Perpetua z Kartaginy

Święta Perpetua z Kartaginy
Vibia Perpetua
męczennica
Męczeństwo św. Perpetui i Towarzyszy (św. Perpetua w środku, po lewej św. Felicyta), XIX-wieczny witraż z kościoła w Vierzon, Francja.
Data urodzenia	181
Data śmierci	7 marca 202 lub 203 Kartagina (dzisiejsze przedmieścia Tunisu)
Kościół/ wyznanie	katolicki, prawosławny, ormiański, anglikański, ewangelicki
Wspomnienie	7 marca (kat.), 1/14 lutego (praw.), 25 lutego/10 marca (orm.)
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Święta Perpetua, cs. Muczenica Pierpietuja (ur. 181, zm. 7 marca 203 ? w Kartaginie) – umęczona razem ze św. Felicytą za panowania Septymiusza Sewera, święta Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, prawosławnego i ormiańskiego.

Życie

Informacje o św. Felicycie i jej towarzyszach pochodzą z zachowanych dokumentów: pamiętnika pisanego w więzieniu przez św. Perpetuę oraz relacji naocznego świadka późniejszych wydarzeń.

Perpetua pochodziła z jednej z najbogatszych rodzin w mieście. Była córką poganina i chrześcijanki. W wieku dwudziestu kilku lat urodziła syna, którego wówczas karmiła piersią (o mężu brak informacji).

Oskarżono ją, razem z bratem Saturusem, oraz niewolników katechumenów – Felicytę, Rewokatusa, Sekundulusa i Saturninusa o wyznawanie chrześcijaństwa. Wszystkich pojmano w pobliżu Kartaginy w 203 roku. Nie wiadomo, w jakich okolicznościach odbyło się aresztowanie. W więzieniu znalazła się razem z ciężarną niewolnicą św. Felicytą, która urodziła tu córkę. Chrześcijanie odwiedzali więźniów i przynosili Perpetui codziennie dziecko do karmienia. Wkrótce uwięzieni katechumeni przyjęli chrzest. Perpetua wyróżniała się spośród pozostałych więźniów głęboką wiarą. W czasie trwania aresztu miała serię widzeń.

Widzenia

Wizja pierwsza przedstawiała drogę Perpetui po drabinie symbolizującej męczeństwo, u której podnóży leżał smok, po bokach narzędzia tortur, a u szczytu jej znajdował się niebiański ogród, w którym starzec doił owce i dawał każdemu, kto tam przybył, kęs sera.

W drugiej wizji zobaczyła Perpetua swojego zmarłego w młodości brata, poganina, który usilnie próbował napić się z basenu pełnego wody, ale nie mógł tego uczynić z powodu wysokich brzegów basenu. Po tej wizji Perpetua zanosiła żarliwe modły do Boga o ulżenie mu w cierpieniu. Rezultatem tego było kolejne widzenie, w którym brzegi basenu okazały się na tyle niskie, że brat mógł zaczerpnąć wody.

W swojej ostatniej wizji stoczyła Perpetua walkę na arenie z Szatanem w postaci szpetnego Egipcjanina. W nagrodę za zwycięstwo dostała gałąź ze złotymi jabłkami.

Ojciec, który odwiedzał ją w więzieniu, bez skutku próbował przekonać ją, by wyrzekła się wiary i oszczędziła swe życie.

Śmierć

Więźniów skazano na pożarcie przez dzikie zwierzęta. Sekundul nie dożył tego dnia. W dniu egzekucji jeszcze raz dał o sobie znać fenomen świętej i jej towarzyszy. Gdy wypuszczono na arenę lwy, wygłodniałe zwierzęta nie chciały tknąć skazańców. W tej sytuacji mieli ich zgładzić gladiatorzy przez ścięcie mieczem. Perpetua przeżyła pierwszy cios i trzeba ją było dobić. Później powiadano, że jej osobowość i wiara były tak silne, że nikt nie mógł jej zabić, dopóki ona sama się na to nie zgodziła.

Kult

Egzekucja odbyła się prawdopodobnie 7 marca i w tym dniu obchodzone jest ( w Kościele katolickim, ewangelickim i anglikańskim) wspomnienie liturgiczne św. Perpetui i św. Felicyty. Obie święte zostały wpisane do kanonu Mszy świętej.

Dzień obchodów

Kościoły wschodnie z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego wspominają świętą:

• 1/14 lutego, tj. 14 lutego wg kalendarza gregoriańskiego (Kościół prawosławny),
• 25 lutego/10 marca, tj. 10 marca, jeśli luty ma 28 dni (Kościół ormiański).

Miejsca kultu

• bazylika nad grobem świętych Perpetui i Felicyty
• opactwo Dévre-en-Berry (Francja)
• opactwo Beaulieu (Francja)

Ikonografia

W ikonografii św. Perpetua przedstawiana jest zazwyczaj wraz ze św. Felicytą. Pomimo różnicy ich stanów obie kobiety mają podobny wygląd. Mają na sobie czerwone płaszcze, a w dłoniach męczeńskie krzyże. Sztuka zachodnia rozróżnia je wyraźnie. Perpetua przedstawiana jest w bogatym stroju patrycjuszki, z naszyjnikiem i welonem, Felicyta w skromnej sukni bez ozdób.

Zobacz też

• kult świętych
• męczennicy wczesnochrześcijańscy
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święci prawosławni
• Perpetua – informacje o imieniu

Bibliografia

• Męczeństwo św. Perpetuy i Felicyty, [w:] Męczennicy , red. M. Starowieyski, E. Wipszycka, Kraków 1995.
• Święte męczennice Perpetua i Felicyta na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 28.04.2010]
• męcz. Perpetua na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)

Linki zewnętrzne

• Felicyta i Perpetua, męczennice kartagińskie na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)