Sosnowiec Główny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sosnowiec Główny
Zabytkowy budynek dworca na stacji(widok od strony ul. 3 Maja)
Zabytkowy budynek dworca na stacji
(widok od strony ul. 3 Maja)
Państwo  Polska
Miejscowość Sosnowiec
Dzielnica/osiedle Śródmieście
Zarządca PKP PLK
Oznaczenie stacji Kurs'90: 191
Data otwarcia 24 sierpnia 1859[1]
Poprzednie nazwy Sosnowice
- (1859-1900)
Sosnowiec
- (1901-1914)
Sosnowice Warschauer Bahnhof
- (1914-1918)
Sosnowiec Warszawski
- (1918-1930)
Sosnowiec Północny
- (1931-1939)
- (1945-1950)
Sosnowitz Nord
- (1935-1945)[2]
Informacje kolejowe
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
3
Liczba torów
w ruchu pasażerskim
3
Kasy link= T
Przejścia nadziemne link= N
Przejścia podziemne link= T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
Sosnowiec Główny
Sosnowiec Główny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sosnowiec Główny
Sosnowiec Główny
Ziemia 50°16′43″N 19°07′32″E/50,278611 19,125556Na mapach: 50°16′43″N 19°07′32″E/50,278611 19,125556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Sosnowiec Główny – największa i najważniejsza stacja kolejowa w Sosnowcu oraz jedna z najważniejszych w województwie śląskim, usytuowana w ścisłym centrum miasta, przy ulicy 3 Maja.

Stanowi ona węzeł kolejowy, z którego linie odchodzą w kierunku Katowic, Warszawy Centralnej oraz Tunelu. Odjeżdżają z niej pociągi wszystkich kategorii, w tym Twoich Linii Kolejowych i Express InterCity, a także pociągi międzynarodowe[2][3].

Stacja przynależy do Zakładu Linii Kolejowych PKP Polskich Linii Kolejowych w Sosnowcu[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny
Fragment dworca kolejowego na stacji

Geneza i powstanie stacji[edytuj | edytuj kod]

Początki sosnowieckiej stacji wiążą się z budową linii Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. W dniu 25 listopada 1838 zostało powołane Towarzystwo Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, która rozpoczęło budowę linii kolejowej łączącej Warszawę z Granicą (obecnie Sosnowiec Maczki; pierwotnie planowano ukończenie linii w Niwce). Budowę linii mimo kłopotów organizacyjno-finansowych ukończono etapami pod Zarządem Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej 5 kwietnia 1848, kiedy to oddano do użytku odcinek Ząbkowice – Granica[5].

Pomysł połączenia sieci Kolei Górnośląskiej i Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej przez Sosnowiec pojawił się już w 1854 ze względu na duże natężenie istniejącego szlaku przez Granicę, który prowadził dalej do granicy z Cesarstwem Austrii. W wyniku porozumienia obydwu spółek w czerwcu 1858 rozpoczęto budowę połączenia tych dwóch sieci kolejowych (odcinek Ząbkowice – Szopienice przez Sosnowiec), które miały na celu skrócenie czasu podróży między Cesarstwem Rosyjskim a Królestwem Prus. Po zakończeniu prac, na odcinku Sosnowiec – Szopienice 24 sierpnia 1859 uroczyście otwarto połączenie między Ząbkowicami a Katowicami. Po uruchomieniu tego połączenia większość ruchu towarowego między Prusami a Królestwem Polskim zamiast przez Maczki kierowano przez Sosnowiec i dzięki temu w 1868 stacja w Sosnowcu przyjmowała 25 razy więcej towarów oraz 3 razy więcej pasażerów niż stacja Granica[1][6].

Dworzec powstał w 1859 w okolicach wsi Sosnowice przy bocznicy łączącej Drogę Żelazną Warszawsko-Wiedeńską w Ząbkowicach przez granicę niemiecką z systemem kolejowym Prus. Zabytkowy, piętrowy budynek w stylu neoklasycystycznym, z parterowymi dobudowami ciągnącymi się wzdłuż peronu, wzniesiono prawdopodobnie według projektu włoskiego architekta Henryka Marconiego. Plan budynku wzorowany był na projekcie gmachu Dworca Wiedeńskiego w Warszawie. W wyglądzie dworca dominują formy klasycystyczne[7].

W 1863 miała miejsce na dworcu bitwa pomiędzy polskimi powstańcami i posterunkiem rosyjskim, w której po raz pierwszy wykorzystano pociąg pancerny[7].

Lata powojenne[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku wyburzono część budynku, w miejsce którego wzniesiono gmach centrum obliczeniowego Informatyki Kolejowej PKP. Przebudowano również halę główną dworca, gdzie umieszczono wejście do przejścia podziemnego prowadzącego na drugą stronę miasta oraz perony stacji kolejowej. W latach 1997-2002 dworzec uległ kolejnym przeobrażeniom. Zostały wyremontowane i odnowione wnętrza oraz fasada budynku. W hali głównej przebudowano wejście do przejścia podziemnego oraz zmieniono układ kas i poczekalni.

PKP ogłosiło, że ma zamiar wyremontować perony przy Sosnowieckim dworcu, ma zostać wymieniona nawierzchnia oraz progi peronów oraz ma zostać naprawiony i pomalowany dach wiaty oraz budynku służbowego. Prace mają potrwać do końca listopada[8][9].

W 2015 ponownie ma zostać udostępniony hol dworca, częścią projektu remontu jest winda łącząca podziemie z holem dworca[10].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Stacja Sosnowiec Główny ma charakter stacji węzłowej. Przez nią przechodzą dwie linie kolejowe, a także przecina się tu linia linia międzynarodowa E65. Wykaz wszystkich istniejących linii wraz z kilometrażem początku, osi i końca stacji przedstawia poniższa tabela[3][11]:

Nr Nazwa Km stacji
pocz. osi końca
1 Warszawa CentralnaKatowice 308,347 309,544 310,116
62 Tunel – Sosnowiec Główny 83,793 84,054 85,096

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Soida 1997 ↓, s. 45.
  2. 2,0 2,1 Indeks stacji, przystanków osobowych i posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Marcin Stankiewicz, Stiasny: Atlas linii kolejowych Polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  3. 3,0 3,1 Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  4. Załącznik 2.3. Linie kolejowe według obszarów działania jednostek. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  5. Soida 1997 ↓, s. 22.
  6. Soida 1997 ↓, s. 53.
  7. 7,0 7,1 Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego: Dworzec starszy niż miasto (pol.). 2011-05-02. [dostęp 2014-10-23].
  8. PKP PLK zamierza nieco odświeżyć dworzec w Sosnowcu (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2014-08-01].
  9. Zaczyna się remont peronów na dworcu w Sosnowcu (pol.). fakt.pl. [dostęp 2014-08-01].
  10. Piotr Purzyński: Piękny dworcowy hol znów zostanie otwarty dla pasażerów (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2014-08-01].
  11. Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzysztof Soida (red.): Dzieje katowickiego okręgu kolejowego. Katowice: Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, 1997.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Sosnowiec Główny
Linia 1 Warszawa CentralnaKatowice (km linii: 310,622)
odległość: 4,02 km
BędzinBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 3,366 km
Linia 62 Tunel – Sosnowiec Główny (km linii: 84,054)
odległość: 1,322 km
Sosnowiec PołudniowyBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg