Uniwersytet w Greifswaldzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uniwersytet w Greifswaldzie
Alma Mater Gryphiswaldensis
University of Greifswald
Data założenia 17 października 1456
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Meklemburgia-Pomorze Przednie
Adres Domstraße 11
17487 Greifswald, Niemcy
Liczba studentów 12 300 (2009/10)[1]
Rektor prof. dr. hab. Rainer Westermann
Członkostwo HRK, DAAD, DFG, EUA, CBUR, Socrates-Erasmus
Położenie na mapie Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Mapa lokalizacyjna Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Uniwersytet w Greifswaldzie
Uniwersytet w Greifswaldzie
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Uniwersytet w Greifswaldzie
Uniwersytet w Greifswaldzie
Ziemia 54°05′40,70″N 13°22′28,65″E/54,094639 13,374625Na mapach: 54°05′40,70″N 13°22′28,65″E/54,094639 13,374625
Strona internetowa

Uniwersytet im. Ernsta Moritza Arndta (także Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald, Alma Mater Gryphiswaldensis, Universitas Gryphiswaldensis lub Academia Gryphica) znajduje się w Greifswaldzie, w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie, w Niemczech.

Został założony w 1456 r. jako drugi najstarszy uniwersytet w basenie Morza Bałtyckiego. Uczelnia należała przejściowo do Szwecji i Prus, będąc tym samym najstarszym uniwersytetem w obu krajach. Obok uniwersytetu w Rostocku jest jednym z dwóch w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstanie[edytuj | edytuj kod]

17 października 1456 został otwarty dzięki wielkiemu zaangażowaniu ówczesnego burmistrza Greifswaldu – Heinricha Rubenowa. Uniwersytet w Greifswaldzie w momencie otwarcia był czwartym najstarszym (po Heidelbergu, Kolonii, Erfurcie, Würzburgu, Lipsku i Rostocku) uniwersytetem w Cesarstwie.

Początkowo uczelnia nosiła łacińską nazwę Academia Gryphica i uzyskała przywileje od cesarza, papieża i księcia pomorskiego Warcisława IX. Uroczystość otwarcia miała miejsce kościele greifswaldzkim pod wezwaniem Św. Mikołaja, a udział w niej wziął biskup Henning Iwen. Zdecydowano o otwarciu czterech klasycznych wydziałów: teologii, filozofii, medycyny i prawa.

Dzięki korzystnemu położeniu geograficznemu miasta i dużemu wpływowi Hanzy, uczelnia rozwinęła intensywne kontakty ze Skandynawią. Od 1456 do reformacji (1526 – w tym roku reformacja miała miejsce w Greifswaldzie) studiowało tu 476 Skandynawów, a 22 wykładało. Uczelnia miała też sześciu rektorów z północy kontynentu.

Wiek XVI[edytuj | edytuj kod]

Reformacja w regionie miała bardzo burzliwy przebieg i uniwersytet został zamknięty. W 1539 książę Filip I ponownie otworzył uczelnię, jednak tym razem nadał jej charakter protestancki i po sekularyzacji dóbr kościelnych ofiarował jej majątek klasztoru Eldena i klasztoru dominikańskiego. Zmienił się też sposób wyboru wykładowców i zostali oni mocno powiązani z dworem książęcym.

Następca - książę Ernest Ludwik zainicjował budowę budynków collegium, na którego fundamentach stoi dzisiaj reprezentacyjny, główny budynek uniwersytetu. Natomiast książę Filip Juliusz ufundował uniwersytetowi ceremonialną togę rektorską.

Wiek XVII i XVIII[edytuj | edytuj kod]

Główny budynek (strona tylna)
Główny budynek (od Domstrasse)

W 1604 na Uniwersytecie Greifswaldzkim została uruchomiona pierwsza scentralizowana uniwersytecka biblioteka w Niemczech.

W 1634 książę Bogusław XIV w ramach zaległych uposażeń profesorów, zapisał uniwersytetowi grunty Eldeny (14 tys. ha), przez co uczelnia należała do największych posiadaczy majątków ziemskich spośród uniwersytetów.

Od czasu Pokoju westfalskiego z 1648 Pomorze Przednie wraz z uniwersytetem należały do Szwecji, tylko przejściowo, w latach 17151720 przechodząc pod duńskie panowanie. W szczególności pod koniec XVIII w. uczelnia odgrywała rolę pomostu kulturowego pomiędzy Szwecją i Niemcami. Ponad 1500 Szwedów studiowało tu lub pracowało jako naukowcy. Jednym z nich był Thomas Thorild (1795-1808). W latach 17471750 powstał budynek główny uniwersytetu przy Domstrasse, któremu profesor matematyki, Andreas Mayer, nadał styl północnoniemieckiego późnego baroku. W budynku mieści się piękna aula, która dawniej odgrywała rolę biblioteki.

Wiek XIX i XX[edytuj | edytuj kod]

Dyplom ukończenia studiów na uniwersytecie w Greifswaldzie z 1837 r. ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu

Od 1815 uniwersytet w Greifswaldzie należał do Prus, będąc najstarszą pruską szkołą wyższą. W drugiej połowie XIX w. rozwinął się do nowoczesnego universitas litterarum. Oprócz wydziału medycznego, który posiadał własną klinikę, rozwinęły się również wydziały: prawa, teologiczny, klasyczny i filologiczny.

W 1933 r. uniwersytet otrzymał imię Ernsta Moritza Arndta, byłego profesora z Greifswaldu. Nazwa uczelni nawet dzisiaj wzbudza sporo kontrowersji i dlatego wielokrotnie dyskutowano nad zmianą patrona. Arndta do celów propagandowych wykorzystywali hitlerowcy.

Pod koniec II wojny światowej szkołę zamknięto i otwarto ponownie 15 lutego 1946. Na rozkaz sowieckiej administracji zamknięto jednak kolejny raz wydział ekonomiczny.

Instytut Fizyki

W czasach NRD dochodziło do innych zmian w strukturze uniwersytetu. Wydział medyczny dostosowano do potrzeb Armii Czerwonej, a prawny całkowicie zamknięto. Pozostawiono wydziały: filozoficzny, teologiczny, medyczny i matematyczno-przyrodniczy, a wydział rolniczy został połączony z założoną w 1835 Akademią Rolniczą Greifswald–Eldena (niem. Landwirtschaftliche Akademie Greifswald-Eldena). W latach 19461955 istniał wydział pedagogiczny. W 1962 zamknięto istniejący od końca wojny wydział pracowniczo-rolniczy Martina Andersena Nexø (Arbeiter- und Bauern-Fakultät Martin Andersen Nexø).

Rok 1990 był przełomowym w historii uczelni. Nadano jej nową strukturą i przywrócono autonomię, wolność nauki i programu nauczania.
Uniwersytet posiada dziś pięć wydziałów: teologiczny, prawa i nauk o państwie, medycyny, filozoficzny i matematyczno-przyrodniczy. Prace badawcze koncentrują się głównie na medycynie i fizyce plazmowej.

Wiek XXI[edytuj | edytuj kod]

Rok 2006 to jubileusz 550-lecia uniwersytetu, ale też okres dyskusji nad dalszym kształtem uczelni. Problemy finansowe zmuszają do podjęcia zmian i redukcji części wykładanych przedmiotów.

Wydziały[edytuj | edytuj kod]

  • Teologiczny
  • Filozoficzny
  • Medyczny
  • Prawa i nauk o państwie
  • Matematyczno-przyrodniczy

Współpraca z instytucjami[edytuj | edytuj kod]

  • Alfried-Krupp-Wissenschaftskolleg Greifswald
  • Max-Planck-Institut für Plasmaphysik
  • Institut für Niedertemperatur-Plasmaphysik
  • Kernfusions-Forschungsreaktor Wendelstein 7-X
  • Friedrich-Loeffler-Institut (Bundesforschungsinstitut für Tiergesundheit), Insel Riems
  • Siemens AG, Bereich Öffentliche Netze
  • Technologiezentrum Vorpommern
  • Biotechnikum Greifswald
  • Technologiepark
  • Forschungsinstitut für Diabetes, Karlsburg (koło Greifswaldu
  • Caspar-David-Friedrich-Institut für Bildende Kunst
  • Caspar-David-Friedrich Gesellschaft
  • Institut für Kirchenmusik und Musikwissenschaft
  • Institut für Politwissenschaft und Kommunikationswissenschaft

Współpraca z uniwersytetami[edytuj | edytuj kod]

Z państw Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

Na Uniwerytecie studiowali m.in. Jan Bugenhagen, Jan Fryderyk, Hugo Lemcke.

W Greifswaldzie studiowali medycynę m.in.:

Rektorem uniwersytetu był Ernest Bogusław von Croy.

Z Uniwersytetem związani byli (jako profesorowie) również:

Uniwersytet Ernsta-Moritza-Arndta miał w historii dwóch laureatów Nagrody Nobla:

W 1912 powstało w Greifswaldzie, z inicjatywy Otto Jaekela (greifswaldzkiego paleontologa), niemieckie Towarzystwo Paleontologiczne (Paläontologische Gesellschaft).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Opracowane za wikipedia.de na podstawie[edytuj | edytuj kod]

  • Geschichte der Universität Greifswald nebst urkundlichen Beilagen von Johann Gottfried Ludwig Kosegarten, Theil 1 und 2, Greifswald 1856/57
  • Ältere Universitäts - Matrikeln, Bd. 2: Greifswald von Ernst Friedländer, 2 Bde, 1893/94, Nachdruck Osnabrück 1965
  • Der Geist der Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald, Greifswald 1933
  • Festschrift zur 500-Jahr-Feier der Universität Greifswald am 17. Oktober 1956, 3 Bde, Magdeburg 1956-1961
  • Universität Greifswald von Friedrich Schubel, Frankfurt am Main 1960
  • Universität Greifswald - 525 Jahre von Wolfgang Wilhelmus, Berlin 1982
  • Die pommersche Landesuniversität Greifswald. Ein Abriß ihrer Geschichte von Dirk Schleinert in: POMMERN. Zeitschrift für Kultur und Geschichte, Bd. 44 (2006), Heft 1, S. 3-21