Cecylia z Rzymu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święta
Cecylia

Caecilia
dziewica
męczennica
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia początek III wieku
Rzym
Data i miejsce śmierci ok. 230231
Sycylia
Czczona przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
Wspomnienie 22 listopada[a]

22 listopada (razem ze św. Walerianem i jego towarzyszami)[b]
5 grudnia[c]

Atrybuty anioł, instrumenty muzyczne, róże, miecz
Patronka chórzystów, lutników, muzyków, organistów, zespołów wokalno-muzycznych
Święta Cecylia, rzeźba autorstwa Stefano Maderno przedstawiająca świętą w pozycji w jakiej znaleziono jej relikwie w 1599 roku, Bazylika św. Cecylii na Zatybrzu, Rzym

Święta Cecylia, Cecylia z Rzymu, łac. Caecilia (zm. ok. 230231) – dziewica i męczennica chrześcijańska, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Życiorys[edytuj]

Zasadniczym dokumentem o życiu Cecylii jest pochodzący z V wieku opis jej męczeńskiej śmierci.

Cecylia urodziła się na początku III wieku. Jako chrześcijanka złożyła ślub czystości i pomimo, że zmuszono ją do małżeństwa z ówczesnym poganinem Walerianem, nie tylko nie złamała ślubu, lecz jeszcze nawróciła swego męża i jego brata, Tyburcjusza. Z powodu wiary najpierw ścięto Waleriana i jego brata, a następnie aresztowano również Cecylię. Odmówiła ona oddania czci bożkom, została więc zamknięta w caldarium łaźni, a w piecu podgrzewającym wodę rozpalono jak największy ogień, by ją udusić. Ponieważ Cecylia przeżyła, postanowiono ją ściąć. Pomimo otrzymania trzech ciosów w szyję nie udało odciąć się jej głowy, Cecylia zmarła dopiero po trzech dniach.[1] Śmierć Cecylii, Waleriana i Tyburcjusza jest datowana na okres panowania Aleksandra Sewera.

Ciało Cecylii odnaleziono, w nienaruszonym stanie, w 822 roku w katakumbach św. Kaliksta i przeniesiono je do bazyliki św. Cecylii na Zatybrzu, wybudowanej już w IV wieku na miejscu domu świętej.

19 października 1599 roku Paolo Emilio Sfondrati (kardynał tytularny bazyliki św. Cecylii), podczas prac renowacyjnych zainicjowanych przez niego, w obecności świadków (m.in. kardynała Baroniusza) dokonał identyfikacji relikwii męczennicy. W sarkofagu odnaleziono cyprysową skrzynię, a w niej nietknięte przez czas ciało leżące na prawym boku przykryte jedwabnym welonem przesiąkniętym krwią, pod nim widoczna była suknia przetykana złotą nicią. Wezwano rzeźbiarza Stefano Maderno, by sporządził rysunek ciała św. Cecylii. Następnie wykorzystał on ten rysunek do wyrzeźbienia marmurowego posągu przedstawiającego św. Cecylię w pozycji, w jakiej odnaleziono jej ciało w 1599 r.[1]

W 1600 Antonio Bosio wydał Historia passionis b. Caeciliae virginis.

Złota legenda[edytuj]

Jakub de Voragine w Złotej legendzie[2] opisuje historię nawrócenia męża Cecylii – św. Waleriana. Podczas nocy poślubnej święta wyznała mu, że towarzyszy jej anioł, który strzeże czystości jej ciała. Ujrzenie go przez Waleriana jest możliwe tylko wtedy, jeśli przyjmie on chrzest i „oczyści się”. Waleriana ochrzcił papież św. Urban. Po powrocie do Cecylii, Walerian znalazł ją w towarzystwie anioła trzymającego dwa wieńce z róż i lilii. Po wręczeniu wieńców Cecylii i Walerianowi anioł powiedział: „Te wieńce przez zachowanie czystości zachowajcie nietknięte, bom je wam od Boga przyniósł”. Wieńce te miały być niewidoczne dla osób nieczystych.

Patronat[edytuj]

Święta Cecylia jest patronką chórzystów, lutników, muzyków, organistów, zespołów wokalno-muzycznych. Przez mylne odczytanie antyfony z jej Passiones przypisano św. Cecylii grę na organach[3][d]. Co roku w Salezjańskiej Szkole Organowej im. kard. Augusta Hlonda w Szczecinie, 22 listopada organizowany jest koncert ku czci patronki muzyki kościelnej[4]. Od imienia świętej Cecylii pochodzi nazwa Polickich Dni Muzyki „Cecyliada” odbywających się od 1994 roku w Policach[5].

Męczennica Cecylia uznawana jest za świętą, a jej imię wymieniane jest w Kanonie Rzymskim.

Ikonografia[edytuj]

Prawdopodobne jest jednak, że grała na innym instrumencie, gdyż ówczesne kobiety rzymskie często kształciły się w grze na harfie. W ikonografii chrześcijańskiej św. Cecylia przedstawiana jest jako orantka, w późniejszych wizerunkach: w tunice, z palmą męczeńską w dłoni.

Atrybutami świętej są: anioł, instrumenty muzyczne (cytra, harfa, lutnia, organy), płonąca lampka, miecz, wieniec z białych i czerwonych róż (oznaczające niewinność i męczeństwo).

Święta Cecylia w malarstwie[edytuj]

Dzień obchodów[edytuj]

Wspomnienie liturgiczne św. Cecylii obchodzone jest w Kościele katolickim 22 listopada. Cerkiew prawosławna wspomina męczennicę Cecylię Rzymską i świętych męczenników: Waleriana i Towarzyszy, 22 listopada/5 grudnia[6], tj. 5 grudnia według kalendarza gregoriańskiego.

Zobacz też[edytuj]

Uwagi[edytuj]

  1. liturgia katolicka
  2. liturgia prawosławna według kalendarza juliańskiego
  3. prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego
  4. we fragmencie opowiadającym o jej ślubie z Walerianem wspomina się, że „cantantibus organis” („podczas gdy grały instrumenty”) „Coecilia in corde suo soli Domino decantabat” („Cecylia w swym sercu śpiewała tylko Panu”)

Przypisy[edytuj]

  1. a b Angelo Montonati: Święta Cecylia. W: Święci na każdy dzień. T. IX: Listopad. Kielce: Wydawnictwo Jedność, 2009, s. 96-99. ISBN 978-83-7558-301-4.
  2. Cecylia, jedna z najsławniejszych męczennic. - opoka.org.pl
  3. Cecylia, męczennica rzymska. deon.pl. [dostęp 2012-12-15].
  4. Wspomnienie św. Cecylii. - Tygodnik Katolicki, edycja szczecińska 48/2004 (oprac. Anna Kirschke-Valcárcet)
  5. http://radioszczecin.pl/1,51,cecyliada-w-policach Cecyliada w Policach
  6. podwójne datowanie

Bibliografia[edytuj]