Przepiórka nowozelandzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przepiórka nowozelandzka
Coturnix novaezelandiae[1]
Quoy & Gaimard, 1830
samiec na pierwszym planie, samica - na drugim
samiec na pierwszym planie, samica - na drugim
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd paleognatyczne
Rząd grzebiące
Rodzina kurowate
Rodzaj Coturnix
Gatunek przepiórka nowozelandzka
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Przepiórka nowozelandzka (Coturnix novaezelandiae) – gatunek wymarłego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Występował na Wyspie Północnej, Wyspie Południowej i na wyspie Great Barrier (wszystkie należą do Nowej Zelandii).

Opis i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Wyglądem zbliżona do przepiórki błotnej (C. ypsilophora) oraz do przepiórki rudogardłej (C. pectoralis). Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego - samica była nieco lżejsza od samca.

Niewiele wiadomo o ich ekologii - preferowały otwarte przestrzenie, szczególnie trawiaste obniżenia i doliny.

Odkrycie i występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisany przez Sir Josepha Banksa - naturalistę biorącego udział w pierwszej podróży Jamesa Cooka. Pierwszy okaz został schwytany w 1827 r. przez Jeana René Quoy'a and Josepha Paula Gaimarda podczas podróży Dumont D'Urville'a.

Przyczyny i okoliczności wymarcia[edytuj | edytuj kod]

Wiadomo, że był ptakiem powszechnym aż do połowy XIX wieku, potem jego populacja zaczęła gwałtownie się kurczyć, by ostatecznie zniknąć w 1875 r.; jednakże o przepiórkach nowozelandzkich na Wyspach Trzech Króli wspomniano jeszcze w 1887 roku[3].

Przypuszczalnych przyczyn wymarcia jest kilka. Jako główną wymienia się przegraną walkę o pokarm i środowisko naturalne z wprowadzonymi przez Europejczyków gatunkami obcymi - głównie owcami oraz drapieżnictwo obcych psów, kotów i szczurów. Dodatkową przyczyną mogły być pożary lasów występujące wtedy często w Nowej Zelandii, powodujące kurczenie się środowiska naturalnego tego ptaka.

Hipotetyczną, choć również prawdopodobną przyczyną mogło być roznoszenie chorób przez inwazyjne gatunki obce, które dziesiątkowały - podobnie jak większość rodzimej fauny - także i przepiórki.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy naukowcy uważają przepiórkę nowozelandzką i przepiórkę rudogardłą za ten sam gatunek, jednak ta pierwsza została opisana wcześniej.

Prowadzone są badania przez Massey University (Nowa Zelandia) nad odkrytą niedawno populacją przepiórki na wyspie Tiritiri Matangi. Pojawiły się głosy, że odkryto ocalałe osobniki przepiórki nowozelandzkiej, bowiem jest szansa, że przetrwały jakieś ptaki na izolowanej wyspie. Jest także możliwość, że odkryta przepiórka jest hybrydą koreke i przepiórki błotnej (która została introdukowana do Nowej Zelandii) jednak jest to mało prawdopodobne, gdyż oba te gatunki nie są ze sobą blisko spokrewnione[4].

Przypisy

  1. Coturnix novaezelandiae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Coturnix novaezelandiae. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. T. F. Cheeseman, F.L.S.. Art. XXII.—Notes on the Three Kings Islands. „Transactions and Proceedings of the Royal Society of New Zealand”. 20, 1877. 
  4. artykuł o przepiórce nowozelandzkiej w serwisie wildlifeextra.com (en)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Coturnix novaezelandiae. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 26 listopada 2007]. Baza danych zawiera uzasadnienie dlaczego gatunek jest wymarły (EX).
  • Holdaway, R. N. (1999) Introduced predators and avifaunal extinction in New Zealand. Pp. 189-238 in R. D. E. MacPhee, ed. Extinctions in near time: causes, contexts and consequences. New York: Plenum Press.
  • Knox, A. G. and Walters, M. P. (1994) Extinct and endangered birds in the collections of the Natural History Museum. Tring, U.K.: British Ornithologists' Club (British Ornithologists' Club Occasional Publications No. 1)
  • Marchant, S. and Higgins, P. J., eds (1993) Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic birds, 2: raptors to lapwings. Melbourne: Oxford University Press.