Linus (papież)

Święty
	męczennik
Czczony przez	Kościół katolicki,; Cerkiew prawosławną
Wspomnienie	23 września (Kościół katolicki); 5 listopada (Cerkiew prawosławna)
Atrybuty	mitra, pastorał, palma, krzyż

Linus
Λῖνος
	Papież; Biskup Rzymu
Data i miejsce urodzenia	10 ; Volterra
Data i miejsce śmierci	ok. 79 ; Rzym
	Papież
Okres sprawowania	64/68–76/79
Wyznanie	pierwotne chrześcijaństwo
Kościół	rzymskokatolicki
Pontyfikat	ok. 64/68
	Multimedia w Wikimedia Commons

Linus z Etrurii (gr. Λῖνος, Linos; ur. w Volterze, zm. ok. 79 w Rzymie) – święty Kościoła katolickiego i Cerkwi prawosławnej, papież w okresie najprawdopodobniej od ok. 64/68 do 23 września 76/79.

Linus był drugim, po św. Piotrze Apostole, biskupem Rzymu, czyli według tradycji katolickiej drugim papieżem. Do przełomu II i III wieku był jednak uważany za pierwszego papieża^[1].

Życiorys

Niewiele informacji zachowało się o jego życiu^[1]. Urodził się najprawdopodobniej w Volterrze, jako syn Herkulanusa^[2]. Wczesnochrześcijańscy historycy Ireneusza z Lyonu i Euzebiusza z Cezarei przypisują mu przewodniczenie Kościołowi w Rzymie nadane przez apostołów Piotra i Pawła^[1]. O Linusie wspomina Paweł w II Liście do Tymoteusza (2 Tm 4,21)^[1]. Przyjmuje się, że był koadiutorem św. Piotra, co sprawiało, że zajmował pierwsze miejsce wśród społeczności gmin chrześcijańskich w Rzymie^[2].

Jego pontyfikat rozpoczął się około 64/68 roku^[2]. Jako następca św. Piotra wsławił się napomnieniem adresowanym do kobiet, aby w świątyni nakrywały głowy welonem^[2]. W czasie jego pontyfikatu trwała wojna żydowska, zakończona zburzeniem Jerozolimy i Trzeciej Świątyni przez wojsko Tytusa Flawiusza^[2]. Zmarł około 76/79 roku^[2]. Według tradycji miała to być śmierć męczeńską, a pochowany miał być obok św. Piotra^[1]. Ustalenia te należy odrzucić jako legendę^[1].

Kult

Kościół katolicki wspomina go 23 września^[2]. Cerkiew prawosławna wspomina go 5 listopada^[3].

Jest wymieniany w Kanonie rzymskim Mszy św. (w 1. Modlitwie Eucharystycznej w zreformowanej mszy posoborowej) po wspomnieniu Maryi, św. Józefa i świętych apostołów jako pierwszy z pozostałych świętych wymienianych w pierwszej części Kanonu^[4]^[5].

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2006, s. 17. ISBN 83-06-02998-4. (pol.).
1 2 3 4 5 6 7 Kazimierz Dopierała: Księga papieży. Poznań: Zysk i S-ka, 2019, s. 29. ISBN 978-83-8116-793-2. (pol.).
↑ Liniusz (I). cerkiew.pl. [dostęp 2025-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
↑ Stałe części mszy świętej według nadzwyczajnej formy rytu rzymskiego. sanctus.pl. [dostęp 2025-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
↑ Pierwsza modlitwa eucharystyczna. pallotyni.pl. [dostęp 2025-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

Bibliografia

Pope St. Linus. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-06-04]. (ang.).

[Kelly-1] 1 2 3 4 5 6 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2006, s. 17. ISBN 83-06-02998-4. (pol.).

[Dopierała-2] 1 2 3 4 5 6 7 Kazimierz Dopierała: Księga papieży. Poznań: Zysk i S-ka, 2019, s. 29. ISBN 978-83-8116-793-2. (pol.).

[cerkiew-3] Liniusz (I). cerkiew.pl. [dostęp 2025-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

[sanctus-4] Stałe części mszy świętej według nadzwyczajnej formy rytu rzymskiego. sanctus.pl. [dostęp 2025-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

[pallotyni-5] Pierwsza modlitwa eucharystyczna. pallotyni.pl. [dostęp 2025-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

[6] Kanonizowany bez zatwierdzenia cudu

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[A]

Święci Kościołów katolickiego i prawosławnego	Piotr Linus Klemens I Aleksander I Sykstus I Urban I Anter Fabian Stefan I Sykstus II Kajus Marcelin Sylwester I Celestyn I Agapit Grzegorz I Marcin I Agaton
Święty tylko Kościoła prawosławnego	Liberiusz
Święci tylko Kościoła katolickiego	Anaklet Ewaryst Telesfor Hygin Pius I Anicet Soter Eleuter Wiktor I Zefiryn Kalikst I Poncjan Korneliusz Lucjusz I Dionizy Feliks I Eutychian Marceli I Euzebiusz Milcjades Marek Juliusz I Damazy I Syrycjusz I Anastazy I Innocenty I Zozym Bonifacy I Sykstus III Leon I Hilary Symplicjusz Feliks III Gelazjusz I Symmach Hormizdas Jan I Feliks IV Sylweriusz Bonifacy III Adeodat I Eugeniusz I Witalian Leon II Benedykt II Sergiusz I Grzegorz II Grzegorz III Zachariasz Paweł I Leon III Paschalis I Leon IV
Formalnie beatyfikowani przez Kościół katolicki	Wiktor III Urban II Eugeniusz III Grzegorz X Innocenty V Benedykt XI Urban V Innocenty XI Pius IX Jan Paweł I
Formalnie kanonizowani przez Kościół katolicki	Mikołaj I Wielki Hadrian III Leon IX Grzegorz VII Celestyn V Pius V Pius X Jan XXIII^[A] Paweł VI Jan Paweł II