Brazylijskie Siły Powietrzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Força Aérea Brasileira
Symbol Sił Powietrznych
Symbol Sił Powietrznych
Państwo Brazylia
Siły zbrojne Brazylijskie Siły Zbrojne
Nazwa skrócona FAB
Data utworzenia 20 stycznia 1941
Znak rozpoznawczy Brazilian Air Force roundel.svg
Motto Asas que protegem o País
Najwyższe dowództwa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Brazylijskie Siły Powietrzne (port. Força Aérea Brasileira, w skrócie FAB) – wojska lotnicze Federacyjnej Republiki Brazylii, jeden z trzech rodzajów sił zbrojnych. Największe w regionie Ameryki Łacińskiej, wykorzystują głównie sprzęt sprowadzony z USA i produkcji rodzimej (samoloty Embraera i śmigłowce Eurocopter Group produkowane przez Helibras), większość ich uzbrojenia jest produkowana w Brazylii lub sprowadzana z Francji i Izraela. Obecnie liczą 77 454 ludzi personelu i 670 statków powietrznych, główne uzbrojenie stanowią samoloty Northrop F-5 Tiger II i AMX.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Republic P-47D-30-RE Thunderbolt

Pierwsze działania w celu stworzenia nowoczesnych sił powietrznych, działających jako niezależny rodzaj sił zbrojnych, podjęto w latach 30. W tym czasie Brazylia korzystała z pomocy francuskich doradców wojskowych, a piloci byli szkoleni we Włoszech, wpływ na reformę wojska miały też działania lotnicze w czasie hiszpańskiej wojny domowej. Ostatecznie 20 stycznia 1941 roku utworzono Ministerstwo Lotnictwa, wraz z formacją Narodowych Sił Powietrznych, które 22 maja 1941 przyjęły obwiązującą do dziś nazwę – Força Aérea Brasileira; FAB przejęła samoloty oraz personel lotnictwa armii – Aviação Militar – i lotnictwa marynarki – Aviação Naval.

Pomimo zachowywania neutralności przez Unię Panamerykańską względem działań II wojny światowej Brazylia, śladem USA, przystąpiła w 1942 roku do działań morskich na Atlantyku. 31 lipca 1943 brazylijskie Consolidated PBY Catalina i Lockheed Hudson zatopiły niemiecki okręt podwodny U-199. W 1944 25-tysięczny kontyngent wojsk lądowych i sił powietrznych wziął udział w działaniach na froncie włoskim. Brazylijskie lotnictwo wylatało tam ponad 6 tysięcy godzin, niszcząc ponad 2 tysiące pojazdów i obiektów wroga. W czasie wojny lotnictwo latało na samolotach produkcji amerykańskiej, w tym myśliwcach Curtiss P-36 Hawk, Curtiss P-40 Warhawk i Republic P-47 Thunderbolt, bombowcach North American B-25 Mitchell, samolotach transportowych Douglas C-47 Skytrain, czy samolotach szkolnych Stearman PT-17 Kaydet, Fairchild PT-19 i North American T-6 Texan.

Dassault Mirage IIIDBR

Pierwszymi samolotami odrzutowymi w brazylijskiej służbie były dostarczone w 1953 brytyjskie Gloster Meteor, za 61 Meteor F.8 i 10 TF.7 zapłacono wówczas bawełną. Od 1958 maszyny te zastąpiły 48 przekazanych przez USA Lockheed F-80C Shooting Star oraz 28 Lockheed T-33A Shooting Star. W połowie lat 60. dostarczono jeszcze 30 T-33A, które do lat 70. był podstawowym samolotem szkolnym, gdy Embraer wyprodukował na licencji 166 Aermacchi MB-326GC pod nazwą AT-26 Xavante. W 1970 roku FAB wybrała na swój pierwszy naddźwiękowy myśliwiec francuski Dassault Mirage III (w konkursie pokonał English Electric Lightning, Lockheed F-104G, Saab J35 Draken), zamówiono 12 Mirage IIIEBR i 4 Mirage IIIDBR, które dostarczono do 1973. W latach 80. sukcesywnie odkupywano od Francji kolejne Mirage III, co pozwalało zastępować egzemplarze utracone, łącznie do 1999 pozyskano w ten sposób 16 samolotów. Od 1975 zakupiono w USA 36 Northrop F-5E Tiger II i 6 F-5B do roli samolotu myśliwsko-bombowego (rozważano też Fiat G.91Y, F-4 Phantom II lub Mirage 5), w 1988 USA przekazały dodatkowo 22 F-5E i 4 F-5F.

W 2005 wycofano Mirage III, które zastąpiło 12 odkupionych od Francji Dassault Mirage 2000C/B (wyprodukowane 1984-1987). Od 2001 roku trwa wybór następcy dla floty Mirage’y i F-5. Pierwsze podejście do przetargu F-X zakończyło się bez rozstrzygnięcia w 2004, zakup odwlekany jest głównie z powodów budżetowych[1]. Jako rozwiązanie przejściowe Embraer w latach 2000-2013 zmodernizował 46 F-5 Tiger II do wersji F-5EM/FM, w 2013 rozpoczęto modernizację ostatnich 11 samolotów (8 F-5E i 3 F-5F odkupiono od Jordanii). Do patrolowania długiej linii brzegowej Brazylii w 2002 wybrano pozyskanie 12 używanych amerykańskich samolotów patrolowych/ZOP P-3 Orion, zmodenizowanych do wersji P-3AM. Dla pokrycia swojego rozległego terytorium Brazylia korzysta z lotnisctwa bojowego średniego i niskiego poziom: AMX A-1, z których 43 zmodernizowanych będzie do wersji A-1M (w latach 2012-2017) i 99 rodzimych samolotów wsparcia Embraer EMB 314 Super Tucano, które lepiej odpowiadają na wyzwania i wewnętrzne zagrożenia kraju niż wyrafinowane zachodnie myśliwce.[2] Zarówno F-5M, A-1M i EMB-314 dzielą wspólne rozwiazania awioniczne integrowane przez Embraera, co pozwala na utylizację szkolenia. Od 2010 flota śmigłowców powiększono o 12 rosyjskich szturmowych Mi-35M oraz 18 wielozadaniowych Eurocopter EC725, które montują zakłady Helibras w Itajubá. W 2013 w postępowaniu KC-X2 wybrano ofertę Israel Aerospace Industries przebudowy używanych Boeing 767-300ER na samoloty transportowo-tankujące, dla zastąpienia KC-137, które używano 1986 (komercyjne 707 wyprodukowano w latach 60.). W 2007 rozpoczęto powtórzony przetarg na nowy samolot wielozadaniowy, znany jako F-X2. W 2009 doprowadził on do ogłoszenia krótkiej listy kandydatów: Boeing F/A-18E/F Super Hornet, Dassault Rafale i Saab JAS 39 Gripen NG, jednak kolejne opóźnienia sprawiły, że wybór jednego oferenta był stale odraczany.[3] Dopiero pod koniec 2013 roku wybrano wstępnie najtańszą ofertę szwedzkiego Gripena na 36 samolotów za 4,5 mld USD.[4]

Rozlokowanie[edytuj | edytuj kod]

Base Aérea de Santa Cruz
Base Aérea de Canoas
Academia da Força Aérea
  • Base Aérea de Santa Cruz (Rio de Janeiro)
    • 1º/1º GAvCa (1° Esquadrão do 1° Grupo de Aviação de Caça) - Esquadrão Jambock (F-5EM/FM, AT-27 Tucano)
    • 2º/1º GAvCa (2° Esquadrão do 1° Grupo de Aviação de Caça) - Esquadrão Pif-Paf (F-5EM, AT-27 Tucano)
    • 1º/16º GAv (1° Esquadrão do 16° Grupo de Aviação) - Esquadrão Adelphi (AMX A-1A/B)
    • 1º/1º GCC (1º/1º Grupo de Comunicação e Controle)
  • Base Aérea de Canoas
    • 1º/14º GAv - Esquadrão Pampa (F-5EM/FM, AT-27 Tucano)
    • 5º ETA (5° Esquadrão de Transporte) - Esquadrão Pégaso (C-95A/EBM-110, C-97/EMB-120, C-98/Cessna 208)
  • Base Aérea de Manaus
    • 1º/4º GAv - Esquadrão Pacau (F-5EM)
    • 1º/9º GAv - Esquadrão Arara (C-105A/C-295)
    • 7º ETA - Esquadrão Cobra (C-97/EMB-120, C-98A/B/Cessna 208)
  • Base Aérea de Anápolis
    • 1º GDA (1º Grupo de Defesa Aérea) - Esquadrão Jaguar (Mirage F-2000C/B)
    • 2º/6º GAv (2º Esquadrão do 6º Grupo de Aviação) - Esquadrão Guardião (E-99A/ERJ-145)
  • Base Aérea de Santa Maria
    • 1º/10º GAv - Esquadrão Poker (AMX RA-1A)
    • 3º/10º GAv - Esquadrão Centauro (AMX A-1A/B)
    • 1º/12º GAv - Esquadrão Horus (RQ-450 Hermes)
    • 5º/8º GAv - Esquadrão Pantera (H-60L Black Hawk)
    • 4º/1º GCC
  • Base Aérea de Campo Grande
    • 1º/15º GAv - Esquadrão Onça (C-105A/C-295)
    • 2º/10º GAv - Esquadrão Pelicano (SC-95B/EBM-110, SC-105A/C-295, SC-130H)
    • 3º/3º GAv - Esquadrão Flecha (AT-27 Tucano, A-29A/B Super Tucano)
  • Base Aérea de Afonsos (Rio de Janeiro)
    • 1°/1° GTT (1º Esquadrão do 1º Grupo de Transporte de Tropas) - Esquadrão Coral (C-130M)
    • 2°/1° GTT (2º Esquadrão do 1º Grupo de Transporte de Tropas) - Esquadrão Cascavel (C-130M)
    • 3º/8º GAv - Esquadrão Puma (H-34 Super Puma, T-25)
  • Base Aérea de Galeão (Governador, Rio de Janeiro)
    • 1°/1° GT - Esquadrão Gorgo (C-130M/KC-130M)
    • 1°/2° GT - Esquadrão Condor (C-99A/ERJ-145)
    • 2º/2º GT - Esquadrão Corsário (KC-137/707)
  • Base Aérea de Brasília
    • GTA (Grupo de Transporte Especial) - (1 VC-1A, 2 VC-2/E-190, 4 VC-99B/ERJ-145, 2 VC-99C/ERJ-145, 2 VH-34/AS332M, 2 VH-55, 2 VH-35/EC135, 1 VH-36/EC725)
    • 6º ETA - Esquadrão Guará (C-95C/EBM-110, VC-97/EMB-120, VU-9/EMB-121)
  • Base Aérea de Recifea
    • 2º ETA - Esquadrão Pastor (C-95A/EBM-110, C-97/EMB-120)
  • Base Aérea de Recifea
    • 2º ETA - Esquadrão Pastor (C-95A/EBM-110, C-97/EMB-120, C-98/Cessna 208)
  • Base Aérea de São Paulo (Guarulhos)
    • 4º ETA - Esquadrão Carajá (C-95A/B/EBM-110, C-97/EMB-120)
  • Base Aérea de Fortaleza
    • 1º/5º GAv - Esquadrão Rumba (C-95A/EBM-110)
    • 5º/1º GCC
  • Base Aérea de Natal
    • 2º/5º GAv - Esquadrão Joker (A-29B Super Tucan)
    • 1º/11º GAv - Esquadrão Gavião (H-50/HB-350)
    • 3º/1º GCC
  • Base Aérea de Porto Velho
    • 2º/3º GAv - Esquadrão Grifo (A-29A/B Super Tucan, AT-27 Tucano)
    • 2º/8º GAv - Esquadrão Poti (AH-2/Mi-35M)
  • Base Aérea de Salvador
    • 1º/7º GAv - Esquadrão Orungan (P-3AM Orion, P-95B/EMB-111)
  • Base Aérea de Florianópolis
    • 2º/7º GAv - Esquadrão Phoenix (P-95B/EMB-111)
  • Base Aérea de Belém
    • 3º/7º GAv - Esquadrão Netuno (P-95A/B/EMB-111)
    • 1º/8º GAv - Esquadrão Falcão (H-1H, H-36/EC725)
  • Academia da Força Aérea (Pirassununga)
    • 1º EIA (1º Esquadrão de Instrução Aérea) - Esquadrão Cometa (T-27 Tucano)
    • 2º EIA (2º Esquadrão de Instrução Aérea) - Esquadrão Apolo (T-25, T-27 Tucano)

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Northrop F-5EM
AMX A-1A
Lockheed C-130H
Embraer EMB-110 Bandeirante
Embraer E-99
Embraer AT-27 Tucano
Helibras HB-355
Mi-35M
Samolot Producent Typ Wersja/oznaczenie W służbie
Samoloty myśliwskie
Northrop F-5 Tiger II  Stany Zjednoczone lekki myśliwiec/wielozadaniowy F-5EM
F-5FM
51
6
Samoloty szturmowe
AMX International AMX  Brazylia
 Włochy
samolot szturmowy A-1A
A-1B
43
10
Embraer EMB 314 Super Tucano  Stany Zjednoczone samolot bliskiego wsparcia/treningowy A-29
A-29B
27
50
Powietrzne tankowce
Boeing KC-137 Stratoliner  Stany Zjednoczone latajaca cyterna KC-137 (707-320C) 4
Lockheed C-130 Hercules  Stany Zjednoczone latajaca cyterna/transportowy KC-130H 2
Samoloty transportowe
Lockheed C-130 Hercules  Stany Zjednoczone średni samolot transportowy C-130E/H 18
CASA C-295  Hiszpania taktyczny samolot transportowy C-105A 10
Cessna 208  Stany Zjednoczone lekki samolot transportowy C-98 (208A)
C-98B (208B)
24
Embraer EMB 110 Bandeirante  Brazylia lekki samolot transportowy C-95A 72
Embraer EMB 120 Brasilia  Brazylia lekki samolot pasażerski C-97 14
Embraer 145  Brazylia transport VIP EMB 145 7
Embraer 190  Brazylia transport VIP VC-2 2
Airbus A319  Niemcy samolot prezydenta VC-1A 1
Specjalnego przeznaczenia
Lockheed P-3 Orion  Stany Zjednoczone morski patrolowiec P-3M/BR 6
Lockheed C-130 Hercules  Stany Zjednoczone Search and Rescue SC-130E/M 3
CASA C-295  Hiszpania Search and Rescue SC-105A 2
Embraer EMB 110 Bandeirante  Brazylia wczesnego ostrzegania
morski patrolowiec
rozpoznawczy
SAR
C-95 3
11
5
5
Embraer EMB 120 Brasilia  Brazylia rozpoznawczy C-97 1
Embraer P-99  Brazylia wczesnego ostrzegania
rozpoznawczy/SIGINT
E-99
R-99
5
3
Learjet 35  Stany Zjednoczone rozpoznawczy R-35A 4
Beechcraft 125  Stany Zjednoczone Kartografia 4
Samoloty szkolno-treningowe
Embraer EMB 312 Tucano  Brazylia szkolenie podstawowe AT/T-27 110
Neiva T-25 Universal  Brazylia szkolenie wstępne T-25A/B/C 14
Śmigłowce
Bell UH-1 Iroquois  Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy UH-1H 33
Bell 206 JetRanger  Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy H-4B (206B) 1
Sikorsky UH-60 Black Hawk  Stany Zjednoczone Combat Search and Rescue H-60L 6
Eurocopter AS332 Super Puma  Brazylia
 Francja
śmigłowiec transportowy CH-34 (AS-332M)
VH-34
8
Eurocopter EC725  Brazylia
 Francja
śmigłowiec użytkowy H-36 1
Eurocopter EC135  Brazylia
 Francja
śmigłowiec VIP VH-35 (EC-135T2i) 2
Helibras HB-350B  Brazylia
 Francja
śmigłowiec szkolny H-50 31
Helibras HB-355  Brazylia
 Francja
śmigłowiec użytkowy H-55 3
Mi-35M  Rosja śmigłowiec szturmowy AH-2 Sabre 6
Bell 205  Stany Zjednoczone śmigłowiec użytkowy Bell 205 3
Bezzałogowe aparaty latające
Elbit Hermes 450  Izrael rozpoznawczy BSL 3

Wycofane[edytuj | edytuj kod]

Przypisy