Czarnouch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarnouch
Chaetoptila angustipluma[1]
(Peale, 1848)
Czarnouch
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina reliktowce
Rodzaj Chaetoptila[2]
P. L. Sclater, 1871
Gatunek czarnouch
Synonimy
  • Entomiza angustipluma Paele, 1848[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 EX pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Czarnouch (Chaetoptila angustipluma) – gatunek wymarłego hawajskiego ptaka z rodziny reliktowców (Mohoidae), który wyginął około 1859 roku. Liczebność czarnoucha malała jeszcze przed odkryciem Wysp Hawajskich przez Europejczyków. Prawdopodobnie nawet rdzenni Hawajczycy nie znali dobrze tego gatunku ptaka. Pióra czarnoucha nie były wykorzystywane do produkcji wyrobów, jak również nie wspominały o nim pieśni i legendy.

Jedynie cztery wypchane okazy tego gatunku znajdują się obecnie w zbiorach muzealnych.

Dokładna przyczyna wymarcia czarnoucha jest nieznana, jednak do głównych zagrożeń tego ptaka należały: wylesianie jego naturalnych siedlisk, introdukowane drapieżniki oraz ptasia malaria[4].

Chaetoptila angustipluma był dużym ptakiem, o długości ciała około 33 cm. Miał lekko zakrzywiony dziób, którego używał do pobierania nektaru z kwiatów roślin. Od innych gatunków z rodziny Mohoidae czarnoucha odróżniały czarne paski na przodzie głowy. Pióra podobne do włosów lub sierści znajdowały się na głowie i piersi.

Mimo iż wszystkie cztery znane okazy muzealne pochodzą z wyspy Hawaiʻi, skamieniałości sugerują, że podobne ptaki występowały również na innych Wyspach Hawajskich.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Czarnouch jest jedynym przedstawicielem rodzaju Chaetoptila, który do niedawna klasyfikowany był przeważnie w rodzinie miodojadów (Meliphagidae). Badania przeprowadzone w 2008 roku, mające na celu analizę filogenetyczną DNA muzealnych okazów wykazały, że rodzaj Moho i Chaetoptila nie należą do rodziny Meliphagidae, lecz są bliżej spokrewnione z jemiułoszkami i palmowcem. Pokrewieństwo genetyczne wskazuje, że najbardziej podobne są do jedwabniczków. Hawajskie miodojady (Mohoidae) nie ewoluowały od podobnie wyglądających australijskich miodojadów, lecz stanowią przykład konwergencji[5]. Autorzy proponują, aby na podstawie uzyskanych wyników badań dla tych dwóch wymarłych rodzajów ptaków utworzyć rodzinę Mohoidae[6].

Przypisy

  1. Chaetoptila angustipluma w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Chaetoptila. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2 sierpnia 2012]
  3. Czarnouch (Chaetoptila angustipluma) (Peale, 1848). Avibase. [dostęp 2 sierpnia 2012].
  4. 4,0 4,1 Chaetoptila angustipluma. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  5. Irby J. Lovette. Convergent Evolution: Raising a Family from the Dead. „Current Biology”. 18 (24), s. R1132-R1134, 2008-12-23. Cell Press. doi:10.1016/j.cub.2008.11.006. PMID 19108768 (ang.). 
  6. Robert C. Fleischer, Helen F. James, Storrs L. Olson. Convergent Evolution of Hawaiian and Australo-Pacific Honeyeaters from Distant Songbird Ancestors. „Current Biology”. 18 (24), s. 1927-1931, 2008-12-11. Cell Press. doi:10.1016/j.cub.2008.10.051. PMID 19084408 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Irby J. Lovette. Convergent Evolution: Raising a Family from the Dead. „Current Biology”. 18 (24), s. R1132-R1134, 2008-12-23. Cell Press. doi:10.1016/j.cub.2008.11.006. PMID 19108768 (ang.). 
  • Robert C. Fleischer, Helen F. James, Storrs L. Olson. Convergent Evolution of Hawaiian and Australo-Pacific Honeyeaters from Distant Songbird Ancestors. „Current Biology”. 18 (24), s. 1927-1931, 2008-12-11. Cell Press. doi:10.1016/j.cub.2008.10.051. PMID 19084408 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]