Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne
Flaga RSAF
Flaga RSAF
Państwo Arabia Saudyjska
Siły zbrojne Saudyjskie Siły Zbrojne
Nazwa skrócona RSAF
Data utworzenia ~1925
Znak rozpoznawczy Roundel of the Royal Saudi Air Force.svg
Najwyższe dowództwa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne (arab. القوات الجوية الملكية السعودية; trb. al-quwwāt al-ğawwiyyah al-malakiyyah as-suʿūdiyyah) to wojska lotnicze Królestwa Arabii Saudyjskiej, najsilniejsze wśród krajów arabskich i drugie po Siłach Powietrznych Izraela na Bliskim Wchodzie. Większość ich uzbrojenia jest kupowana w USA i Wielkiej Brytanii za rekordową na rynku zbrojeń wartość, wynikającą z płatności w postaci ropy naftowej i dodatkowych gwarancji bezpieczeństwa. Przy okazji kolejnych wielkich kontraktów wojskowych z Arabią Saudyjską podnoszone są kwestie sytuacji praw człowieka w tym kraju oraz możliwej korupcji przy zawieraniu tych umów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do lat 80. podstawowymi saudyjskimi myśliwcami były brytyjskie English Electric Lightning (5 F.52 i 2 T.54 dostarczone w 1967, 35 F.53 i 6 T.55 dostarczone w latach 1968-1969) oraz amerykańskie Northrop F-5 Tiger II (20 F-5B, 74 F-5E, 25 F-5F, 10 RF-5E z lat 1972-1979). Arabia Saudyjska otoczona przez posiadających zdecydowaną przewagę w uzbrojeniu oraz potencjale ludzkim Egipt, Izrael, Irak i Iran nie była w stanie obronić swojego rozległego terytorium i największych na świecie rezerw ropy nafowej przed ewentualną agresją. Nowa koncepcja strategicznej współpracy z USA, uzgodniona przez późniejszego króla - księcia Fahda: bezpieczeństwo za ropę, zakładała ciągłość dostaw i stabilność cen surowca w zamian za zaopatrywanie Arabii Saudyjskiej w nowoczesne uzbrojenie i wszelką pomoc, gdyby monarchia była zagrożona. Efektem tej współpracy był program Peace Sun w ramach którego Królestwo kupiło za 2,85 mld USD 62 myśliwce McDonnell Douglas F-15 Eagle (47 C i 15 D), które dostarczono w latach 1981-1983, a wraz z nimi 1000 pocisków AIM-7F Sparrow. Umowę usiłował zablokować Izrael, który od 1977 wykorzystywał już F-15A/B, w ramach kompromisu 2 samoloty zatrzymano w USA, a na terenie kraju mogło bazować do 60 F-15 (limit zniesiono w 1990), samoloty miały służyć wyłącznie do obrony przestrzeni powietrznej (broń defensywna).[1]

F-15C RSAF w 1992

F-15, które zastąpiły w roli myśliwców przechwytujących przestarzałe Lightningi, miały równoważyć dysproporcje sił przeciwko uzbrojonym w setki amerykańskich samolotów lotnictwu Iranu IIAF (IRIAF po obaleniu pro amerykańskiego Szaha w 1979) oraz wyposażane z pomocą Francji i ZSRR irackim IQAF. W 1980 roku iracka inwazja na Iran rozpoczęła gigantyczne zbrojenia kraju rządzonego przez Husseina, a Arabie Saudyjską zmusiła do poszukiwania broni ofensywnej, która mogłaby ją zabezpieczyć przed podobnym scenariuszem. Na zaopatrzenie w nowoczesne samoloty szturmowe w 1985 roku zgodziła się Wielka Brytania, która w latach 1986-1991 dostarczyła 48 szturmowych Panavia Tornado IDS (28 GR1, 6 rozpoznawczych GR1A, 14 treningowych z podwójnym sterem), a w latach 1989–1990 24 przechwytujące Tornado ADV. Umowa ich zakupu o wartości 7 mld GBP nazwano Al Yamamah , zawierała także uzbrojenie: bomby JP233, pociski Sea Eagle, ALARM i Skyflash (dla wersji ADV) oraz po 30 BAe Hawk i Pilatus PC-9.

W 1984 roku saudyjskie F-15C zestrzeliły parę irańskich F-4E Phantom (oba typy produkcji McDonnell Douglas), możliwe że byli to uciekinierzy, a jeden z samolotów schronił się w Iraku[2]. W odpowiedzi na zajęcie przez Irak Kuwejtu w 1990 roku USA przekazały Arabii Saudyjskiej 20 F-15C i 4 F-15D z zapasów USAF, w czasie I wojny w Zatoce Perskiej piętnastki z obu krajów wykonywały wspólne patrole, w czasie jednej potyczki saudyjski F-15C zestrzelił dwa irackie Dassault Mirage F1. Arabia Saudyjska poniosła większość kosztów Operacji Desert Storm, która doprowadziła do odbicia Kuwejtu. Do 1992 Stany Zjednoczone dostarczyły jeszcze 9 F-15C i 3 F-15D (zamówione w 1987 za 500 mln USD). W 1992 USA zgodziły się na sprzedaż w ramach programu Peace Sun IX za 9 mld USD 72 wielozadaniowych samolotów szturmowych F-15E Strike Eagle (częściowo zubożałych, oznaczonych F-15S). Maszyny dostarczono między 1995 i 1999. McDonnell Douglas uzyskał zgodę na eksport szturmowych F-15 dla Saudów przy trzecim podejściu, w 1992 fiaskim zakończył sie wniosek do Kongresu dotyczący zgody na 24 jednomiejscowe F-15F.[3] W ramach kontraktu Al Yamamah II między 1996 i 1998 dokupiono też 48 Tornado IDS oraz 20 Hawków i 20 PC-9, wartość umowy wyniosła 17 mld GBP.

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

W 2006 Królestwo podpisało z Wielką Brytanią kontrakt Al Salam na dostawę 72 samolotów Eurofighter Typhoon, wartość samych samolotów wyniesie 4,4 mld GBP, a razem z uzbrojeniem i serwisem nawet 10 mld GBP. Na kontraktach z Arabią Saudyjską British Aerospace i BAE Systems zarobiło do 2006 43 mld GBP. Pod koniec 2011 roku podpisano z USA największy w historii kontrakt na dostawę 84 nowych F-15SA (ulepszone F-15E) oraz modernizację 70 F-15S do tegoż standardu, jego wartość dochodzi do 29,4 mld USD, a pierwsze samoloty maja być dostarczone w 2015.[4][5] W 2012 podpisano z BAE Systems umowę o sprzedaży 22 odrzutowców szkolenia zaawansowanego BAE Hawk AJT wraz z 55 turbośmigłowymi Pilatus PC-21 (BAE występowało jako pośrednik Pilatusa także podczas poprzednich transakcji) i pakietem logistycznym o wartości 1,6 mld GBP. PC-21 mają być dostarczane od 2014, a nowe Hawki od 2016 roku.[6]

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

F-15S

Bazy

Wojska obrony powietrznej[edytuj | edytuj kod]

Flaga RSAD

Od 1970 w ramach sił zbrojnych działają niezależnie od wojsk lądowych, jako czwarty rodzaj sił zbrojny wojska obrony powietrznej (ang. Royal Saudi Air Defens, RSAD), wykorzystują one amerykańskie systemy zakupione w latach 80. i 90.

Systemy radarowe:

Systemy przeciwlotnicze:

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Obecne[edytuj | edytuj kod]

Eurofighter Typhoon
Tornado ADV
F-15C
F-5F
C-130
BAE Hawk
Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Samoloty myśliwskie
Eurofighter Typhoon  Wielka Brytania Myśliwiec wielozadaniowy FGR4
T3
24 (60)
8 (12)
Łącznie zamówiono 72 sztuki, ich dostawcą jest BAE Systems Warton i pierwotnie miały być przeznaczone dla RAF. Dostarczono 24 samoloty w wersji Block 8, pozostałe 48 z opracowywanej serii Tranche 3A.[7]
Panavia Tornado  Wielka Brytania Myśliwiec szturmowy
Myśliwiec przechwytujących
IDS
ADV
87
24
Zostaną zmodernizowane za 4,66 mld USD.
Po dostarczeniu Eurofighterów zostaną odesłane do Wielkiej Brytanii.
McDonnell Douglas F-15 Eagle  Stany Zjednoczone Myśliwiec przechwytujący F-15C
F-15D
65
18
McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle  Stany Zjednoczone Myśliwiec szturmowy F-15S 70 F-15S to wersja F-15E Strike Eagle. Zamówiono 84 szturmowych F-15SA (11,4 mld USD), 68 F-15S zostanie zmodernizowanych.
Northrop F-5 Tiger II  Stany Zjednoczone Lekki myśliwiec F-5F 37 Do celów treningowy, F-5E są zastępowane przez Eurofightery.
333
Specjalnego przeznaczenia i Powietrzne tankowce
Boeing E-3 Sentry  Stany Zjednoczone AWACS E-3A 5[8] Program Peace Sentinel, za 2,4 mld USD zakupiono 5 E-3A i 8 KE-3A.
Boeing 707  Stany Zjednoczone powietrzne tankowce
SIGINT/ELINT
KE-3A
RE-3A
5[8]
3[9]
W 2004 3 KE-3A przebudowano na samoloty rozpoznania elektronicznego RE-3A/B.
Airbus A330 MRTT  Francja transportowy/tankowiec 3 Zamówiono 6.
Beechcraft King Air  Stany Zjednoczone rozpoznawczy 350 2
18
Samoloty transportowe
Boeing 757  Stany Zjednoczone MEDEVAC 1
Learjet 35  Stany Zjednoczone MEDEVAC 2
Gulfstream III  Stany Zjednoczone transportowy 2
Gulfstream V  Stany Zjednoczone MEDEVAC 2
CASA CN-235  Hiszpania transportowy 4 2 dla VIP.
Lockheed C-130 Hercules  Stany Zjednoczone transportowy
transportowy/tankowiec
transport VIP
C-130H
L-100- 30
KC- 130H
VC-130H
30
6
7
5
59
Samoloty szkolno-treningowe
Reims Cessna F172  Francja szkolenie wstępne G/H/M 16
Super Mushshak  Pakistan szkolenie podstawowe MFI-395 20
Pilatus PC-9  Szwajcaria szkolenie podstawowe 47 Zamówiono 55 PC-21.
BAE Hawk  Wielka Brytania szkolenie zaawansowane Mk.65
Mk.65A
29 6 sztuk w zespole akrobacyjnym Saudi Hawks. Zamówiono 22 Hawk 165.
British Aerospace Jetstream 31  Wielka Brytania szkolno-treningowy 2 Szkolenie nawigatorów Tornado IDS.
114
Śmigłowce
Agusta-Bell AB212  Włochy Śmigłowiec użytkowy 27
Bell 205  Stany Zjednoczone Śmigłowiec użytkowy 24
Bell 412  Stany Zjednoczone Śmigłowiec użytkowy 412EP 2
53
Suma
675 Zamówiono 196.

Do transportu rodziny królewskiej wykorzystywana jest flota kilkunastu luksusowych odrzutowców i śmigłowców m.in. Airbus A340, Boeing 737, Boeing 747, latających w barwach linii Saudi Arabian Airlines (Royal Flight).

Wojska lądowe i marynarka wykorzystują śmigłowce AH-64 Apache, UH-60 Blackhawk, Eurocopter Dauphin, Eurocopter Super Puma, także Ministerstwo spraw wewnętrznych posiada własne UH-60, czy Kawasaki-Vertol 107.

Historyczne[edytuj | edytuj kod]

Bojowe

Treningowe

Transportowe

Śmigłowce

Przypisy

  1. Why the Saudis Want the F-15, "Times", 8 maja 1978.
  2. Iranian Air Force ,globalsecurity.org
  3. Service of F-15 with Saudi Arabia.
  4. Possible Foreign Military Sale to the Government of Saudi Arabia (ang.). www.dsca.osd.mil, 2011-10-07. [dostęp 2011-12-30].
  5. A 2010-11 Saudi Shopping Spree (ang.). defenseindustrydaily.com, 2011-12-29. [dostęp 2011-12-30].
  6. BAE Systems signs £1.6bn deal to supply Hawk aircraft to Saudi military (ang.). dailyrecord.co.uk. [dostęp 2012-05-23].
  7. UPDATE 1-BAE Systems signs Saudi-Eurofighter deal (ang.). reuters.com. [dostęp 2012-06-06].
  8. 8,0 8,1 Saudi E-3 AWACS (ang.). boeing.com. [dostęp 2012-05-22].
  9. Boeing 707 (ang.). spyflight.co.uk. [dostęp 2012-05-22].