Szwedzkie Siły Powietrzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Królewskie Szwedzkie Siły Powietrzne
Svenska Flygvapnet
Królewskie Szwedzkie Siły PowietrzneSvenska Flygvapnet
Godło szwedzkich królewskich sił powietrznych
Państwo  Szwecja
Historia
Sformowanie 1 lipca 1926
Dane podstawowe
Obecny dowódca Generał major Anders Silwer

Szwedzkie Siły Powietrzne (Svenska Flygvapnet) – siły powietrzne Królestwa Szwecji, powstałe 1 lipca 1926 z połączenia lotnictwa wojsk lądowych i lotnictwa marynarki wojennej.

Do 1945[edytuj | edytuj kod]

Do 1945 Szwedzkie Siły Powietrzne liczyły 4 szwadrony. W 1930 poszerzono ich liczbę do 7. W momencie wybuchu II wojny światowej rozwój lotnictwa został zahamowany. Szwedzkie lotnictwo udzieliło pomocy Finom w walce z ZSRR. Do 1945 Szwedzi posiadali 800 samolotów różnych typów. Mimo liczebności głównym problemem był brak paliwa do samolotów, bowiem zaopatrzenie pochodziło głównie z importu.

Zimna wojna[edytuj | edytuj kod]

Po 1945 szwedzkie siły zbrojne, w tym lotnictwo, uległy szybkiej przebudowie. Zakupiono najlepsze samoloty zagraniczne (P-51 Mustang, De Havilland Vampire) i wspierano rozwój rodzimych konstrukcji, z których odrzutowy myśliwiec SAAB Tunnan dorównywał siłą bojową samolotom Royal Air Force, ZSRR i USAF. W latach 1950. wdrożono program budowy rozproszonych lotnisk, przez odpowiednią przebudowę dróg, których odcinki służył jako pasy startowe (infrastrukturę lotniskową rozmieszczano w pobliżu).

W latach 1950. i 1960. lotnictwo szwedzkie było uważane za czwarte najsilniejsze na świecie. Duże zakupy pozwoliły rozwinąć się rodzimemu przemysłowi lotniczemu[1]. W tych latach wprowadzono do służby takie samoloty Saab J29 Tunnan, Saab 32 Lansen i Saab J35 Draken (sprzedawany także do Danii, Finlandii i Austrii).

W latach 1961-1964 siły lotnicze brały udział w operacji ONZ podczas kryzysu w Kongo. Skierowano tam 12 samolotów Tunnan.

Siły powietrzne od lat 90.[edytuj | edytuj kod]

W latach 90. wprowadzono samolot Saab JAS 39 Gripen, oblatany w marcu 1993 roku. W ciągu dwóch lat wprowadzono do użytku 30 samolotów. Obok Gripena w latach 90. głównym samolotem wielozadaniowym był JA-37 Vigen który został wyprodukowany w liczbie 329 sztuk. Jego produkcję zakończono w 1990. W użyciu jest obecnie pięć wersji samolotu. Pozostaną one w użyciu jeszcze do 2010. Obecnie w użyciu jest 7 sztuk samolotów szturmowo-myśliwskich AJ-37, 26 sztuk SF-37, 26 SH-37 wykonujących patrole morskie. JA-37 służą natomiast do przechwytywania i rozpoznania. Obecnie Szwecja posiada 149 sztuk tego samolotu.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Samoloty są zgrupowane w trzech skrzydłach Flygflottilj, które składają się z 2 eskadr bojowych, po 18 samolotów każda. Do celów transportowych używa się samolotów Lockheed C-130 Hercules i Saab 340. Śmigłowce rozmieszczone w bazach istniejących skrzydeł zorganizowano w ramach jednego skrzydła Helikopterflottiljen, współdziałającego z wojskami lądowymi i marynarką. Skrzydła mogą mieć też oderwane pododdziały rozmieszczone w innych lokalizacjach (tj. śmigłowce SAR).

  • F 7 SåtenäsSkaraborgs Flygflottilj, Lidköping, Skaraborg
    • dwie eskadry JAS 39C/D
    • eskadra TP 84 (C-130E/H)
    • 3 Helikopterskvadronen/3 Hkpskv – śmigłowce Hkp 10 (AS-332)
    • 2 Helikopterskvadronen/2 Hkpskv – śmigłowce Hkp 14 (NH90), Hkp 15 (A109), Hkp 16 (UH-60M) (baza Malmens, Lidköping)
  • F 17 KallingeBlekinge Flygflottilj, Kallinge w Ronneby, Blekinge
  • F 21 LuleåNorrbottens flygflottilj, Kallax w Luleå, Norrbotten
    • dwie eskadry JAS 39C/D.
    • 1 Helikopterskvadronen/1 Hkpskv, śmigłowce Hkp 10B (AS-332), Hkp 14 (NH90)

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

Samolot Kraj pochodzenia Typ Wersje Liczba sztuk[2] Uwagi
JAS Gripen a (cropped).jpg
Saab JAS 39 Gripen
 Szwecja myśliwiec wielozadaniowy JAS 39A
JAS 39B
JAS 39C
JAS 39D
50
13
60
11
12 C i 2 D wypożyczono Czechom[3].
Saab 105.jpg
Saab 105
 Szwecja samolot szkolno-bojowy SK 60 35
Saab 340 Argus (S100D) 100004 004 (8343122103).jpg
Saab 340 Argus
 Szwecja samolot wczesnego ostrzegania
samolot transportowy
S 100D
TP 100
6
3
Saab 32 Lansen  Szwecja samolot szturmowy J 32B 2 do badań meteorologicznych
AS332 Super Puma (Hkp-10A) 10410 90 (8362249970).jpg
Eurocopter AS332 Super Puma
 Francja śmigłowiec transportowy HKP 10
HKP 10B
HKP 10D
7
3
2
NHIndustries NH-90 (Hkp-14B) 142045 45 (8363167092).jpg
NHI NH90
 Unia Europejska śmigłowiec transportowy HKP 14 4 Zamówiono 18
Sikorsky S-70 Blackhawk (Hkp-16A) 161229 04 (8364671659).jpg
Sikorsky UH-60M Black Hawk
 Stany Zjednoczone śmigłowiec transportowy HKP 16 15 Dostarczone 2011-2012, zamówione z powodu opóźnienia NH-90.
Hkp15 Agusta A109.JPG
Agusta A109
 Włochy śmigłowiec użytkowy HKP 15A
HKP 15B
12
8
w tym 8 w służbie morskiej
Lockheed C-130H Hercules (Tp84) 84007 847 (8365158329).jpg
Lockheed C-130E/H Hercules
 Stany Zjednoczone samolot transportowy TP 84
TP 84T
7
1
1 sztuka wyposażona w przewody do tankowania Gripenów.
Gulfstream IV  Stany Zjednoczone SIGINT
transport VIP
S 102B
TP 102
2
2
RQ-7 Shadow  Stany Zjednoczone UAV UAV 03 Örnen 8

W przeszłości[edytuj | edytuj kod]

Samolot Zdjęcie Typ Lata Wersja Liczba Uwagi
Samoloty bojowe
Wielka Brytania De Havilland Vampire J28 DeHavilland Vampire.jpg myśliwiec/
szturmowy
szkolny
1946–1967 FB 1/J 28A
FB 50/J 28B
T 55/J 28C
70
310
57
Szwecja Saab J29 Tunnan J 29F.jpg myśliwiec
rozpoznawczy
1950–1974 J 29A/B/E/F
S 32
585
76
Wielka Brytania De Havilland Venom myśliwiec nocny 1953–1960 Mk 51/J 33 60
Wielka Brytania Hawker Hunter J34 Hawker Hunter.jpg myśliwiec 1955–1969 Mk 4/J 34 120
Szwecja Saab 32 Lansen Lansen 2.JPG szturmowy
myśliwiec
rozpoznawczy
walki elektr.
1955–1998 A 32A
J 32B
S 32
J 32E
273
118
45
14
Szwecja Saab J35 Draken J35J Saab 35 Draken.jpg myśliwiec
rozpoznawczy
szkolny
1960–1999 J 35A/B/D/F/J
S 35E
SK 35C
488
60
25
Szwecja Saab JA-37 Viggen Saab JA37 37447 Swedish Air Force Marcel van Leeuwen.jpg myśliwiec
szturmowy
sztur/rozp
rozpoznawczy
szkolny
1972–2005 JA 37/C/D
AJ 37
SH 37
SF 37
SK 37
149
108
27
28
17
Śmigłowce
Stany ZjednoczoneJaponia Boeing CH-46 Sea Knight Swedish-HKP4.jpg transport/SAR
SAR/ZOP
1966–2011 107-II-14
107-II-15
KV-107-II-16
10
4
8
także jako stawiacze min, oznaczenia HKP 4A, B, C i D (4 ex-A) również w służbie marynarki.
Niemcy MBB Bo 105 Swedish HKP 9A (BO 105CB3) at Aeroseum.jpg wielozadaniowy
SAR
1984–2011 105CB3
05CBS
20
4
Oznaczenie HKP 9A (uzbrojone w ppk TOW) i B cztery utracono.
Stany ZjednoczoneWłochy Agusta Bell 412 Bell 412 releasing water.jpg wielozadaniowy 1993–2004 AB-412 5 Oznaczenie HKP 11, kolejne 3 wypożyczono przed dostawami nowych; przeznaczone do MEDEVAC i transportu, jeden utracono w 2002.
Bezzałogowe aparaty latające
Francja SAGEM Sperwer lekki BSL 1999–2009 UAV 01 Ugglan 4

Przypisy

  1. The growth of the Air Force (ang.). Swedish Air Force Museum (archive), 2010-05-01. [dostęp 2011-06-24].
  2. „World Military Aircraft Inventory”, Aerospace Source Book 2007, Aviation Week & Space Technology, 15 stycznia 2007.
  3. Stridsflygplan Jas 39 C/D.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]