Bacopa monnieri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bacopa monnieri
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina babkowate
Rodzaj bakopa
Nazwa systematyczna
Bacopa monnieri (L.) Wettst.
Nat. Pflanzenfam. 4(3b): 77 1891[2]
Synonimy
  • Anisocalyx limnanthiflorus (L.) Hance
  • Bacopa micromonnieria (Griseb.) B.L.Rob.
  • Bacopa monnieri var. cuneifolia Michx.
  • Bacopa monnieri var. micromonnieria (Griseb.) Pennell
  • Bacopa monnieria Hayata & Matsum. (nom. illeg.)
  • Bacopa monnieria var. cuneifolia (Michx.) Fernald
  • Bramia indica Lam.
  • Bramia micromonnieria (Griseb.) Pennell
  • Bramia monnieri (L.) Drake
  • Bramia monnieri (L.) Pennell
  • Calytriplex obovata Ruiz & Pav.
  • Capraria monnieria Roxb.
  • Gratiola monnieri (L.) L.
  • Gratiola portulacacea Weinm.
  • Gratiola tetrandra Stokes
  • Habershamia cuneifolia (Michx.) Raf.
  • Herpestis cuneifolia Michx.
  • Herpestis micromonnieria Griseb.
  • Herpestis monnieri (L.) Rothm.
  • Herpestis monnieri (L.) Kunth
  • Herpestis procumbens Spreng.
  • Limosella calycina Forssk.
  • Lysimachia monnieri L.
  • Monniera cuneifolia Michx.
  • Septas repens Lour.[2]

Bacopa monnieri (L.) Wettst. – gatunek rośliny z rodziny babkowatych (Plantaginaceae Juss.). Występuje naturalnie na całym świecie od strefy umiarkowanej do tropikalnej. Gatunek zawiera saponiny, przez co jest stosowany w Ajurwedzie.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Okaz na wyspie Maui na Hawajach

Rośnie naturalnie na całym świecie od strefy umiarkowanej do tropikalnej[3]. W Afryce spotykany jest w Nigerii, Somalii, Mozambiku, Suazi, Południowej Afryce (w prowincji KwaZulu-Natal), na Madagaskarze. W Azji występuje w Chinach (Fujian, Guangdong, Junnan i Hajnan, a także w regionie autonomicznym Kuangsi), na Tajwanie, Filipinach, w Indonezji, Malezji, Tajlandii, Kambodży, Wietnamie, Laosie, Bhutanie, Indiach oraz na Sri Lance[4]. W Australii rośnie głównie w wschodniej części kontynentu – w Nowej Południowej Walii oraz Queensland[5]. W Ameryce Północnej został zaobserwowany w Stanach Zjednoczonych (w Teksasie, Alabamie, na Florydzie, w Georgii, Luizjanie, Missisipi, Karolinie Południowej, Karolinie Północnej i Wirginii), Meksyku, Gwatemali, Belize, Hondurasie, Salwadorze, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, na Bahamach, Kubie, Jamajce, w Haiti, Dominikanie, na Portoryko, Wyspach Dziewiczych Stanów Zjednoczonych, Brytyjskich Wyspach Dziewiczych (na Tortoli), Gwadelupie, Martynice, Saint Lucii, Barbadosie, Grenadzie oraz wyspie Trynidad. W Ameryce Południowej rośnie w Brazylii, Gujanie Francuskiej, Ekwadorze, Peru, Boliwii, Chile i Argentynie[4][6]. W Brazylii został zarejestrowany w stanach Bahia, Ceará, Pernambuco, Espírito Santo, Rio de Janeiro, São Paulo, Parana, Rio Grande do Sul oraz Santa Catarina[7].

Morfologia[edytuj]

Kwiat gatunku
Pędy są pełzające, gruboszowate i nagie
Pokrój
Roślina o pełzających, gruboszowatych, nagich pędach. Ukorzenia się na międzywęźlach[8].
Liście
Ich blaszka liściowa jest siedząca i ma podłużnie odwrotnie lancetowaty kształt. Mierzy 8–20 mm długości oraz 3–6 mm szerokości, jest całobrzega lub czasami ząbkowana na brzegu, o zaokrąglonym wierzchołku[8].
Kwiaty
Pojedyncze, rozwijają się w kątach pędów, osadzone na szypułkach o długości 0,5–3,5 cm. Mają 5 działek kielicha o długości około 5 mm, działki dolne i górne mają jajowato lancetowaty kształt, natomiast 2 boczne są od lancetowatych do równowąskich. Płatków korony jest 5, maja białą, niebieską lub purpurową barwę, mierzą 8–10 mm długości, są nieznacznie wcięte przy wierzchołku. Pręciki są dwusilne, znamię jest główkowate. Poniżej kielicha znajdują się dwie podsadki o równowąskim kształcie[8].
Owoce
Torebki o wąsko jajowatym kształcie z ostro zakończonym wierzchołkiem, umieszczone w trwałym kielichu. Nasiona mają elipsoidalny kształt i żółtobrązową barwę, są podłużnie prążkowane, ucięte na jednym końcu[8].

Biologia i ekologia[edytuj]

Rośnie najczęściej przy zbiornikach wodnych, na piaszczystych plażach, na wilgotnym podłożu. Kwitnie od maja do października[8].

Zastosowanie[edytuj]

Gatunek zawiera saponiny i dlatego jest stosowany w Ajurwedzie przeciw wrzodom, guzom nowotworowym, wodobrzuszu, splenomegalii, stanom zapalnym, trądowi, niedokrwistości, zapalenie żołądka i jelit[9]. Lokalnie był używany jako tonik w celu zwiększenia rozwoju pamięci, poprawy uczenia się i koncentracji. Jest również sprzedawany do akwariów[10].

Badania[edytuj]

Badania wykazały, że Bacopa monnieri to przeciwutleniacz posiadający właściwości neuroprotekcyjne[11]. U zwierząt wykazano wpływ bakopy na zwiększenie ilości komórek i połączeń neuronowych oraz stwierdzono, że hamuje acetylocholinoesterazę, aktywuje przekaźniki cholinowe i zwiększa przepływ krwi w mózgu[12].

Wyniki kilku badań sugerują, że Bacopa monnieri może mieć działanie przeciw chorobom neurodegeneracyjnym[13]. Badania kliniczne na ludziach zakładają pewną liczbę dowodów potwierdzających poprawę pamięci wynikającą z suplementacji bakopy, ale nie ma dowodów potwierdzających wzmocnienie efektów[11][14].

Badania na myszach polegające na podaniu ekstraktu z Bacopa monnieri wykazały u nich zmniejszenie ruchliwości, żywotności i liczby plemników, a także zmiany w ich morfologii. Z kolei doświadczenia na mężczyznach zmniejszały ich płodność, przy czym ich libido pozostało niezmienione. Te zmiany były odwracalne po 56 dniach od daty podania ekstraktu – wówczas parametry płodności wróciły na naturalny poziom[15].

Ochrona[edytuj]

Bacopa monnieri w „Czerwonej księdze gatunków zagrożonych” został zaliczony do kategorii LC – gatunków najmniejszej troski. Jako uzasadnienie podano jego powszechne występowanie oraz stabilne populacje, które nie napotykają poważnych zagrożeń[10].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-01].
  2. a b Bacopa monnieri (L.) Wettst. (ang.). The Plant List. [dostęp 12 września 2016].
  3. Discover Life: Point Map of Bacopa monnieri (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 12 września 2016].
  4. a b Taxon: Bacopa monnieri (L.) Pennell (ang.). W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. Taxonomy - GRIN-Global Web v 1.9.7.1. [dostęp 12 września 2016].
  5. Bacopa monnieri (ang.). Atlas of Living Australia. [dostęp 12 września 2016].
  6. Bacopa monnieri (ang.). Neotropical Flora - Google Map. [dostęp 12 września 2016].
  7. Bacopa monnieri (L.) Pennell (port.). W: Lista de Espécies da Flora do Brasil [on-line]. Instituto de Pesquisas Jardim Botânico do Rio de Janeiro. [dostęp 12 września 2016].
  8. a b c d e Bacopa monnieri (ang.). W: Chinese Plant Names [on-line]. efloras.org. [dostęp 12 września 2016].
  9. Bacopa monnieri (ang.). Purdue University. [dostęp 12 września 2016].
  10. a b R.V. Lansdown, S.G. Knees & A. Patzelt: Bacopa monnieri (ang.). The IUCN Red List of Threatened Species 2013. [dostęp 12 września 2016].
  11. a b A. Russoa & F. Borrelli: Bacopa monniera, a reputed nootropic plant: an overview (ang.). W: Phytomedicine [on-line]. ScienceDirect, 2005-04-20. [dostęp 12 września 2016].
  12. S. Aguiar & T. Borowski: Neuropharmacological Review of the Nootropic Herb Bacopa monnieri (ang.). W: Rejuvenation Research [on-line]. Mary Ann Liebert, Inc. publishers, 2013-06-17. [dostęp 12 września 2016].
  13. M. Dhanasekaran, B. Tharakan, L.A. Holcomb, A.R. Hitt, K.A. Young & B.V. Manyam: Neuroprotective mechanisms of ayurvedic antidementia botanical Bacopa monniera - Dhanasekaran - 2007 - Phytotherapy Research (ang.). W: Phytotherapy Research [on-line]. Wiley Online Library, 2007-06-29. [dostęp 12 września 2016].
  14. M.P. Pase, J. Kean, J. Sarris, Ch. Neale, A.B. Scholey & C. Stough: The Cognitive-Enhancing Effects of Bacopa monnieri: A Systematic Review of Randomized, Controlled Human Clinical Trials (ang.). W: The Journal of Alternative and Complementary Medicine [on-line]. Mary Ann Liebert, Inc. publishers, 2012-07-02. [dostęp 12 września 2016].
  15. A. Singh, S.K. Singh: Evaluation of antifertility potential of Brahmi in male mouse (ang.). W: Department of Zoology, Banaras Hindu University, Varanasi [on-line]. Elsevier Inc. [dostęp 12 września 2016].