Škoda 21Tr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trolejbus Škoda 21TrAC w Hradcu Králové
21Tr w Brnie
Ostrawski trolejbus 21Tr
Wnętrze kabiny kierowcy

Škoda 21Tr – niskopodłogowy trolejbus, produkowany w zakładach Škoda na przełomie XX i XXI w. w Czechach, w Ostrovie nad Ohrzą.

Konstrukcja[edytuj]

Prace nad budową nowego typu trolejbusów rozpoczęto w roku 1991.[1] Ciekawostką jest, że wcześniej wyprodukowano prototyp przegubowego trolejbusu Škoda 22Tr (w roku 1993), podczas gdy prototyp standardowego pojazdu 21Tr powstał dopiero dwa lata później. W tym czasie powstał również, zunifikowany z trolejbusem 21Tr, autobus Škoda 21Ab, którego prototyp wyprodukowano w 1995 roku. Wygląd nowych pojazdów zaprojektował inż. arch. Patrik Kotas.

Trolejbus 21Tr jest niskopodłogowym pojazdem z karoserią samonośną. Szkielet pojazdu jest stalowy, spawany z cienkich profili i blaszanych wytłoczek. Antypoślizgowa podłoga znajduje się na odcinku od pierwszych do drugich drzwi na wysokości 360 mm nad jezdnią (krawędź do wsiadania znajduje się jeszcze niżej – 345 mm). W tylnej części pojazdu podłoga znajduje się na wysokości 560 mm, pod siedzeniami jest podniesiona do 760 mm. Trolejbus może obniżyć prawą stronę do tego stopnia, że krawędź do wsiadania znajdzie się na wysokości 275 mm. Z prawej strony znajdują się trzy dwuskrzydłowe drzwi, które mogą być otwierane przez pasażerów.

Wyposażenie elektryczne opiera się na tyrystorach GTO. Napęd zapewnia silnik elektryczny szeregowy.

21TrACG[edytuj]

Jeden z trolejbusów 21Tr ma oznaczenie 21TrACG. Zamontowano w nim testowe wyposażenie elektryczne na bazie tyrystorów GTO. Powstało ono w wyniku współpracy Škody Ostrov i Akademii Nauk Republiki Czeskiej. Układy mechaniczne tego trolejbusu nie różnią się od tych, zastosowanych w seryjnym 21Tr, modernizacje dotyczą jedynie układów elektrycznych.

21TrACI[edytuj]

Trolejbusy 21TrACI wyposażone są w silnik asynchroniczny, wyposażenie elektryczne umieszczone jest w znacznej części w obudowach na dachu. Wyposażenie to powstało w wyniku prac firmy Škoda-Trakční motory. Pojazdy są ponadto wyposażone w pomocniczy agregat, który umożliwia wykorzystanie ich na odcinkach pozbawionych sieci trakcyjnej (np. przy objazdach).

21TrAC[edytuj]

Trolejbusy 21TrAC różnią się od typu 21TrACI tylko tym, że nie zostały wyposażone w dodatkowy agregat. Dzięki temu są lżejsze o 600 kg.

Elektrobus[edytuj]

W 2003 r. firma ČAS Znojmo kupiła jeden szkielet pojazdu, przeznaczony dla trolejbusu 21Tr. W wyniku współpracy VUT w Brnie, Škody i Elis Plzeň na jego bazie został wybudowany elektrobus. W pojeździe zainstalowano akumulatory niklowo-kadmowe, dzięki którym elektrobus może przejechać 110–130 km. Wadą jest większa masa pojazdu (18 t). Elektrobus jest używany w komunikacji miejskiej w Znojmie od 2004 roku, jednak obecnie (maj 2009), z powodu poważnej usterki, jest na dłuższy czas wyłączony z ekploatacji[2].

Parametry techniczne[edytuj]

  • Długość: 11,76 m
  • Szerokość: 2,5 m
  • Wysokość: 3,365 m
  • Masa pustego pojazdu: 10,95 t (21Tr, 21TrACG) / 11,85 t (21TrACI) / 11,25 t (21TrAC)
  • Liczba miejsc: 86
    • siedzących: 26
    • stojących: 60
  • Moc: 140 – 175 kW
  • Prędkość maksymalna: 65 km/h

Prototypy[edytuj]

Prototyp trolejbusu 21Tr wyprodukowano w 1995 roku. W latach 1996 - 1997 był dokładnie testowany w Chomutowie i w Czeskich Budziejowicach (z numerem bocznym 43). Potem został wyłączony z eksploatacji i w roku 2000 zlikwidowano go w trakcie testów zderzeniowych.

Prototyp 21TrACG wyprodukowano w roku 1997. W latach 1997 - 1998 testowano go na linii do Jáchymowa i w Chomutowie. Po okresie testów dłuższy czas pozostawał u producenta. W 2005 roku przekazano go do Segedyna (Węgry), gdzie w otrzymał numer boczny T-810. Pojazd jest wciąż eksploatowany (2007).

Prototyp trolejbusu 21TrACI wyprodukowano w 1999 r. Do roku 2000 był testowany w Pilznie (numer boczny 479), potem został przekazany do Hradca Králové, gdzie z numerem bocznym 50 jest wciąż eksploatowany (2007).

Eksploatacja[edytuj]

W latach 1995 - 2004 wyprodukowano w sumie 135 pojazdów (włączając w to wersje 21TrACG, 21TrACI i 21TrAC) oraz jeden szkielet.

Bośnia i Hercegowina Bośnia i Hercegowina[edytuj]

Miasto Artykuł Typ Lata dostaw Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Sarajewo artykuł 21Tr   2 sztuki 4301, 4302  

Czechy Czechy[edytuj]

Miasto Artykuł Typ Lata dostaw Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Brno artykuł 21Tr 1999 – 2002 43 sztuki 3001 – 3043  
Czeskie Budziejowice artykuł 21Tr 1999 – 2000 5 sztuk 43 – 47  
Hradec Králové artykuł 1997 – 2003 22 sztuki    
  21Tr 1997 – 2000 16 sztuk 33 – 48  
  21TrACI 2001 1 sztuka 50  
  21TrAC 2002 – 2003 5 sztuk 51 – 55  
Igława artykuł 21Tr 1999 – 2004 10 sztuk 48 – 55, 58, 61  
Opawa artykuł 21Tr 2001 1 sztuka 83  
Ostrawa artykuł 21Tr 1997 – 2002 15 sztuk 3301 – 3315  
Pardubice artykuł 21Tr 2001 – 2004 15 sztuk 385 – 399  
Pilzno artykuł 21TrACI 2001 – 2003 18 sztuk 479 – 496  
Škoda Ostrov 21Tr 1995 1 sztuka  
Znojmo artykuł skelet 2004 1 sztuka  

Węgry Węgry[edytuj]

Miasto Artykuł Typ Lata dostaw Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Segedyn artykuł 2001 – 2005 2 sztuki    
  21Tr 2001 1 sztuka T-800  
  21TrACG 2005 1 sztuka T-810  

Słowacja Słowacja[edytuj]

Miasto Artykuł Typ Lata dostaw Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Bratysława artykuł 21TrAC 2003 1 sztuka 6401  

Przypisy

  1. http://www.odbornecasopisy.cz/elektro/2000/el020008.htm (cz.) [dostęp 2010-12-10]
  2. Michal Kouba. Životopis autobusů Škoda 21Ab. „Městská doprava”, s. 19–21, 2009. 

Linki zewnętrzne[edytuj]