samym Magica Johnsona i został najlepszym przechwytującym w historii Lakers[221]. 5 grudnia, w spotkaniu z New Orleans Hornets Bryant został najmłodszym zawodnikiem (34 lata i 104 dni), który zdobył 30 000 punktów w karierze[222]. W grudniu 2012 Bryant zaliczył 10 spotkań z rzędu, w których zdobywał 30 i więcej punktów[223]; jest to najdłuższa seria takich meczów dla zawodnika, który ukończył 34 lata[224]. Kolejny rok z rzędu został wybrany do pierwszej piątki na Mecz Gwiazd NBA[225].

Po rozczarowującym starcie z bilansem 17-25[226], Bryant został przesunięty na pozycję rozgrywającego, a Steve Nash odsunął się od piłki i został bardziej strzelcem dystansowym niż rozgrywającym[227][228]. W trzech kolejnych zwycięstwach Bryant notował co najmniej 10 asyst; w każdym z nich był blisko zanotowania triple-double: dwa razy miał dziewięć zbiórek, a raz osiem[229]. 30 marca, w meczu z Sacramento Kings, Bryant prześcignął Wilta Chamberlaina i został czwartym zawodnikiem w historii NBA pod względem ilości zdobytych punktów[230]. Pod koniec sezonu zasadniczego, z Lakers walczącymi o ósme, ostatnie miejsce w play-offach, liczba minut Bryanta znacząco wzrosła. W kwietniu 2013, średnio grał po 45,2 minuty na mecz - jest to najwyższy miesięczny wynik w jego całej karierze[231]. 10 kwietnia, grając przez całe 48 minut, Bryant został pierwszym zawodnikiem w historii ligi, który zdobył 47 punktów, 8 zbiórek, 5 asyst, 4 bloki i 3 przechwyty[232].

12 kwietnia 2013, Bryant, w meczu z Golden State Warriors zerwał ścięgno Achillesa[233]. Dzień później przeszedł operację na kontuzjowaną nogę, a przewidywany czas pełnego powrotu do zdrowia wynosił od 6 do 9 miesięcy[234]. Zakończył sezon ze statystykami na poziomie 27,3 punktu ze skutecznością 46,3% z gry, 5,6 zbiórki i 6,0 asyst na mecz. W trakcie sezonu osiem razy zdobywał 40 lub więcej punktów, a jedenastokrotnie rozdawał 10 lub więcej asyst. Jego wskaźnik asyst na mecz był drugim najwyższym w karierze, a celność rzutów z pola najwyższa od sezonu 2008/09[235]. Lakers ostatecznie awansowali do fazy play-off z siódmego miejsca[236], lecz odpadli już w pierwszej rundzie, przegrywając 4-0 z San Antonio Spurs[237]. Po sezonie, Dwight Howard opuścił drużynę z Los Angeles, podpisując kontrakt jako wolny agent z Houston Rockets[238].

Bryant wznowił treningi w listopadzie 2013, już w trakcie trwania sezonu 2013/14[239]. 25 listopada podpisał dwuletnie przedłużenie kontraktu o wartości 48,5 miliona dolarów, które sprawia, że Bryant zostanie pierwszym zawodnikiem w historii NBA, który spędzi 20 lat z jedną drużyną[240]. Bryant powrócił na parkiet 8 grudnia 2013 w przegranym starciu z Toronto Raptors[241]; w 28 minut zdobył 9 punktów, 8 zbiórek i 4 asysty[242]. W szóstym meczu po powrocie, 19 grudnia, w starciu z Memphis Grizzlies Bryant wyrównał swój najlepszy wynik w sezonie zdobywając 21 punktów[243], ale też nabawił się kolejnej kontuzji - złamana została nasada kości piszczelowej w lewym kolanie[244]. Według wstępnych prognoz, kontuzja miała mu uniemożliwić grę przez sześć tygodni[245]. Mimo bycia poza grą i prośby do kibiców o nie głosowanie na niego[246], Bryant, po raz 16 w karierze, został wybrany do Meczu Gwiazd 2014[247]. Z powodu kontuzji nie wystąpił w nim, a jego miejsce w składzie Zachodu zajął Anthony Davis[248]. 12 marca 2014, Lakers ogłosili, iż Bryant wciąż nie jest zdolny do gry i nie wystąpi już w sezonie 2013/14[249]. Lakers, bez Bryanta w składzie przez większość sezonu, zanotowali jeden z najgorszych sezonów w historii klubu, zajmując ostatecznie 14. miejsce w Konferencji Zachodniej i nie awansując do play-offów[250][251].

Kariera reprezentacyjna[edytuj | edytuj kod]

Kobe Bryant w meczu z Chinami podczas IO w Pekinie

Bryant odmówił gry w reprezentacji Stanów Zjednoczonych na Igrzyskach Olimpijskich 2000 z powodu ślubu[252]. Odmówił także udziału w Mistrzostwach Świata 2002[253]. Początkowo został wybrany do składu na Mistrzostwa Ameryk 2003, jednak nie zagrał tam z powodu operacji i został zastąpiony przez Vince'a Cartera[254]. W następnym roku musiał opuścić drużynę olimpijską w związku z kłopotami z prawem[255][256]. Razem z LeBronem Jamesem, zostali wybrani jako dwaj pierwsi gracze do wstępnego składu USA na lata 2006-08 przez Jerry'ego Colangelo[257]. Jednakże, po raz kolejny nie mógł zagrać przez operację kolana, i nie wziął udziału w Mistrzostwach Świata 2006[258].

Jego pierwszy udział w reprezentacji zaczął się w 2007, gdzie jako członek drużyny Stanów Zjednoczonych pomógł im wygrać Mistrzostwa Ameryk z wynikiem 10-0. Zwycięstwo to zapewniło Amerykanom kwalifikację na turniej olimpijski 2008. W 10 rozegranych meczach Bryant zdobywał średnio 16,3 punktów, 2,2 zbiórki i 3,1 asyst na mecz, ze skutecznością na poziomie 53%[259]. 23 czerwca został oficjalnie ogłoszony jako uczestnik na Olimpiadę 2008[260]. W meczu finałowym, Bryant 13 ze swoich 20 punktów zdobył w czwartej kwarcie i pomógł pokonać reprezentację Hiszpanii 118-107[261]. Było to pierwsze zwycięstwo Bryanta na Igrzyskach oraz pierwsza wygrana reprezentacji USA na światowym turnieju od Igrzysk w Sydney. W ośmiu spotkaniach Bryant zdobywał średnio 15 punktów, 2,8 zbiórki i 2,1 asyst[262].

Bryant wziął udział w Igrzyskach Olimpijskich w Londynie[263], gdzie wraz z reprezentacją Stanów Zjednoczonych zdobył złoty medal, pokonując w finale Hiszpanię[264]. W turnieju zdobywał średnio 12,1 punktu, 1,8 zbiórki i 1,2 asysty na mecz[265].

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Legenda
   M Mecze   S5  Pierwsza piątka  MPG  Minuty na mecz
 FG%  Celność rzutów z pola  3P%  Celność rzutów "za 3"  FT%  Celność rzutów wolnych
 RPG  Zbiórki na mecz  APG  Asysty na mecz  SPG  Przechwyty na mecz
 BPG  Bloki na mecz  PPG  Punkty na mecz

Na podstawie Basketball-Reference.com (ang.)
Stan na koniec sezonu 2013/14

Sezon regularny[edytuj | edytuj kod]

Sezon Drużyna M S5 MPG FG% 3P% FT% RPG APG SPG BPG PPG
1996/97 L.A. Lakers 71 6 15,5 41,7% 37,5% 81,9% 1,9 1,3 0,7 0,3 7,6
1997/98 L.A. Lakers 79 1 26,0 42,8% 34,1% 79,4% 3,1 2,5 0,9 0,5 15,4
1998/99 L.A. Lakers 50 50 37,9 46,5% 26,7% 83,9% 5,3 3,8 1,4 1,0 19,9
1999/00 L.A. Lakers 66 62 38,2 46,8% 31,9% 82,1% 6,3 4,9 1,6 0,9 22,5
2000/01 L.A. Lakers 68 68 40,9 46,4% 30,5% 85,3% 5,9 5,0 1,7 0,6 28,5
2001/02 L.A. Lakers 80 80 38,3 46,9% 25% 82,9% 5,5 5,5 1,5 0,4 25,2
2002/03 L.A. Lakers 82 82 41,5 45,1% 38,3% 84,3% 6,9 5,9 2,2 0,8 30,0
2003/04 L.A. Lakers 65 64 37,6 43,8% 32,7% 85,2% 5,5 5,1 1,7 0,4 24,0
2004/05 L.A. Lakers 66 66 40,7 43,3% 33,9% 81,6% 5,9 6,0 1,3 0,8 27,6
2005/06 L.A. Lakers 80 80 41,0 45% 34,7% 85% 5,3 4,5 1,8 0,4 35,4
2006/07 L.A. Lakers 77 77 40,8 46,3% 34,4% 86,8% 5,7 5,4 1,4 0,5 31,6
2007/08 L.A. Lakers 82 82 38,9 45,9% 36,1% 84% 6,3 5,4 1,8 0,5 28,3
2008/09 L.A. Lakers 82 82 36,1 46,7% 35,1% 85,6% 5,2 4,9 1,5 0,4 26,8
2009/10 L.A. Lakers 73 73 38,8 45,6% 32,9% 81,1% 5,4 5,0 1,6 0,3 27.0
2010/11 L.A. Lakers 82 82 33,9 45,1% 32,3% 82,8% 5,1 4,7 1,2 0,1 25,3
2011/12 L.A. Lakers 58 58 38,5 43,0% 30,3% 84,5% 5,4 4,6 1,2 0,3 27,9
2012/13 L.A. Lakers 78 78 38,6 46,3% 32,4% 83,9% 5,6 6,0 1,4 0,3 27,3
2013/14 L.A. Lakers 6 6 29,5 42,5% 18,8% 85,7% 4,3 6,3 1,2 0,2 13,8
Razem 1245 1097 36,6 45,4% 33,5% 83,8% 5,3 4,8 1,5 0,5 25,5

Play-offy[edytuj | edytuj kod]

Sezon Drużyna M S5 MPG FG% 3P% FT% RPG APG SPG BPG PPG
1996/97 L.A. Lakers 9 0 14,8 38,2% 26,1% 86,7% 1,2 1,2 0,3 0,2 8,2
1997/98 L.A. Lakers 11 0 20,0 40,8% 21,4% 68,9% 1.9 1,5 0,3 0,7 8,7
1998/99 L.A. Lakers 8 8 39,4 43% 34,8% 80% 6,9 4,6 1,9 1,2 19,8
1999/00 L.A. Lakers 22 22 39,0 44,2% 34,4% 75,4% 4,5 4,4 1,5 1,5 21,1
2000/01 L.A. Lakers 16 16 43,4 46,9% 32,4% 82,1% 7,3 6,1 1,6 0,8 29,4
2001/02 L.A. Lakers 19 19 43,8 43,4% 37,9% 75,9% 5,8 4,6 1,4 0,9 26,6
2002/03 L.A. Lakers 12 12 44,3 43,2% 40,3% 83,7% 5,1 5,2 1,2 0,1 32,1
2003/04 L.A. Lakers 22 22 44,2 41,3% 24,7% 81,3% 4,7 5,5 1,9 0,3 24,5
2005/06 L.A. Lakers 7 7 44,9 49,7% 40% 77,1% 6,3 5,1 1,1 0,4 27,9
2006/07 L.A. Lakers 5 5 43,0 46,2% 35,7% 91,9% 5,2 4,4 1,0 0,4 32,8
2007/08 L.A. Lakers 21 21 41,1 47,9% 30,2% 80,9% 5,7 5,6 1,7 0,4 30,1
2008/09 L.A. Lakers 23 23 40,8 45,7% 34,9% 88,3% 5,3 5,5 1,7 0,9 30,2
2009/10 L.A. Lakers 23 23 40,1 45,8% 37,4% 84,2% 6,0 5,5 1,4 0,7 29,2
2010/11 L.A. Lakers 10 10 35,4 44,6% 29,3% 82,0% 3,4 3,3 1,6 0,3 22,8
2011/12 L.A. Lakers 12 12 39,7 43,9% 28,3% 83,2% 4,8 4,3 1,3 0,2 30,0
Razem 220 200 39,3 44,8% 33,1% 81,6% 5,1 4,7 1,4 0,6 25,6

Osiągnięcia i sukcesy[edytuj | edytuj kod]

NBA[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie Basketball-Reference.com (ang.)

  • 5-krotny mistrz NBA: 2000, 2001, 2002, 2009, 2010
  • 7 występów w finałach NBA: 2000, 2001, 2002, 2004, 2008, 2009, 2010
  • Most Valuable Player sezonu zasadniczego NBA: 2008
  • MVP finałów NBA: 2009, 2010
  • 16-krotnie wybierany do udziału w Meczu Gwiazd: 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010[a], 2011, 2012, 2013, 2014[b]
  • 4-krotny NBA All-Star Game MVP: 2002, 2007, 2009, 2011
  • 15-krotnie wybierany do All-NBA Team:
    • pierwsza piątka: 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013
    • druga piątka: 2000, 2001
    • trzecia piątka: 1999, 2005
  • 12-krotnie wybierany do NBA All-Defensive Team:
    • pierwsza piątka: 2000, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011
    • druga piątka: 2001, 2002, 2012
  • 2-krotny król strzelców: 2006, 2007
  • zwycięzca Slam Dunk Contest: 1997
  • NBA All-Rookie Team:
    • druga piątka: 1997
  • 3-krotny zdobywca największej liczby punktów w play-offach w sezonach: 2008 (633), 2009 (695), 2010 (671)
  • lider sezonu zasadniczego pod względem:
    • punktów: 2003 (2 461), 2006 (2 832), 2007 (2 430), 2008 (2 323)
    • punktów na mecz: 2006 (35,4), 2007 (31,6)
    • trafionych rzutów z pola: 2003 (868), 2006 (978), 2007 (813)
    • trafionych rzutów osobistych: 2006 (696), 2007 (667)

Adnotacje

  1. W 2010 roku, został wybrany do gry na All-Star Game, jednak nie wystąpił z powodu skręcenia stawu skokowego; został zastąpiony przez Jasona Kidda
  2. W 2014 roku, został wybrany do gry na All-Star Game, jednak nie wystąpił z powodu złamania kości w kolanie; został zastąpiony przez Anthony'ego Davisa

Reprezentacja[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie USAB.com (ang.)

Rekordy kariery[edytuj | edytuj kod]

Statystyka Rekord Data Przeciwko
Punkty: 81 22 stycznia 2006 r.[266] Toronto Raptors
Asysty: 15 12 lutego 2002 r.[267] Washington Wizards
Zbiórki: 16 24 stycznia 2010 r.[268] Toronto Raptors
Zbiórki w ataku: 8 18 kwietnia 2000 r.[269] Dallas Mavericks
Zbiórki w obronie: 13 2 razy
Bloki: 5 3 razy
Przechwyty: 7 13 lutego 2006 r.[270] Utah Jazz
Minuty: 54 3 razy
Celne rzuty z pola: 28 22 stycznia 2006 r. Toronto Raptors
Oddane rzuty z pola: 47 7 listopada 2002 r.[271] Boston Celtics
Celne rzuty "za 3": 12 7 stycznia 2003 r.[272] Seattle SuperSonics
Oddane rzuty "za 3": 18 7 stycznia 2003 r. Seattle SuperSonics
Celne rzuty wolne: 23 2 razy
Oddane rzuty wolne: 27 2 razy
Na podstawie NBA.com (ang.)

Poza boiskiem[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1999, 21-letni wówczas Bryant poznał 17-letnią Vanessę Laine, która była tancerką w teledysku Tha Eastsidaz "G'd Up"[273]. Bryant pracował tam wtedy nad swoim solowym albumem, który nigdy nie został wydany. Para zaczęła się spotykać i zaręczyli się sześć miesięcy później[273], mimo, że Laine wciąż uczęszczała do szkoły średniej. Żeby uniknąć rozgłosu i krytyki medialnej, ukończyła szkołę przez nauczanie indywidualne[274].

Para wzięła ślub 18 kwietnia 2001 w kościele St. Edward Roman Catholic Church w Dana Point, w Kalifornii[275]. Na ceremonii nie pojawili się rodzice Bryanta ani jego dwie siostry; nie było też żadnego z kolegów z drużyny Lakers. Rodzice koszykarza byli przeciwni małżeństwu z wielu powodów. Mieli problemy, z tym, że ich syn żeni się tak młodo, zwłaszcza z kobietą, która nie jest Afroamerykanką[273]. To spowodowało oziębienie stosunków na dwa lata, które zakończyło się wraz z przyjściem na świat pierwszej córki zawodnika Lakers.

W styczniu 2002 Bryant kupił dom w Newport Coast za 4 miliony dolarów[276]. Pierwsze dziecko Bryanta, córka Natalia Diamante Bryant urodziła się 19 stycznia 2003[277]. Jej narodziny pozwoliły na pogodzenie się Bryanta z rodzicami. Wiosną 2005, Vanessa Bryant poroniła, z powodu ciąży pozamacicznej[278]. Druga córka pary, Gianna Maria-Onore Bryant urodziła się 1 maja 2006. Co ciekawe, przyszła na świat 6 minut przed córką byłego kolegi z drużyny Bryanta, Shaquille'a O'Neala[279].

16 grudnia 2011, Vanessa Bryant złożyła pozew o rozwód z powodu "różnic nie do pogodzenia"[280]. Obie strony rozwiązały wszystkie sprawy związane z rozwodem jeszcze przed założeniem sprawy. Zarówno Kobe jak i Vanessa zażądali wspólnej opieki nad córkami[281]. 11 stycznia 2013, Bryant i Vanessa poinformowali przez media społecznościowe, że odwołali rozwód i zostają razem[282].

Zarzut napaści seksualnej[edytuj | edytuj kod]

W lecie 2003, biuro szeryfa z Eagle, Kolorado, aresztowało Bryanta w związku z dochodzeniem w sprawie napaści seksualnej na 19-letnią pracownicę hotelu, Katelyn Faber[283]. Bryant przebywał tam w oczekiwaniu na operację kontuzjowanego kolana. Faber oskarżyła Bryanta o gwałt w pokoju hotelowym dzień przed zabiegiem. Bryant przyznał, że doszło do stosunku, jednak zaprzeczył oskarżeniu o napaść seksualną[284].

Oskarżenie to zszargało reputację Bryanta. Jego kontrakty reklamowe z McDonald's i Nutellą zostały rozwiązane[285][286]. Sprzedaż koszulek Bryanta drastycznie spadła[287]. We wrześniu 2004 sprawa sądowa została umorzona, po tym jak Faber odmówiła zeznawać podczas procesu[288]. Po wszystkim Bryant przeprosił Faber, wygłaszając publicznie oświadczenie. Faber później złożyła osobny pozew cywilny przeciwko Bryantowi, który został zawieszony na specjalnych warunkach, nie podanych do wiadomości publicznej[289].

Przypisy

  1. NBA.com Kobe Bryant Bio Page (ang.). NBA. [dostęp 2012-07-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Łukasz Brylski. Kobe Bryant – Z koszykówką za pan brat. „MVP Magazyn”. 267554 (Wydanie Specjalne – Dwunastka Naszych Czasów). Modelform. ISSN 2080-8542 (pol.). 
  3. Joe Bryant – Profile (ang.). Sports Reference LLC. [dostęp 2012-07-15].
  4. Jacek Seklecki: LEGA Basket: Ojciec Kobego trenerem w Rieti (pol.). [dostęp 2012-07-15].
  5. Janis Carr: Kobe to Pau: Pass the ball, por favor (ang.). Orange County Register Communications, 2009-03-06. [dostęp 2012-07-15].
  6. Leo Reyes: 10 Richest Athletes in the World and Their Chosen Sports Read more: http://sportales.com/sports/10-richest-athletes-in-the-world-and-their-chosen-sports/#ixzz20ga0cHXW (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  7. Kobe may be the star of the show, but the beating heart of (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  8. Allen Moll: Kobe Bryant Rewind: The High School Years (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  9. Stats Don't Define This Player Lower Merion's Kobe Bryant Has Sparkling Numbers. But There's More To The Area's Boys' Player Of The Year. (ang.). Phily.com. [dostęp 2012-07-15].
  10. Kobe Bryant Facts, information, pictures (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  11. 11,0 11,1 11,2 Bryant continues to hold court (ang.). USA Today. [dostęp 2012-07-15].
  12. History Aces Hoops (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  13. Naismith Awards > Naismith Winners – High School Players (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  14. Winners Archive (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  15. 1996 McDonald's All-Americans (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  16. LAKERS: #24 Kobe Bryant (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  17. Kobe Off The Court (ang.). newsweek.com. [dostęp 2014-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-01)].
  18. Transcripts (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  19. 1996 NBA Draft (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2014-07-14].
  20. 20,0 20,1 Selena Roberts: Destination Portland: A Big Man, a Small Place (ang.). New York Times. [dostęp 2012-07-15].
  21. Say It Ain't So (ang.). CNNSI.com, 2001-07-17. [dostęp 2012-07-15].
  22. Kobe Bryant (ang.). [dostęp 2012-07-15].
  23. latimes.com Archive: Lakers Still Kidding Around; Pro basketball: Bryant becomes youngest player in NBA history as they struggle before beating Timberwolves, 91-85, at Forum.. [dostęp 2012-06-17].
  24. pqasb.pqarchiver.com: Only One Laker All-Star Performs Like One in Win; Pro basketball: O'Neal (31 points) takes honor in stride but Jones, a first-time choice, stumbles in victory over Dallas. [dostęp 2012-06-17].
  25. All-Star: Slam Dunk Year-by-Year Results (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  26. 1997 Box Score (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  27. All-Rookie Teams (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  28. Lakers Go Fourth; Game 4: Another rally in final quarter pushes L.A. past Portland, 95-91. Utah is up next. (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-17].
  29. Lakers vs. Jazz (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  30. Kobe Bryant Career Stats Page (ang.). NBA.com. [dostęp 2012-07-15].
  31. NBA Playoffs; A Dilemma for Kobe; NBA playoffs: The Lakers can still go small with Bryant in the frontcourt, but it could come at a price against the bigger Schrempf. (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  32. Kobe Bryant 1997-98 Game Log (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  33. Lakers vs. Bulls (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  34. LAKERS REPORT; Bryant Second to Manning in Voting for Sixth Man (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  35. 1997-98 NBA Awards Voting (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  36. NBA.com: Kobe Bryant (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  37. 1998 All-Star Game. Boxscore East 135, West 114 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  38. pqarchiver.com: Lakers land four on the West All Star squad (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  39. East 135, West 114. 1998 All-Star Game Racap (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  40. [web.archive.com 1998 NBA All-Star Game. Participants] (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-16]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  41. 41,0 41,1 BASKETBALL: N.B.A. ROUNDUP -- LOS ANGELES; Lakers' Bryant Signs for $71 Million (ang.). nytimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  42. Western Conference – first round. L.A.Lakers vs. Portland (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  43. Western Conference Semifinals. No. 2 Seattle vs. No. 3 L.A. Lakers (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  44. Western Conference Semifinals. No. 1 Utah vs. No. 3 L.A. Lakers (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  45. Lakers Trade Van Exel To Nuggets (ang.). cbsnews.com. [dostęp 2012-07-15].
  46. KOBE BRYANT: THE AIR APPARENT? PEOPLE SEE LAKER WUNDERKIND AND ARE MOVED TO SAY JORDAN (ang.). Chicago Tribune. [dostęp 2012-07-15].
  47. Is Kobe Bryant the second coming of Magic or Michael? The – 04.27.98 – SI Vault (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-15].
  48. Postseason Awards – 1998-99 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  49. L.A. swept away. Spurs send Lakers on vacation with 118-107 Game 4 win (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-15].
  50. Lakers Get Their Man Today in Phil Jackson (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  51. Phil Jackson to bacame Lakers head coach. „The Tuscaloosa News” (ang.). 
  52. N.B.A. : NOTEBOOK -- LOS ANGELES LAKERS; Bryant Out Six Weeks With a Broken Hand (ang.). nytimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  53. Sacramento Kings at Los Angeles Lakers Box Score (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  54. NBA.com: All-Time Finals Challenge: 2000 Lakers (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-17].
  55. Shaq comes one vote from unanimous MVP (ang.). Seattle Times. [dostęp 2012-07-15].
  56. Postseason Awards – 1999-2000 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  57. HISTORY OF THE LAKERS (ang.). nba.com/lakers. [dostęp 2012-07-15].
  58. 2000 All-Star Game Boxscore. West 137, East 126 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  59. Los Angeles 89, Portland 84 (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-15].
  60. 60,0 60,1 Pacers vs. Lakers in Finals (ang.). indystar.com. [dostęp 2012-07-15].
  61. Lakers take 3-1 series lead as Pacers come up short (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-15].
  62. NBA Crowns New Champs (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  63. 2000-01 NBA Season Summary (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  64. Lakers' dream of 15-0 shattered (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  65. Lakers grab title, make history with Game 5 win (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-15].
  66. Postseason Awards – 2000-01 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  67. 2001 NBA All-Star Game Box Score (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  68. 2001 All-Star Game: East 111, West 110 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  69. West Wins! Kobe Stakes Claim in All-Star Lore (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  70. East 120, West 135 Boxscore (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  71. Spurs can't get handle on Lakers in fourth (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  72. Lakers survive overtime thriller at Arco (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  73. 73,0 73,1 73,2 Bryant's heroics, deference pay off for Lakers (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  74. Kobe Continues to be Thorn in Spurs' Side (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  75. Bryant sets two NBA records for 3-point shooting (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-18].
  76. Lakers move into seventh place in Western Conference (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  77. Kobe Shooting for the Record Books (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  78. Postseason Awards – 2002-03 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-18].
  79. 2002-03 NBA Awards Voting (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  80. NBA Playoffs 2003 – Los Angeles Lakers vs. San Antonio Spurs (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  81. Lakers Sign Free Agents Gary Payton and Karl Malone (ang.). nba.com/lakers. [dostęp 2012-07-15].
  82. Kobe Bryant Arrested For Alleged Sexual Assault (ang.). thedenverchannel.com. [dostęp 2012-07-15].
  83. Kobe sends game to OT, wins it in 2OT (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  84. Rush Rallies Lakers to West Championship (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  85. Pistons Send Lakers Packing, Win Third NBA Title (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  86. NBA Finals 2004 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  87. NBA.com: Rudy Tomjanovich Coach Info (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  88. It's Official: Shaq traded to Heat for three players, draft pick (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  89. Kobe remains with Lakers (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  90. Coach and Star Savor Success in Collaboration (ang.). nytimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  91. Decision was made Monday (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  92. Allen primed for Kobe showdown (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  93. Kobe 'upset' about Malone's comments to wife (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  94. Jackson, Lakers reunite with three-year deal (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  95. It's Kobe's night as Mavs have no answers (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  96. Kobe Bryant Profile (ang.). The Basketball World. [dostęp 2012-07-15].
  97. O'Neal Squashes Feud With Bryant (ang.). washingtonpost.com. [dostęp 2012-07-15].
  98. Kobe's 81-point game second only to Wilt (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  99. Eighty-One! Bryant Erupts as Lakers Roll (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  100. Billups, Bryant Named Players of the Month (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  101. Kobe’s big month sets high expectations (ang.). nbcsports.msnbc.com. [dostęp 2012-07-15].
  102. LAKERS: #24 Kobe Bryant (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  103. Suns’ Steve Nash Wins Second Consecutive MVP Award (ang.). NBA.com. [dostęp 2012-07-15].
  104. 2005-2006 NBA Regular Season Conference Standings – National Basketball Association (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  105. Bryant's bucket at buzzer pushes Suns to edge of elimination (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  106. Suns win in OT, force Game 7 despite Kobe's 50 (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  107. Unfounded stigma still following Bryant (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  108. Bryant will hang up his No. 8 jersey, sources say (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  109. Kobe won't play for USA after knee surgery (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  110. Vegas cheers Kobe as he wins second All-Star MVP (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  111. Wade Repeats as Skills Champ (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-16].
  112. Kobe Bryant Suspended One Game for This Play (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  113. Kobe serves suspension against Knicks (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  114. Kobe serves one-game suspension against Bucks (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  115. Bryant assessed flagrant foul for elbow in Philly (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  116. Bryant Scores NBA Season-Best 65 in Lakers Win (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  117. Kobe first Laker since 1962 with back-to-back 50-point games (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  118. Bryant Scores 60 as Lakers Defeat Grizzlies (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  119. Kobe scores 50 (again), leads Lakers past Hornets (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  120. The will to win. Kobe's 50-point run more important because of wins (ang.). SI.com. [dostęp 2012-07-15].
  121. Kobe Bryant Stats: Games with 50 or more points (ang.). LakersUniverse.com. [dostęp 2012-07-15].
  122. NBA Player Scoring Per Game Statistics - 2006-07 (ang.). espn.go.com. [dostęp 2014-07-14].
  123. Kobe has most popular jersey in USA, China (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  124. Suns Top Lakers, Move On to Second Round (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  125. Kobe wants West to return to Lakers with full authority (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  126. Kobe says he's just suggesting West's return, not demanding it (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  127. Bryant asks for trade, then backtracks slightly (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  128. NBA: Kobe retracts his trade request (ang.). gazette.com. [dostęp 2012-07-15].
  129. Playing the video game. Underground Kobe film ain't all it's cracked up to be (ang.). SI.com. [dostęp 2012-07-15].
  130. Kobe Bryant youngest to hit 20,000 points (ang.). cbc.ca. [dostęp 2012-07-15].
  131. KOBE BRYANT INJURY UPDATE (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  132. 2008 NBA All-Star Game Boxscore (ang.). nba.com. [dostęp 2013-03-02].
  133. Nowitzki in for Bryant in Foot Locker Three-Point Shootout (ang.). nba.com. [dostęp 2013-03-02].
  134. Not Having Finger Surgery: Kobe Bryant (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  135. Lakers Acquire Gasol From Grizzlies (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  136. Bryant wins first MVP after carrying Lakers to big year (ang.). espn.go.com, 7 maja 2008. [dostęp 2012-07-15].
  137. His day is letter-perfect (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  138. Kobe's MVP award not a surprise to West (ang.). presstelegram.com. [dostęp 2012-07-15].
  139. Bryant, Garnett, Paul, Howard, James voted to first team (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  140. Kobe, Garnett Headline All-Defensive Team (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  141. Lakers breeze past Nuggets in four games, await Jazz-Rockets winner (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  142. Gasol Powers Lakers Past Nuggets (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  143. Bryant Scores 38 as Lakers Beat Jazz in Game 1 (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  144. Boozer Breaks Out as Jazz Beat Lakers (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  145. Jazz Tie Series With Overtime Win Over Lakers (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  146. Lakers hold off last-second Jazz rush to reach West finals (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  147. Bryant lifts Lakers into NBA Finals as L.A. rallies from 17-point hole (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  148. Celtics Capture 17th NBA Title With Record Win Over Lakers (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  149. Lakers roll over Bucks to equal franchise-best 17-2 start (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  150. Bryant, Wade named Players of the Month (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  151. James, Bryant earn NBA monthly honors (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  152. James narrows Howard's lead in All-Star voting returns (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  153. Bryant's 61 set record for most points at current MSG (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  154. Carmelo Anthony pours in 62 vs. Bobcats for Knicks, new MSG records (ang.). espn.go.com. [dostęp 18 maja 2014].
  155. Shaq, Kobe lead freestyling West All-Stars past East (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  156. News: s-r blog:2012 NBA Draft 2008-09 NBA Awards Voting (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  157. Finally! Kobe, Lakers end 7 years of frustration (ang.). nbcsports.msnbc.com. [dostęp 2012-07-15].
  158. Daily Dime: Kobe named MVP as Lakers win NBA title (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  159. Kobe Bryant 2008-09 Game Log (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 2012-07-15].
  160. Forget Shaq; The Lakers Won This Title Without Kobe (ang.). howtowatchsports.com. [dostęp 2012-07-15].
  161. Kobe Bryant Biography (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  162. Kobe posts 40 as Lakers grab Game 1 in impressive fashion (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  163. game-winner – rzut, zazwyczaj oddawany w ostatnich sekundach meczu, który przynosi zwycięstwo drużynie rzucającego
  164. Kobe nails 3 over Wade to steal eighth straight win for Lakers (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  165. Kobe Bryant, making the best of bad situations (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  166. Lakers win 11th straight, Bryant injures finger (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  167. Kobe’s jumper at OT buzzer lifts Lakers over Bucks (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  168. Bryant joins 14 others with 25,000 points (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  169. Kobe’s 3-pointer at buzzer gives Lakers win (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  170. Beat LA? Not this time for Celtics (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  171. Kobe passes West as Lakers scoring leader in loss to Grizzlies (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  172. Bryant's ankle set back to 'square one' (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  173. Kobe nets 32, including game-winning 3, in return to Lakers (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  174. Lakers snap 3-game skid on Bryant’s late jumper (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  175. Bryant signs for 3 years, nearly $90M (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  176. Lakers to Face Thunder in the First Round (ang.). nbclosangeles.com. [dostęp 2012-07-15].
  177. Gasol lifts Lakers past Thunder and into the second round (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  178. Lakers' experience, crunch-time cool simply too much for Jazz (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-15].
  179. Behind Bryant's 37, Lakers withstand Suns' surge (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  180. Lakers grab 2-0 lead in West finals as Gasol scores 14 in 4th (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  181. Lakers To NBA Finals: Beat Suns To Face Celtics (ang.). huffingtonpost.com. [dostęp 2012-07-15].
  182. Revenge! Lakers outlast Celtics in Game 7 for NBA title (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  183. No Doubt About The MVP (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  184. Lakers receive championship rings (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  185. Lakers hold off Timberwolves, improve to 8-0 (ang.). usatoday.com. [dostęp 2014-07-14].
  186. Youngest To 26K (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  187. Celtics win Finals rematch despite Kobe Bryant's 41 points (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  188. Kobe in the giving mood on Tuesday (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  189. Kobe is top vote-getter in 2011 All-Star balloting (ang.). nba.com. [dostęp 2012-07-15].
  190. Bryant feeds off energy as West beats East in All-Star game, 148-143 (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  191. Kobe Bryant Passes Moses Malone For Sixth On All-Time Scoring List (ang.). rumorsandrants.com. [dostęp 2012-07-15].
  192. How long can Kobe Bryant stay on top? (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  193. Kobe Bryant fined $100,000 for gay slur (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  194. Kobe’s fury: blessing and curse (ang.). yahoo.com. [dostęp 2012-07-15].
  195. Kobe Bryant sorry; Lakers make plan (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  196. Bryant to appeal $100K fine for slur, but takes responsibility (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-15].
  197. Kobe Bryant scores 24 points as Lakers eliminate Hornets in six games (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  198. Jason Terry ties NBA playoff record as Mavs sweep defending champions (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  199. Report: Kobe Bryant saw German doc (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  200. Mike Brown Becomes 22nd Head Coach in Lakers History (ang.). nba.com/lakers. [dostęp 2012-07-15].
  201. Chris Paul trade to Lakers off (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  202. LAKERS ACQUIRE FIRST ROUND DRAFT PICK FROM DALLAS IN EXCHANGE FOR LAMAR ODOM & SECOND ROUND DRAFT PICK (ang.). nba.com/lakers. [dostęp 2012-07-15].
  203. Kobe Bryant has torn wrist ligament (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  204. Kobe Bryant nets 48 as Lakers top Suns to stay on roll (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  205. 205,0 205,1 Lakers’ Kobe Bryant won’t give in to age (ang.). nationalpost.com. [dostęp 2012-07-15].
  206. Chris Paul-led Clips win L.A. clash despite Kobe Bryant's 42 (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  207. Can Kobe catch Kareem? (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  208. Kobe Bryant up to 5th on scoring list (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-17].
  209. Kobe Bryant sets ASG points mark (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  210. Kobe Bryant also has concussion (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  211. Spurs spoil Kobe's return, rout Lakers (ang.). cbssports.com. [dostęp 2012-07-15].
  212. Kobe Bryant chooses not to go for NBA scoring title (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  213. Supporting cast helps Lakers get past Nuggets and within one win of advancing (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  214. Nuggets dominate ill Kobe Bryant, Lakers to force Game 7 (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  215. Pau Gasol-led Lakers top Nuggets in Game 7; Metta World Peace adds 15 points in return (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  216. Thunder power past Kobe Bryant's 42 points, eliminate Lakers (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  217. It's official: Howard dealt to Lakers in four-team trade (ang.). nba.com. [dostęp 2012-12-29].
  218. Steve Nash headed to Lakers (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-12-29].
  219. Lakers fire Mike Brown as coach (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-12-29].
  220. Lakers Hire Mike D'Antoni (ang.). nba.com. [dostęp 2012-12-29].
  221. Chris Paul, Clippers deal Lakers third straight loss to open season (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-12-29].
  222. Kobe Bryant 30,000 Points (ang.). nba.com. [dostęp 2012-12-29].
  223. Rapid Reaction: Lakers 104, Trail Blazers 87 (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-12-29].
  224. Kobe Bryant (30 pts.), Lakers need comeback to top woeful Bobcats (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-12-29].
  225. Wojciech Bielewicz: Piątki gwiazd ogłoszone (pol.). ZkrainyNBA.com, 18 stycznia 2013. [dostęp 18 stycznia 2013].
  226. L.A. Recovery Wouldn’t Be Unprecedented (ang.). nba.com. [dostęp 2013-04-14].
  227. Lakers rise as D'Antoni's offense ditched (ang.). espn.go.com. [dostęp 2013-04-14].
  228. Have the Lakers found their groove? (ang.). espn.go.com. [dostęp 2013-04-14].
  229. Lakers hold on despite late surge from Hornets (ang.). espn.go.com. [dostęp 2013-04-14].
  230. Kobe Bryant surpasses Wilt Chamberlain for fourth on all-time scoring list (ang.). examiner.com. [dostęp 2013-04-14].
  231. Injury may halt Bryant's impressive run (ang.). espn.go.com. [dostęp 2013-04-14].
  232. Lakers News: Kobe Bryant Makes NBA History In Portland (ang.). lakersnation.com. [dostęp 2013-04-14].
  233. Lakers lose Kobe, survive thriller with Warriors (ang.). seattletimes.com. [dostęp 2013-04-14].
  234. Kobe Bryant likely out 6-9 months (ang.). espn.go.com. [dostęp 2013-04-14].
  235. 2012-13 Lakers Report Card: Starting five (ang.). espn.go.com. [dostęp 12 marca 2014].
  236. Lakers hold off Rockets, take West's 7th seed (ang.). nba.com. [dostęp 12 marca 2014].
  237. Spurs finish 4-game sweep, routing Lakers 103-82 (ang.). nba.com. [dostęp 12 marca 2014].
  238. Howard Selects Houston in Free Agency (ang.). nba.com. [dostęp 18 maja 2014].
  239. Lakers News: Kobe Bryant Practices For First Time Since April (ang.). wcbsports.com. [dostęp 9 grudnia 2013].
  240. Lakers sign Kobe Bryant to two-year, $48.5 million contract extension (ang.). nbcsports.com. [dostęp 9 grudnia 2013].
  241. Kobe Bryant to return to Lakers lineup Sunday (ang.). sports.yahoo.com. [dostęp 9 grudnia 2013].
  242. Kobe returns, but Raptors beat Lakers 106-94 (ang.). nba.com. [dostęp 9 grudnia 2013].
  243. Bryant scores 21 as Lakers beat Grizzlies 96-92 (ang.). nba.com. [dostęp 13 stycznia 2014].
  244. Kobe Bryant wypada z gry na 6 tygodni (pol.). lakers.pl. [dostęp 13 stycznia 2014].
  245. Lakers' Kobe Bryant breaks bone in knee, out 6 weeks (ang.). usatoday.com. [dostęp 12 marca 2014].
  246. Kobe to fans: Don't vote me to All-Star team (ang.). nba.com. [dostęp 12 marca 2014].
  247. Kobe Bryant, LeBron James lead 2014 NBA All-Star Game starters (ang.). usatoday.com. [dostęp 12 marca 2014].
  248. Anthony Davis named to All-Star team (ang.). espn.go.com. [dostęp 12 marca 2014].
  249. Kobe Bryant Declared Out for Remainder of the Season (ang.). nba.com. [dostęp 12 marca 2014].
  250. LA Lakers wrap lousy season with uncertain future (ang.). yahoo.com. [dostęp 18 maja 2014].
  251. NBA Standings - 2013-14 (ang.). espn.go.com. [dostęp 18 maja 2014].
  252. N.B.A. FINALS: LAKERS VS. PACERS -- NOTEBOOK; Bryant Sets His Priorities (ang.). www.nytimes.com. [dostęp 2012-07-14].
  253. U.S. ends losing streak at World Championship (ang.). [dostęp 2012-07-14].
  254. Vince Carter Added to Olympic Qualifying Team (ang.). insidehoops.com, 2003-07-29. [dostęp 2012-07-14].
  255. Team USA: Basketball (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-14].
  256. Olympic Basketball / 2008 Olympics (ang.). insidehoops.com. [dostęp 2012-07-14].
  257. Kobe will play for U.S. at worlds, '08 Olympics (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-14].
  258. Kobe won't play for USA after knee surgery (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-14].
  259. USA Basketball: Kobe Bryant (ang.). usabasketball.com. [dostęp 2012-07-14].
  260. James, Bryant to lead US team (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-14].
  261. USA Basketball Returns to the Top (ang.). nylimes.com. [dostęp 2012-07-14].
  262. Kobe Bean Bryant's profile (ang.). archive.fiba.com. [dostęp 2012-07-18].
  263. Kobe commits to Team USA (ang.). foxsportswest.com. [dostęp 2012-07-14].
  264. Kevin Durant, U.S. pull through in final as Spain can't rain on parade (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-08-12].
  265. Kobe Bryant - 2012 Olympic Men (ang.). london2012.fiba.com. [dostęp 12 marca 2014].
  266. Eighty-One! Bryant Erupts as Lakers Roll (ang.). nba.com, 22 stycznia 2006. [dostęp 9 października 2009].
  267. Kobe's Triple-Double Puts Jackson One Up on Jordan (ang.). nba.com, 12 lutego 2002. [dostęp 9 października 2009].
  268. Bryant misses game-winning shot, Raptors eke past Lakers (ang.). nba.com, 25 stycznia 2010. [dostęp 25 stycznia 2010].
  269. Los Angeles Lakers at Dallas Mavericks Box Score (ang.). basketball-reference.com. [dostęp 9 października 2009].
  270. Bryant, Odom Lift Lakers Past Jazz (ang.). nba.com, 13 lutego 2006. [dostęp 9 października 2009].
  271. Boston's Three Party Ends in OT Win (ang.). nba.com, 7 listopada 2002. [dostęp 9 października 2009].
  272. Lakers Subdue Sonics As Kobe Makes History (ang.). nba.com, 7 stycznia 2003. [dostęp 9 października 2009].
  273. 273,0 273,1 273,2 Everything You Need to Know About Kobe Bryant (ang.). eonline.com. [dostęp 2012-07-15].
  274. Kobe and Vanessa Bryant: Anatomy of a Split (ang.). eonline.com. [dostęp 2012-07-15].
  275. Kobe Bryant and Vanessa Laine Marriage Profile (ang.). about.com. [dostęp 2012-07-15].
  276. Kobe Bryant buys home for more than $4 million. „Tuscaloosa News” (ang.). 
  277. Celebrity Recap – January 2003 (ang.). kidzworld.com. [dostęp 2012-07-15].
  278. Bryant's wife experiences pregnancy complications (ang.). espn.go.com. [dostęp 2012-07-15].
  279. Kobe Bryant – Shaq Is A Dad Six Minutes After Kobe (ang.). contactmusic.com. [dostęp 2012-07-15].
  280. Kobe Bryant divorce: Vanessa cites 'irreconcilable differences' (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  281. Kobe Bryant divorce: Couple will share custody of 2 daughters (ang.). latimes.com. [dostęp 2012-07-15].
  282. Kobe Bryant, wife Vanessa call off their divorce (ang.). cbsnews.com. [dostęp 2013-02-06].
  283. Lakers' star accused of sexual assault in Colorado (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-14].
  284. Bryant distracted, scared amid sex assault case (ang.). sportsillustrated.cnn.com. [dostęp 2012-07-14].
  285. Nutella To End Kobe Bryant Sponsorship; (ang.). forbes.com. [dostęp 2012-07-14].
  286. McDonald's cuts ties to Kobe (ang.). money.cnn.com. [dostęp 2012-07-14].
  287. Fans Shunning Kobe Bryant's Jersey (ang.). foxnews.com. [dostęp 2012-07-14].
  288. Bryant rape case ends in dismissal / Accuser refuses to testify -- NBA star apologizes (ang.). sfgate.com. [dostęp 2012-07-14].
  289. Kobe Bryant, accuser settle her civil lawsuit (ang.). usatoday.com. [dostęp 2012-07-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]