Pierwsza Era

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Śmierć Turgona, wydarzenie opisane w Upadku Gondolinu, pierwszej opowieści Tolkiena osadzonej w Pierwszej Erze (napisanej ok. 1916–1917 roku)[1].

Pierwsza Era – okres ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Nazywana była także Dawnymi Dniami, Starszymi Dniami oraz Najstarszymi Dniami[2].

Ramy czasowe[edytuj | edytuj kod]

Zaczęła się wraz z przebudzeniem elfów[3] i zakończyła ostatecznym pokonaniem Morgotha[4]. W tym czasie trwała epoka Lat Valarów[5] oraz okres około 590–600 Lat Słońca[6][7]. Zależnie od przyjętego mnożnika konwersji jednostek czasu, który był wielokrotnie zmieniany przez Tolkiena, trwanie Pierwszej Ery wynosiło od 4902[7] do 65 390 lat słonecznych. Wcześniejsze teksty Tolkiena wskazują na mniejsze liczby, większe wymieniane są w późniejszych dziełach[8].

Pierwsza Era była nazywana Dawnymi Dniami, chociaż od Czwartej Ery nazwą tą określało się pierwsze trzy ery jako całość[9].

Częstą pomyłką jest utożsamianie punktu początkowego Pierwszej Ery z początkiem Lat Słońca i określanie jej mianem „Pierwszej Ery Słońca”. Nie znajduje to oparcia w żadnym tekście Tolkiena i zaprzecza wskazaniom, że Pierwsza Era była zdecydowanie najdłuższym okresem w dziejach[10].

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

W czasie Pierwszej Ery ma miejsce akcja większej części Silmarillionu. Tolkien skupia się tam na wydarzeniach, które miały miejsce w Beleriandzie w ciągu ostatnich sześciu wieków Pierwszej Ery – na serii wojen toczonych przez Ñoldorów, Sindarów i Trzy Rody Edainów przeciwko Morgothowi, jego armiom Angbandu i plemionom złych ludzi ze Wschodu. W istocie wojny z Melkorem trwały już w okresie Lat Drzew[11] (przed Pierwszą Erą, w drugim okresie Lat Valarów), a były kontynuowane po przybyciu Ñoldorów do Beleriandu. Na długo przed tym wydarzeniem Sindarowie mieszkali w Beleriandzie i walczyli z Morgothem po jego powrocie do Śródziemia[12]; Ñoldorowie jednak, w szczególności synowie Fëanora, występowali z wyraźnym celem pokonania Morgotha[13].

Chronologia[edytuj | edytuj kod]

Niemożliwe jest dokładne ustalenie chronologii Pierwszej Ery, podobne do spisów, jakie zostały sporządzone dla Drugiej oraz Trzeciej Ery i zamieszczone w Dodatkach do Władcy Pierścieni. W Silmarillionie narrator podaje upływ czasu poprzez określenie wieku niektórych bohaterów, relacji między wydarzeniami (w tym cztery podane okresy są dokładnie datowane) oraz odległości od początku i końca ery. Robert Foster, układając chronologię Pierwszej Ery na potrzeby Encyklopedii Śródziemia, utożsamił pierwszy rok Pierwszej Ery z pierwszym rokiem Lat Słońca, przyjął punkt początku roku na wiosnę oraz dokonał kilku przesunięć z uwagi na brak przełożenia czasu liczonego w latach na liczbę miesięcy[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. J. R. R. Tolkien: Niedokończone opowieści, s. 11.
  2. R. Foster: Encyklopedia Śródziemia, s. 218.
  3. J. R. R. Tolkien: Morgoth's Ring, s. 51.
  4. J. R. R. Tolkien: Władca Pierścieni: Powrót Króla, s. 466.
  5. J. R. R. Tolkien: The War of the Jewels, s. 342–343.
  6. R. Foster: Encyklopedia Śródziemia, s. 313.
  7. 7,0 7,1 First Age (ang.). Encyclopedia of Arda. [dostęp 2013-07-04].
  8. First Age of the Children of Ilúvatar group info (ang.). www.uvlist.net. [dostęp 2013-07-04].
  9. J. R. R. Tolkien: Władca Pierścieni: Powrót Króla, s. 439.
  10. J. R. R. Tolkien: The Peoples of Middle-earth, s. 172.
  11. J. R. R. Tolkien: Silmarillion, s. 57.
  12. J. R. R. Tolkien: Silmarillion, s. 151.
  13. J. R. R. Tolkien: Silmarillion, s. 94.
  14. R. Foster: Encyklopedia Śródziemia, s. 309–310.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]