Łucja z Syrakuz

Święta Łucja z Syrakuz
Lucia
dziewica męczennica
Święta Łucja pędzla Francesco del Cossa
Data urodzenia	ok. 281 Syrakuzy
Data śmierci	13 grudnia 304 Syrakuzy
Kościół/ wyznanie	katolicki, prawosławny
Wspomnienie	13 grudnia (kat.) 13 grudnia (praw. wg kal. jul.) 26 grudnia (praw. wg kal. greg.)
Atrybuty	oczy na tacy, palma męczeństwa, lampka oliwna lub świeca, miecz lub sztylet i rana na szyi
Patronka	ociemniałych, proszących o pomoc w chorobach oczu, pisarzy, chorych na dyzenterię, Syrakuz, Sycylii, Toledo
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Święta Łucja ze swoimi atrybutami. Obraz Domenico Beccafumi z 1521.

Łucja, łac. Lucia, wł. Lucia da Siracusa, cs. Muczenica Łukija Sirakuzskaja (ur. ok. 281 w Syrakuzach na Sycylii, zm. 13 grudnia 304 tamże) – dziewica i męczennica, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Żywot świętej Łucji

Łucja pochodziła z bogatej rzymskiej rodziny z Syrakuz. Po wczesnej śmierci ojca wychowywana przez matkę, Eutychię. Już w dzieciństwie złożyła w tajemnicy śluby czystości. Wyruszając na pielgrzymkę i modląc się do świętej Agaty wyprosiła uzdrowienie ciężko chorej matki. W kilka lat później, kiedy matka zaaranżowała małżeństwo Łucji z młodzieńcem tego samego stanu, ta odmówiła. Odtrącony zalotnik zemścił się, donosząc władzom, że dziewczyna jest chrześcijanką. Zaaresztowana i torturowana Łucja odmówiła porzucenia swej wiary. Mocą wyroku miała być zamknięta w domu publicznym i zmuszona do prostytucji. Wtedy, by się oszpecić wydłubała sobie oczy. Została ścięta mając 23 lata, w 304 roku podczas prześladowań chrześcijan za panowania Dioklecjana.

Legendy

Piękne oczy Łucji miały być cudownie przywrócone. W innej wersji zaprzęgnięty w woły wóz, który miał ją zawieźć do zamtuza, przymarzł do ziemi i nie dało się go ruszyć. Zdesperowani oprawcy polewali Łucję wrzącym olejem bez widocznego skutku. W końcu jeden z nich wbił miecz w szyję dziewczyny, ta jednak żyła jeszcze aż nie zjawił się współwyznawca i udzielił jej ostatniego namaszczenia.

Kult

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 13 grudnia.

Cerkiew prawosławna wspomina świętą męczennicę 13/26 grudnia, tj. 26 grudnia wg kalendarza gregoriańskiego.

13 grudnia to dzień przynoszącej światło Świętej Łucji (Sankta Lucia), który tradycyjnie świętuje się w Szwecji pochodem ubranych na biało dziewcząt z wiankiem z płonącymi świecami.

Kanon rzymski

Święta ta wymieniana jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.

Ikonografia

W sztuce wschodniej Łucja przedstawiana jest jako młoda kobieta w jasnoczerwonym płaszczu, z krzyżem w dłoni.

W zachodniej ikonografii – w stroju rzymskiej niewiasty z palmą męczeństwa w ręce i z tacą, na której leży para oczu.

Atrybuty

Atrybutami Świętej są: oczy na tacy, palma męczeństwa, lampka oliwna lub świeca; przedstawiana również z mieczem lub sztyletem i raną na szyi.

Patronat

Św. Łucja jest patronką miast: Syrakuz, Sycylii i Toledo; patronuje ociemniałym, proszącym o pomoc w chorobach oczu, pisarzom i chorym na dyzenterię.

Relikwie i sanktuaria

W 718 roku, kiedy niszczone były ikony i relikwie, szczątki św. Łucji ukrywano przed pogańskimi i muzułmańskimi władcami Sycylii. Przeniesiono je do Corfino (Abruzzy), potem powróciły do Syrakuz, a w 1038 wywieziono je do Konstantynopola. W Syrakuzach zostało tylko żebro św. Łucji i lewe ramię. Po splądrowaniu Konstantynopola (1204), w czasie IV wyprawy krzyżowej doża Enrico Dandolo zabrał relikwie do Wenecji. Tam złożono je w kościele pod wezwaniem Świętej (Santa Lucia). Kościół zburzono w 1861 roku a na jego miejscu zbudowano dworzec kolejowy (Venezia S. Lucia). Relikwie świętej przeniesiono do pobliskiego kościoła San Geremia. W 1955 roku biskup Wenecji Angelo Roncalli (późniejszy papież Jan XXIII), kazał przykryć zmumifikowaną twarz świętej srebrną maską. W 1981 relikwie zostały w niewyjaśnionych okolicznościach wykradzione i dotychczas nie odnalezione.

Przysłowia

"Ciało" św. Łucji

• Po świętej Łucji dzień trwa najkrócej
• Święta Łucja dnia przyrzuca
• Kiedy na świętą Łucję mróz, to smaruj wóz
• Na świętą Łucje noc się z dniem tłuce
• Po świętej Łucji i kot na marchew mruczy
• Święta Łucja głosi, jaką pogodę styczeń przynosi
• Po świętej Łucji pogoda na koniec grudnia śnieg poda
• Od Łucji do Wilii licz dwanaście dni,
  a w jakim to sobie toku,
  słonko we dnie, w nocy gwiazdy,
  światłem tuż po sobie lśni,
  takim będzie miesiąc każdy,
  w nadchodzącym tobie roku
  • wersja skrócona: Od Łucyi dni dwanaście policz sobie do Wilii, patrz na słonko i na gwiazdy, a przepowiesz miesiąc każdy

Zobacz też

• kult świętych
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święci prawosławni

Bibliografia

• Święta Łucja, dziewica i męczennica na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 2009-12-06]
• męcz. Łucja z Syrakuz na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)
• Saint Lucy – autor: Ines Belski Lagazzi (ang.)
• Przysłowia pogodowe - Grudzień (13 grudnia) na rodrynia.pl