Pietro Nenni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pietro Nenni
Data i miejsce urodzenia 9 lutego 1891
Faenza
Data i miejsce śmierci 1 stycznia 1980
Rzym
Senator dożywotni
Przynależność polityczna Włoska Partia Socjalistyczna
Okres urzędowania od 1970
do 1980

Pietro Sandro Nenni (ur. 9 lutego 1891 w Faenzy, zm. 1 stycznia 1980 w Rzymie) – Włoski polityk, od lat 20. do lat 60. jeden z liderów włoskich socjalistów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci rodziców dorastał w sierocińcu[1]. Karierę polityczną zaczynał w ramach Włoskiej Partii Republikańskiej[2], pracował w redakcji partyjnej gazety w Forlì. W 1911 przez kilka miesięcy wraz z Benitem Mussolinim był pozbawiony wolności za udział w protestach przeciwko wojnie włosko-tureckiej[3].

Brał udział w walkach okresu I wojny światowej, m.in. w bitwach nad Isonzo. Został zwolniony ze służby w związku z odniesionymi ranami, powrócił do pracy redaktor republikańskiego pisma "Mattine d'Italia". Po wojnie wraz z innymi zdemobilizowanymi żołnierzami współtworzył wkrótce rozwiązaną organizację Fascio[3]. W 1921 wstąpił do Włoskiej Partii Socjalistycznej (PSI), był edytorem jej partyjnego pisma "Avanti!" w latach 1923–1925[2]. W tym czasie okresie narastało poparcie dla faszystów, doszło też do zabójstwa lidera socjalistów Giacoma Matteottiego, sama PSI traciła na znaczeniu, a siedziba "Avanti!" została podpalona. Ostatecznie Pietro Nenni udał się na emigrację do Francji[3], gdzie kontynuował działalność publiczną (m.in. jako sekretarz PSI).

W okresie hiszpańskiej wojny domowej jako ochotnik walczył w szeregach brygady im. Giuseppe Garibaldiego wspierającej tzw. stronę republikańską. W 1943 został we Francji aresztowany, następnie osadzony kolejno w Rzymie i Ponzy. W tym okresie w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau zmarła jego córka Vittoria[3]. Pietro Nenni został wyzwolony kilka miesięcy po zatrzymaniu, działał w komitecie wyzwolenia narodowego (Comitato di Liberazione Nazionale). Reaktywował w kraju w tym samym roku Włoską Partię Socjalistyczną, stając na jej czele (do 1945)[2].

W pierwszych rządach po wyzwoleniu pełnił funkcję wicepremiera i ministra ds. konstytucyjnych. Od 1946 do 1947 przez kilka miesięcy zajmował stanowisko ministra spraw zagranicznych. Między 1963 a 1968 ponownie sprawował urząd wicepremiera, a w okresie 1968–1969 po raz drugi był ministrem spraw zagranicznych[2]. W 1946 został posłem do powołanej po II wojnie światowej konstytuanty (Assemblea Costituente della Repubblica Italiana), która działała do 1948. W tym samym roku został po raz pierwszy wybrany do Izby Deputowanych. W niższej izbie włoskiego parlamentu zasiadał nieprzerwanie przez 22 lata jako poseł I, II, III, IV i V kadencji[4]. Pod koniec lat 60. pełnił funkcję prezydenta Partii Socjalistycznej.

25 listopada 1970 prezydent Włoch Giuseppe Saragat w uznaniu zasług powierzył mu godność dożywotniego senatora. Pietro Nenni zasiadał w Senacie V, VI, VII i VIII kadencji, tj. do czasu swojej śmierci[4].

Przypisy

  1. World: Italy's new partnership (ang.). time.com, 13 grudnia 1963. [dostęp 9 lutego 2011].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Nota biograficzna na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Włoch (ang.). [dostęp 9 lutego 2011].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Mary Saran: Crisis of Italian Socialism (ang.). fes.de, 3 marca 1947. [dostęp 9 lutego 2011].
  4. 4,0 4,1 Pietro Nenni na stronie Senatu III kadencji (wł.). [dostęp 9 lutego 2011].