Stanisław Komornicki
| Stanisław Nałęcz-Komornicki Nałęcz |
|
| Data i miejsce urodzenia | 26 lipca 1924 Warszawa, |
| Data i miejsce śmierci | 10 kwietnia 2010 Smoleńsk, |
| Przebieg służby | |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa, powstanie warszawskie |
| Odznaczenia | |
Stanisław Komornicki, ps. "Nałęcz"[1] (ur. 26 lipca 1924 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – generał brygady Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, historyk wojskowości i autor pamiętników.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się w Warszawie w rodzinie szlacheckiej pieczętującej się herbem Nałęcz[2]. Syn Franciszka i Jadwigi z Rakowieckich. Uczył się w gimnazjum księcia Poniatowskiego. W latach 1939-40 uczeń tajnych kompletów. Był harcerzem w Szarych Szeregach. Od 1940 działał w ZWZ, następnie AK (w stopniu podchorążego, pod pseudonimem Nałęcz). Uczestnik powstania warszawskiego, walczył w 104 Kompanii Syndykalistów, w Zgrupowaniu Róg w rejonie Starego Miasta, Powiśla i Czerniakowa. Od jesieni 1944 oficer 1 Armii Wojska Polskiego - doszedł do stanowiska dowódcy batalionu [potrzebne źródło]; walczył m.in. w bitwie o Kołobrzeg. Po wojnie studiował na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego, a także na Akademii Sztabu Generalnego. Represjonowany w latach powojennych. W latach 1979-1990 członek Rady Naczelnej ZBoWiD.
Od 1993 kanclerz Orderu Wojennego Virtuti Militari. W 1995 roku mianowany generałem brygady w stanie spoczynku[3]. Mieszkał w Warszawie.
Zginął w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku 10 kwietnia 2010[4].
15 kwietnia 2010 roku Marszałek Sejmu wykonujący obowiązki Prezydenta RP, Bronisław Komorowski mianował go pośmiertnie na stopień generała dywizji [5].
24 kwietnia został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[6].
[edytuj] Twórczość
- Wojsko Polskie. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wyd. I, Warszawa 1962, wyd. II, Warszawa 1968,
- Na barykadach Warszawy (przedmowa Zbigniew Załuski; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1964 (2 wydania), wyd. 5: 1973, 1981, ISBN 83-11-06658-2; wydanie pt.: Na barykadach Warszawy. Pamiętnik podchorążego "Nałęcza": Oficyna Wydawnicza "Rytm" 2003, ISBN 83-7399-005-4)
- 63 dni (Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1965; seria: "Biblioteka Żółtego Tygrysa")
- "Z" jak Zitadelle. Polacy w szturmie Berlina (Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1967; przekład francuski: Les Polonais a l'assaut de Berlin; przekł. Danuta Widomska, ilustr. Tadeusz Słupski; L'Association des combattants pour la liberté et la démocratie, L'Institut historique militaire; Éditions du Ministere de la Défense Nationale 1967)
- Kołobrzeg: marzec 1945 (Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1970, seria: "Żołnierski Los i Bitewne Drogi – Ludowej Ojczyźnie", nr 13; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1973, seria: "Bitwy, Kampanie, Dowódcy.", nr 10)
- Polacy w szturmie Berlina 1945 (Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1971; seria: "Bitwy, Kampanie, Dowódcy.")
- Trzy pióra i inne opowiadania (Państwowy Instytut Wydawniczy 1978)
- Berlin – 1945 (Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa – Sport i Turystyka 1979, ISBN 83-217-2217-2)
- Wojsko Polskie. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 3, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1987,
- Wojsko Polskie 1939-1945: barwa i broń (współautor; rys. Adam Jońca; Interpress 1984, ISBN 83-223-2055-8; 1990, ISBN 83-223-2550-9)
- W pułapce losu. Pamiętnik podchorążego Nałęcza ciąg dalszy (Oficyna Wydawnicza "Rytm" 2003, ISBN 83-7399-010-0)
[edytuj] Opracowania i prace redakcyjne
- Jan Gerhard, Druga wojna światowa 1939-1945: informator (przy współpracy Stanisława Komornickiego, Waldemara Tuszyńskiego; Ministerstwo Obrony Narodowej 1962)
- Elżbieta Ostrowska, W Alejach spacerują "Tygrysy". Sierpień – wrzesień 1944 (autor wstępu; Państwowy Instytut Wydawniczy 1973; seria: "Biblioteka Syrenki")
[edytuj] Odznaczenia i nagrody
- Srebrny Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2005)[7]
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy
- Krzyż Partyzancki
- Krzyż Armii Krajowej
- Srebrny Medal "Zasłużonym na Polu Chwały"
- Medal "Za udział w wojnie obronnej 1939"
- Medal za Warszawę 1939-1945
- Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk
- Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
- Nagroda Ministra Obrony Narodowej (1964, za książkę Na barykadach Warszawy)
Przypisy
- ↑ Nałęcz to nazwa herbu rodziny Komornickich
- ↑ Stanisław Komornicki z Komornik h. Nałęcz [w:]M. J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego.
- ↑ H. P. Kosk, Generalicja Polska, Wydawnictwo Ajaks, Pruszków 2001, tom II, str. 307
- ↑ Komunikat Nr 152/VI kad.. sejm.gov.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-10].
- ↑ Postanowienie Nr 112-9-10 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 kwietnia 2010 roku o nadaniu stopnia generała dywizji w: Monitor Polski z 2010 roku Nr 35, poz. 498.
- ↑ Uroczystości pogrzebowe gen. Nałęcz-Komornickiego. interia.mil.pl, 24 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-24].
- ↑ M.P. z 2006 r. Nr 2, poz. 21
- Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego
- Biografie harcerskie
- Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich
- Generałowie brygady Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
- Kombatanci mianowani generałami Wojska Polskiego III RP
- Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej
- Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk
- Odznaczeni Medalem Za udział w wojnie obronnej 1939
- Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939-1945
- Odznaczeni Medalem Zasłużonym na Polu Chwały
- Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945
- Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy
- Ofiary katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku
- Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy autorzy pamiętników i dzienników
- Polscy historycy wojskowości
- Polscy pisarze współcześni
- Powstańcy warszawscy
- Urodzeni w 1924
- Zmarli w 2010
- Żołnierze Armii Krajowej