Bombardier Traxx

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bombardier TRAXX
Ilustracja
Bombardier TRAXX F140 AC1
Producent Kanada Bombardier
Lata budowy od 1996
Portal Portal Transport szynowy

Bombardier TRAXX – seria lokomotyw produkowanych przez Bombardier Transportation w wersjach elektrycznych, spalinowych i hybrydowych przeznaczonych do prowadzenia różnego rodzaju pociągów towarowych lub pasażerskich. Lokomotywy elektryczne są jednosystemowe (prądu stałego bądź przemiennego) lub wielosystemowe. Lokomotywy posiadają modułową konstrukcję oraz urządzenia napędu i sterowania Bombardier Mitrac. Do 2011 zamówiono ponad 1500 egzemplarzy lokomotyw tej serii[1]

W Polsce otrzymały oznaczenie EU43 i EU47 oraz są eksploatowane m.in. przez Lotos Kolej, Koleje Mazowieckie, Koleje Śląskie, PKP Cargo, PKP Intercity i Pol-Miedź Trans. Dodatkowo lokomotywy należące do Deutsche Bahn wjeżdżają do Polski na odc. Granica Państwa – Warszawa Wschodnia. Dodatkowo kilku polskich prywatnych przewoźników użytkuje lokomotywy tego typu.

Oznaczenie EU43 stosuje PKP Polskie Linie Kolejowe (w rozkładach jazdy).

Pudła i ramy wózków części lokomotyw produkowane są w zakładach Bombardiera we Wrocławiu w Polsce[2].

Oznakowanie[edytuj | edytuj kod]

Poszczególne warianty są klasyfikowane według poniższego schematu:

  • Przeznaczenie: F towarowy, H ciężki transport dalekobieżny, P pasażerski S ekspresowy
  • Początkowo prędkość w km/h, później zmodyfikowane: 140 oznacza lokomotywę z zawieszeniem za nos, 160 lokomotywę z wydrążonym wałem napędowym.
  • System zasilania: AC prąd zmienny, DC prąd stały, MS wielosystemowa, DE spalinowo-elektryczna

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywa elektryczna 146 003 z pociągiem Rhein-Haard-Express

Prototyp TRAXX[edytuj | edytuj kod]

Baureihe 145
Ilustracja
Elektrowóz 145-CL 011 w Angermünde
Lata budowy 1997–2000
Układ osi Bo’Bo’
Masa służbowa 80 t
Długość ze zderzakami 18 900 mm
Liczba silników 4
Moc ciągła 4 200 kW
Prędkość konstrukcyjna 140 km/h
Portal Portal Transport szynowy

Na początku 1990 Deutsche Bundesbahn stwierdziło konieczność wymiany większości eksploatowanych lokomotyw elektrycznych. W odpowiedzi na zgłaszane zapotrzebowanie opracowano projekty nowych serii lokomotyw:

Baureihe 128 – lokomotywa elektryczna wyprodukowana w 1994 roku dla DB. Została wyprodukowana tylko 1 sztuka. Jest ona protoplastą serii lokomotyw TRAXX. Baureihe 128 jest zasilana prądem przemiennym 16,7 Hz – 15 kV.

Baureihe 145 – lokomotywa elektryczna produkowana w latach 1997–2000 dla DB Cargo. Zostały wyprodukowane w liczbie 80 sztuk. Są używane w pociągach towarowych.

Baureihe 146lokomotywa elektryczna produkowana w latach 2006–2007 roku dla niemieckiej spółki DB Regio. Lokomotywy eksploatowane są również przez spółkę Metronom Eisenbahngesellschaft do ciągnięcia pociągów piętrowych z oznaczeniem ME 146. Zostały zamówione wobec braku lokomotyw pasażerskich o prędkości maksymalnej 160 km/h. Są eksploatowane przez przewoźników do ciągnięcia pociągów piętrowych. Zostało wyprodukowanych 31 lokomotyw. Maksymalna prędkość lokomotyw wynosi 160 km/h. Lokomotywy serii Baureihe 146 obecnie zastępują elektryczne zespoły trakcyjne ET 425.

TRAXX[edytuj | edytuj kod]

Bombardier TRAXX
Ilustracja
Lokomotywa BR146 w Radbruch
Lata budowy 2000–2008
Układ osi Bo’Bo’
Masa służbowa 80 t
Długość ze zderzakami 18 900 mm
Moc ciągła 4 200 kW
Prędkość konstrukcyjna 140 km/h
Portal Portal Transport szynowy
Lokomotywa Re 485 kolei BLS

Baureihe 185lokomotywa elektryczna produkowana w latach 2000–2008 roku dla niemieckiej spółki DB Cargo. Lokomotywy eksploatowane są w pociągach towarowych. Wyprodukowano 400 lokomotyw elektrycznych typu Baureihe 185. Pudła do lokomotyw są produkowane we Wrocławiu. 35 lokomotyw zostało zakupionych przez koleje szwajcarskie jako seria Re 485.

P160 AC1 – druga seria produkcyjna lokomotywy Baureihe 146 produkowana w latach 2003–2005 roku dla niemieckiej spółki Metronom Eisenbahngesellschaft do ciągnięcia pociągów piętrowych z oznaczeniem ME 146

TRAXX 2[edytuj | edytuj kod]

Bombardier TRAXX 2
E186
Polska EU43
Polska EU47
Ilustracja
E186 (EU43) Przewozów Regionalnych
Producent Bombardier Transportation
Układ osi Bo’Bo’
Masa służbowa 85 t
Długość ze zderzakami 18900 mm
Szerokość 2 977 mm
Średnica kół 1250 mm
Liczba silników 4
Moc ciągła 5600 kW
Maksymalna siła pociągowa 300 kN
Prędkość konstrukcyjna 140 km/h (wersja F140MS), 160 km/h (wersja P160DC)
Maksymalna prędkość eksploatacyjna 140 km/h (w Polsce i w Niemczech dla wersji F140MS)
System hamulca Oerlikon + ED
Portal Portal Transport szynowy
Elektrowóz SBB Re 484
Elektrowóz 185 212 w Langgöns
Lokomotywa ME 146 spółki Metronom

TRAXX 2 to obecna oferta przedsiębiorstwa Bombardier Transportation. Zostały wyposażone w przetwornicę IGBT. Należy do niej seria lokomotywy Baureihe 185.2 którą zakupiły koleje niemieckie. Pierwsza lokomotywa Baureihe 185.2 została przekazana 14 stycznia 2005 roku.

F140 MS2 – wersja eksportowa przeznaczona dla kolei szwajcarskich. Jest to lokomotywa wielosystemowa przeznaczona do prowadzenia pociągów towarowych. Lokomotywy są eksploatowane w Szwajcarii jako seria Re 484. Zostało wyprodukowanych 21 lokomotyw tego typu. Maksymalna prędkość lokomotyw wynosi 140 km/h.

F140 AC2 – Baureihe 185.2 to lokomotywa elektryczna produkowana od 2006 roku dla niemieckiej spółki DB Cargo. Lokomotywy eksploatowane są w pociągach towarowych. Wyprodukowano 200 lokomotyw elektrycznych Baureihe 185. Pudła do lokomotyw są produkowane we Wrocławiu. 35 lokomotyw zostało zakupionych przez koleje szwajcarskie jako seria Re 482.

P160 AC2 – trzecia seria produkcyjna lokomotywy Baureihe 146 produkowana od 2005 roku dla niemieckiej spółki Metronom Eisenbahngesellschaft do ciągnięcia pociągów piętrowych z oznaczeniem ME 146 oraz dla DB Regio. Zostały zamówione wobec braku lokomotyw pasażerskich o prędkości maksymalnej 160 km/h. Zostało wyprodukowanych 68 lokomotyw elektrycznych tego typu.

Lokomotywa 186 111

Baureihe 186 – czterosystemowa lokomotywa elektryczna zasilana napięciem stałym 1,5 lub 3 kV, bądź napięciem zmiennym 15 kV i 16⅔ Hz oraz 25 kV i 50 Hz (dzięki temu lokomotywy te mogą poruszać się po różnych sieciach kolejowych).

Wersja użytkowana przez PKP Cargo S.A. (EU43) ma wyłączoną możliwość skorzystania z zasilania napięciem stałym 1,5 kV lub przemiennym 25 kV, ponieważ jest przeznaczona do poruszania się tylko po sieci polskiej (3 kV napięcia stałego) lub niemieckiej (15 kV przemiennego), ale usunięcie tego ograniczenia nie wymaga większych przeróbek; wprowadzenie ograniczeń wynikało z żądań leasingodawcy. Spółka Pol-Miedź Trans posiada wersję elektrowozu posiadającego wyłączną możliwość poruszania się po sieci kolejowej z napięciem 3 kV prądu stałego, podobnie jak wersja lokomotyw wyprodukowanych dla Kolei Mazowieckich, różniąca się wyższą prędkością konstrukcyjną. Wersja lokomotyw dla Kolei Mazowieckich to Traxx P160 DC (EU47).

Dwie lokomotywy typu Traxx F140DC (jednosystemowa wersja serii F140MS) zostały dostarczone do Pol-Miedź Trans (na podstawie umowy z listopada 2009), a 11 serii EU47 w wersji P160 DC dla Kolei Mazowieckich.

E483 – wersja eksportowa przeznaczona dla kolei włoskich. Jest to lokomotywa przeznaczona do prowadzenia pociągów towarowych. Lokomotywy są eksploatowane w Polsce jako seria E483 w Lotos Kolej. Zostało wyprodukowanych 20 jednostek. Maksymalna prędkość lokomotyw wynosi 140 km/h.

Baureihe 253 – wersja eksportowa przeznaczona dla kolei hiszpańskich. Jest to lokomotywa przeznaczona do prowadzenia pociągów towarowych. Lokomotywy są eksploatowane w Hiszpanii jako seria 253. Zostało wyprodukowanych 100 lokomotyw elektrycznych. Maksymalna prędkość lokomotyw wynosi 140 km/h.

Lokomotywa E483 020

Wersje spalinowe[edytuj | edytuj kod]

Baureihe 246
BR246
Ilustracja
Lokomotywa spalinowa BR24
Lata budowy od 2006
Układ osi Bo’Bo’
Masa służbowa 80 t
Długość ze zderzakami 18 900 mm
Liczba silników 4
Moc ciągła 2200 kW
Prędkość konstrukcyjna 160 km/h
Portal Portal Transport szynowy

Baureihe 246 (TRAXX P160 DE) – spalinowa lokomotywa produkowana w latach 2006–2007 roku dla niemieckiej spółki Landesnahverkehrsgesellschaft Niedersachsen (LNVG)[3]. Są używane w pociągach pasażerskich. Jej towarowa wersja to BR 285. Lokomotywy LNVG eksploatowane są przez spółkę Metronom Eisenbahngesellschaft do ciągnięcia pociągów piętrowych[4].

Baureihe 285 (TRAXX 140 DE)
BR285
Ilustracja
3 650 025 w barwach LOTOS Kolej
Lata budowy od 2006
Układ osi Bo’Bo’
Masa służbowa 82 t
Długość ze zderzakami 18 900 mm
Średnica kół 1250 mm
Zapas paliwa 3800 l
Typ silnika spalinowego MTU 16V4000R43L
Moc znamionowa 2 400 kW
Maksymalna siła pociągowa 300 kN
Rodzaj przekładni elektryczna
Prędkość konstrukcyjna 140 km/h
Nacisk osi na szyny 20,5 t
System hamulca KE-GPR-E mZ
Sterowanie wielokrotne tak
System ogrzewania tak
Portal Portal Transport szynowy

Baureihe 285 (TRAXX F140 DE) – lokomotywa produkowana od 2006 roku dla spółek leasingowych CBRail i Akiem (z grupy SNCF), a także dla polskiego przewoźnika Lotos Kolej[5]. Są używane w pociągach towarowych. Jej pasażerska wersja to BR 246 (TRAXX P160 DE).

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

przewoźnik seria oznaczenie
Deutsche Bahn
prywatni przewoźnicy
145
146.0
146.1 TRAXX P160 AC1
146.2 TRAXX P160 AC2
185.0/.1 TRAXX F140 AC1
185.2 TRAXX F140 AC2
186 TRAXX F140 MS
246 TRAXX P160 DE
285 TRAXX F140 DE
Eurocom TRAXX F160 DC
SBB Cargo Re 481
Re 482 TRAXX F140 AC1
TRAXX F140 AC2
Re 484 TRAXX F140 MS2
BLS Re 485 TRAXX F140 AC1
Re 486 TRAXX F140 MS
187 TRAXX F140 AC3[6]
CFL 4000 TRAXX P140 AC1
Trenitalia
Pol-Miedź Trans
E483 TRAXX F140 DC
Hector Rail 241 TRAXX F140 AC2
Green Cargo Re TRAXX F140 AC2
RENFE S/253 TRAXX F140 DC
Lotos Kolej E186 TRAXX F140 MS
285 TRAXX F140 DE
Orlen KolTrans E186 TRAXX F140 MS
E483 TRAXX F140 DC
Koleje Mazowieckie EU47 TRAXX P160 DC
MÁV 480 TRAXX P160 AC2

PKP Cargo[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywy E186 zostały wzięte w leasing przez PKP Cargo od przedsiębiorstwa Angel Trains oraz Railpool. PKP Cargo użytkowały w latach 2008–2012 6 sztuk lokomotyw tej serii.

Pierwsze lokomotywy EU43 zostały dostarczone w połowie lutego 2008, po serii testów i szkoleń maszynistów zostały skierowane do ruchu transgranicznego zarówno towarowego, jak i pasażerskiego[7]. Przydzielone były do Zakładu Taboru w Poznaniu. Między styczniem a marcem 2012 roku zakończyły swoją eksploatację w PKP Cargo i zostały zwrócone leasingodawcy, w związku z leasingiem lokomotyw EU45[8]

Przewozy Regionalne[edytuj | edytuj kod]

Przewozy Regionalne użytkowały 3 sztuki[9], zakupione przez Lotos Kolej. Przewoźnik użytkował lokomotywy tego typu do marca 2010 roku.

Koleje Śląskie[edytuj | edytuj kod]

W 2012 roku przewoźnik otworzył koperty przetargu na 15 lokomotyw tego typu w formie najmu. Lokomotywy te należały do Railpool i Lotos Kolej[10]. Ich leasing nie trwał długo, gdyż w maju 2013 roku lokomotywy zakończyły eksploatacje w Kolejach Śląskich i zostały zwrócone właścicielom[11].

Lotos Kolej[edytuj | edytuj kod]

Dysponuje 8 E186[12] oraz 10 lokomotywami typu BR285. W czerwcu 2011 r. rozpoczęto eksploatację pierwszych z 10 jednostek serii BR285.[13] Ostatnie dwa z zamówionych egzemplarzy dotarły we wrześniu 2011[14].

Dodatkowo do 2018 roku przewoźnik dysponował ośmioma lokomotywami typu E483.

Orlen KolTrans[edytuj | edytuj kod]

Orlen aktualnie dysponuje siedmioma lokomotywami E186 oraz sześcioma E483 w formie leasingu[15][16].

Wcześniej na stanie przewoźnika znajdowały się trzy lokomotywy E186, które zostały zwrócone[17].

Pol-Miedź-Trans[edytuj | edytuj kod]

Pol-Miedź Trans eksploatuje dwie lokomotywy typu E483. Dodatkowo przewoźnik użytkuje jedną z pięciu lokomotyw z leasingu, które zostały dostarczone w 2016 roku[18][19].

Koleje Mazowieckie[edytuj | edytuj kod]

TRAXX Kolei Mazowieckich

12 lutego 2010 roku Bombardier wygrał przetarg na dostawę 11 lokomotyw Kolejom Mazowieckim (wersja dla składów pasażerskich, rozwijająca prędkość 160 km/h).

20 kwietnia 2010 Koleje Mazowieckie podpisały z Bombardierem umowę na dostawę 11 lokomotyw TRAXX P160 DC, przystosowanych do pracy w systemie push-pull[20]. 27 stycznia 2011 na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w Żmigrodzie odbyła się pierwsza publiczna prezentacja możliwości technicznych składu push-pull – lokomotywa EU47 (E 583) odbywała jazdy testowe z wagonami piętrowymi Kolei Mazowieckich[21]. Lokomotywy zostały uroczyście przekazane 29 sierpnia 2011 na stacji Warszawa Wschodnia[22].

W ramach konkursu poszczególnym lokomotywom nadano imiona hetmanów wielkich koronnych i litewskich[23].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. TRAXX-y dla Pol-Miedź Trans, TSLbiznes 10/2011, s. 41.
  2. Grzegorz Kotlarz: TRAXX w Przewozach Regionalnych, „Świat Kolei” nr 1/2010, s. 4.
  3. diesel electric locomotives – DE (ang.). [dostęp 2011-12-15].
  4. LNVG 246: introduction (ang.). [dostęp 2011-12-15].
  5. diesel electric locomotives - DE (ang.). [dostęp 2011-12-15].
  6. Railcolor.net: „Railpool 187”.
  7. Arkadiusz Lubka. Wielosystemowa lokomotywa elektryczna serii EU43. „Świat Kolei”. 2/2010. s. 60–61. 
  8. Paweł Terczyński: PKP Cargo – przesiadka na eurosprintery, „Świat Kolei” nr 2/2012, s. 3.
  9. Przewozy Regionalne.
  10. Koleje Śląskie wynajmą Traxx-y Lotosu | Kurier Kolejowy, kurierkolejowy.eu [dostęp 2019-09-03].
  11. KŚ rezygnują z najmu 15 TRAXX-ów | Kurier Kolejowy, kurierkolejowy.eu [dostęp 2019-09-03].
  12. Ilostan Pojazdów Trakcyjnych ForumKolejowe.pl, ilostan.forumkolejowe.pl [dostęp 2019-09-03] (pol.).
  13. LOTOS S.A.. [dostęp 2011-03-17].
  14. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Arkadiusz Kawa. Jak przekonać firmy logistyczne do korzystania z transportu kolejowego?. „TSL Biznes”. 10/2011, s. 26. Warszawa: KMG Media. ISSN 2081-5255 (pol.). [dostęp 2017-09-21]. 
  15. Ilostan Pojazdów Trakcyjnych ForumKolejowe.pl, ilostan.forumkolejowe.pl [dostęp 2019-09-03] (pol.).
  16. Ilostan Pojazdów Trakcyjnych ForumKolejowe.pl, ilostan.forumkolejowe.pl [dostęp 2019-09-03] (pol.).
  17. 3 Traxxy MS w barwach Orlen KolTrans - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2019-09-03].
  18. Pięć lokomotyw dla Pol-Miedź Trans, inforail.pl [dostęp 2019-09-03] (pol.).
  19. Ilostan Pojazdów Trakcyjnych ForumKolejowe.pl, www.ilostan.forumkolejowe.pl [dostęp 2019-09-03] (pol.).
  20. Nowe lokomotywy dla Kolei Mazowieckich. (pol.). inforail.pl, 2010-04-20. [dostęp 2013-11-06].
  21. Nowe lokomotywy dla Kolei Mazowieckich. (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2011-01-27. [dostęp 2012-09-27].
  22. Traxxy przekazane Kolejom Mazowieckim (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2011-08-29. [dostęp 2012-01-09].
  23. KM Patroni jedenastu Hetmanow wybrani (pol.). rynek-kolejowy.pl. [dostęp 2013-11-06].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]