Bombardier Transportation Polska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Pafawag”. Zobacz też: klub sportowy Pafawag Wrocław.
Bombardier Transportation Polska
Forma prawna spółka z o.o.
Data założenia 1832
Lokalizacja Polska Wrocław
Siedziba 53-609 Wrocław,
ul. Fabryczna 12
Numer KRS 0000024977
Branża transport kolejowy
Produkty tabor kolejowy
Zatrudnienie 1400 (w czterech zakładach)[1]
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Bombardier Transportation Polska
Bombardier Transportation Polska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bombardier Transportation Polska
Bombardier Transportation Polska
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Bombardier Transportation Polska
Bombardier Transportation Polska
Ziemia 51°06′42,3″N 16°59′14,8″E/51,111750 16,987444
Strona internetowa

Bombardier Transportation Polska (wcześniej Państwowa Fabryka Wagonów Pafawag i Adtranz-Pafawag) – polskie przedsiębiorstwo posiadające główny zakład we Wrocławiu oraz zakłady w Katowicach, Łodzi i Warszawie, produkujące i serwisujące tabor kolejowy (lokomotywy elektryczne, nadwozia lokomotyw, ramy wózków pojazdów szynowych) oraz wyposażenie kolejowe (systemy sygnalizacyjne oraz aparaturę elektryczną). Posiada certyfikat zintegrowanych systemów zarządzania oparty na polskich normach PN-ISO 9001, PN-EN-ISO 14001 i PN-N-18001. Przedsiębiorstwo należy do Bombardier Transportation wchodzącego w skład kanadyjskiego koncernu transportowego Bombardier.

Przed 1997 przedsiębiorstwo funkcjonowało jako Państwowa Fabryka Wagonów Pafawag we Wrocławiu i w latach osiemdziesiątych XX w. było jednym z największych producentów taboru kolejowego w Europie oraz największym polskim producentem elektrowozów, elektrycznych zespołów trakcyjnych i wagonów kolejowych[2].

Historia[edytuj]

Montaż wagonów około 1968 r.
EU07 (typ 4E) – najpopularniejsza pasażerska lokomotywa elektryczna w Polsce
EP09 wyprodukowana przez Pafawag
Pafawag EU43 (E412) – ostatnia lokomotywa produkcji polskich zakładów Pafawag we Wrocławiu z 1996, własność Rail Traction Company, prędkość konstrukcyjna 220 km/h

Powstanie zakładu[edytuj]

Fabryka powstała w 1832 jako niemieckie zakłady Maschinenbauanstalt Breslau (Zakład Budowy Maszyn). Produkcja na terenie zakładu została rozpoczęta już w 1833 roku, a fabryka należała do grona najstarszych producentów taboru szynowego w Europie. Od 1839 działała jako Wagenbauanstalt Gottfried Linke (Zakład Budowy Wagonów Gottfried Linke), potem kilkakrotnie zmieniała nazwę, na m.in. Linke-Hofmann Werke (Zakłady Linke-Hofmann). Podczas I wojny światowej fabryka produkowała też samoloty dla armii niemieckiej. Przed II wojną światową wytwarzała ona oprócz wagonów kolejowych także tabor tramwajowy, w tym m.in. pierwszy tramwaj o stalowej konstrukcji pudła – LH Standard. W czasie II wojny światowej pracowało tu około 5000 przymusowych robotników, a oprócz pociągów produkowano także systemy napędowe do rakiet V2.

Pafawag[edytuj]

Po II wojnie światowej w 1945, po włączeniu Wrocławia do Polski, nastąpiło upaństwowienie zakładu i pod nazwą Państwowa Fabryka Wagonów Pafawag rozpoczął on produkcję wagonów osobowych i towarowych. W 1953 Pafawag wyprodukował pierwszą powojenną polską lokomotywę elektryczną EP02, a rok później – pierwszy polski elektryczny zespół trakcyjny EW53.

Wyprodukowany tabor[edytuj]

Łącznie polskie zakłady Pafawag we Wrocławiu wyprodukowały 2231 lokomotyw elektrycznych oraz 1633 elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Najliczniej produkowanym modelem był elektryczny zespół trakcyjny 5B/6B (EN57), wyprodukowany w latach 1961–1993 w liczbie 1429 sztuk, oraz elektryczna lokomotywa towarowa ET22 produkowana dla PKP w latach 1969–1989. Część taborowa przedsiębiorstwa wyprodukowała między innymi dla PKP lokomotywy E412 (typ 112E) oraz po przejęciu przez Adtranz EU11 (typ 113E). Kontrakt na 42 sztuki EU11 o wartości ponad 640 mln zł nie doczekał się realizacji, dlatego zostały odsprzedane do Włoch.

Typ pojazdu Rodzaj pojazdu Seria PKP Lata budowy Liczba
1E Lokomotywa elektryczna pasażerska EP02 1953–1956 8
2E Lokomotywa elektryczna towarowa - 1954–1956 9
1B/2B Elektryczny zespół trakcyjny EW53 1954–1956 20
3E Lokomotywa elektryczna towarowa ET21 1957–1971 658
3Aw Wagon osobowy wąskotorowy Bxhpi 1958-1960 ok. 600
3B/4B Elektryczny zespół trakcyjny EW55 1958–1962 72
5B/6B Elektryczny zespół trakcyjny EN57 1962–1994 1429
EU07 Lokomotywa elektryczna uniwersalna EU07 1965–1977 240
101N Elektryczny zespół trakcyjny EN94 1969–1972 40
201E Lokomotywa elektryczna towarowa ET22 1969–1989 1184
102E Lokomotywa elektryczna pasażerska EP08 1972–1976 15
201Ea Lokomotywa elektryczna pasażerska EP23 1973 1
3WE Elektryczny zespół trakcyjny EW58 1974–1980 28
5Bg/6Bg Elektryczny zespół trakcyjny EN71 1976 20
104E Lokomotywa elektryczna pasażerska EP09 1986–1997 47
6WE Elektryczny zespół trakcyjny EW60 1990 2
5Bs/6Bs Elektryczny zespół trakcyjny ED72 1993–1996 21
112E Lokomotywa elektryczna uniwersalna EU43 1996–1998 28

Adtranz-Pafawag[edytuj]

Adtranz-Pafawag EU11(E405), wyprodukowana w 2000 na zamówienie PKP, osiąga prędkość 220 km/h

24 lutego 1997 zakład został przejęty przez niemieckie przedsiębiorstwo Adtranz. Zakład zmienił nazwę na Adtranz-Pafawag. Adtranz wykupił 75% udziałów przedsiębiorstwa za 3,7 mln USD. Spółka Adtranz powstała 1 stycznia 1996 w wyniku połączenia pionów kolejowych koncernów ABB i Daimler AG. Adtranz zatrudniał 23 tys. osób. Po przejęciu, wszystkie zakłady w Katowicach, Wrocławiu, Łodzi i Warszawie zatrudniały 2500 osób.

Po przejęciu spółka Adtranz sprzedała tereny zakładu obejmującego kilkanaście większych i mniejszych hal zlokalizowanych na gruntach o powierzchni ok. 550 tys. m². Po 1998 roku produkcja odbywała się w dwóch halach o powierzchni ok. 140 tys. m². W pierwszej znajdują się: stacja prób statycznych, stanowiska montażu z powierzchnią magazynową na części i podzespoły gotowe (aparatura trakcyjna, wyposażenie kabin itp.) oraz wydzielona część, w której produkuje się wózki do lokomotyw i wagonów towarowych. Druga hala to zakład produkcji pudeł ze stali węglowej[2].

Wyprodukowany tabor[edytuj]

Zakład posiadał portfel zamówień obejmujący budowę pudeł do elektrowozów: serii BR185 dla DB Cargo (400 szt.), serii BR146 dla DB Regio, serii BR145 dla pozostałych niemieckich przewoźników oraz serii ALP-46 dla amerykańskich kolei New Jersey Transit (24 szt. pudeł). Zakład produkował również ramy wózków trakcyjnych do lokomotyw Bombardier Transportation. Zakład wyprodukował również 1000 wózków Y 25 HIGH LOAD dla kolei SNCB.

Seria PKP Lata budowy Liczba
ED73 1997 1
EU11 1998-2002 42

Struktura organizacyjna[edytuj]

Towarowa lokomotywa BR185, wyprodukowano 400 sztuk dla DB Cargo

W maju 2001 firma Adtranz (wraz z zakładem we Wrocławiu) została przejęta przez kanadyjski koncern transportowy Bombardier Transportation.

Bombardier Transportation (BT) Wrocław – zakład produkcyjny z siedzibą w dawnym Pafawagu. Obecnie zakład spawa pudła do lokomotyw Traxx, FS Class E464, ALP-45DP, które montowane są w Kassel (Niemcy) oraz w Vado Ligure (Włochy). Produkowane były także pudła do oraz ALP-46. We Wrocławiu produkowane są także ramy wózków do wszystkich typów pojazdów, natomiast Bombardier nie produkuje we Wrocławiu kompletnych lokomotyw. Bombardier wykonał także modernizację lokomotyw przeznaczonych dla PKP, a wyprodukowanych za czasów Adtranz (przejętego przez BT).

W strukturach grupy Bombardier Transportation wyodrębniona jest dywizja systemów sterowania ruchem kolejowym RCS (Rail Control Solutions). Ze zlokalizowanych w Polsce zakładów do dywizji RCS należą Bombardier Transportation (ZWUS) Polska sp. z o.o. oraz Bombardier Transportation (Rail Engineering) Polska Sp. z o.o.

Bombardier Transportation posiada w Polsce kilka zakładów: wrocławski Pafawag, katowicki ZWUS, warszawskie biuro projektowe Rail Engineering oraz łódzkie Biuro Obsługi (dawne Z-3 Elta).

Bombardier Transportation (ZWUS) Polska z siedzibą w Katowicach zajmuje się produkcją urządzeń elektromechanicznych oraz systemów sterowania ruchem na liniach kolejowych, tramwajowych i metra. Przedsiębiorstwo produkuje gamę urządzeń takich jak napędy zwrotnicowe do wszystkich rodzajów i typów zwrotnic oraz rozjazdów zarówno kolejowych jak i tramwajowych. Przedmiotem produkcji są także napędy rogatkowe (pot. szlabany) oraz sygnalizacja przejazdowa, a także kompletne systemy przejazdowe, obwody torowe, liczniki osi pojazdów szynowych, systemy sterowania ruchem kolejowym oraz wiele istotnych elementów elektroniki stosowanych w systemach automatyki kolejowej i przemysłowej.

Bombardier Transportation (Rail Engineering) Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest biurem projektowym specjalizującym się m.in. w opracowywaniu kompleksowej dokumentacji projektowej w branżach automatyki kolejowej, telekomunikacji kolejowej oraz elektroenergetyki kolejowej.

Obecna działalność[edytuj]

Produkty przedsiębiorstwa (wybór)
Lokomotywa EU47 Traxx P160 DC „Hetman” Kolei Mazowieckich na torze doświadczalnym w Żmigrodzie
Lokomotywa Traxx F140 DC barwach Pol-Miedź Trans na torze doświadczalnym w Żmigrodzie
Bombardier Talent model 644, DB Regio
Bombardier Talent 2, pociąg regionalny
Flexity Classic, Kraków
Tramwaj Bombardier NGT6/2 z trzeciej dostawy dla Krakowa
Bombardier obecny na targach Trako 2015

Główny profil działalności przedsiębiorstwa to produkcja elektrycznych zespołów trakcyjnych TALENT, lokomotyw Traxx, wagonów piętrowych Twindexx w systemie push-pull, składów wysokich prędkości, tramwajów Flexity oraz metra[3].

Wrocławski zakład jest drugą co do wielkości kanadyjską inwestycją w Polsce. Blisko 100% produkcji fabryki jest przeznaczane na eksport na rynki USA i Europy. Fabryka jest głównym producentem lokomotyw elektrycznych w kraju. Po przejęciu część taborowa przedsiębiorstwa wyprodukowała między innymi 50 lokomotyw elektrycznych najnowszej generacji: 8 dwusystemowych EU43 oraz 42 jednosystemowe Traxx EU47 – F160 DC.

Bombardier Transportation Polska produkuje pudła dla rodziny lokomotyw Traxx – jednej z najbardziej popularnych lokomotywy w Niemczech, jak również lokomotyw eksploatowanych w Grecji, Szwecji, Szwajcarii czy USA, a nawet odległej Malezji oraz podzespoły dla składów zespolonych ICE eksploatowanych w Niemczech i Holandii oraz Talgo użytkowanych w Hiszpanii oraz piętrowych pociągów regionalnych.

Przedsiębiorstwo wygrało przetarg na dostawę pociągów (Bombardier Talent) do Polski, przetarg ten został następnie unieważniony. W 2007 Koleje Mazowieckie ogłosiły, że zakupią od Bombardiera 37 wagonów piętrowych. W 2010 Koleje Mazowieckie zakupiły 11 lokomotyw Traxx P160 DC „Hetman”, z dostawą w 2011

W Polsce wagony tramwajowe można spotkać w Łodzi, Krakowie oraz Gdańsku.

W marcu 2006 przedsiębiorstwo Bombardier Transportation podpisało umowę z Solaris Bus & Coach i Vossloh Kiepe w sprawie montażu tramwajów Bombardier NGT6/2 w Zajezdni Podgórze w Krakowie. W 2006 przedsiębiorstwa te wygrały przetarg na dostawę 24 tramwajów dla Krakowa, oraz 3 dla Gdańska. W ramach współpracy Bombardier Transportation dostarcza karoserie, Vossloh Kiepe osprzęt elektryczny, zaś Solaris Bus & Coach zapewnia dostawę pozostałych podzespołów i montaż pojazdów. W 2007 dostarczono 3 zamówione pojazdy do Gdańska oraz 8 sztuk do Krakowa. W kolejnych latach firma Bombardier Transportation dostarczyła do Krakowa 26 sztuk tramwajów (14 wagonów Bombardier NGT6 oraz 12 wagonów Bombardier NGT6/2) z czego 4 wagony NGT6 w całości, pozostałe zaś były montowane w krakowskim MPK. W 2010 roku MPK Kraków ogłosił przetarg na dostawę 24 niskopodłogowych tramwajów, wygrał Bombardier NGT8. Pierwsze cztery z nich dotarły do Krakowa w II połowie 2012 roku[4], a w kwietniu 2013 roku dostawa wszystkich 24 tramwajów została zakończona[5].

We wrocławskiej fabryce produkowane będą pudła pasażerskich pociągów nowej generacji, nazwanych ICx[6].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]