Filip Apostoł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Filip Apostoł
apostoł
męczennik
Ilustracja
Święty Filip, obraz autorstwa Petera Paula Rubensa, pochodzący serii obrazów przedstawiających 12 apostołów (ok. 1611), Museo del Prado w Madrycie
Miejsce urodzenia Betsaida
Data i miejsce śmierci ok. 81[1]
Hierapolis
Czczony przez kościoły chrześcijańskie
Wspomnienie 1 lub 3 maja[a]

14/27 listopada i 30 czerwca/13 lipca[b]

Atrybuty krzyż łaciński w kształcie litery T (czasami odwrócony), wąż, smok, chleb, ryba, kamień
Patron kapeluszników, pilśniarzy, cukierników
Apostoł Filip

Filip Apostoł, cs. Apostoł Filip (zm. ok. 81 prawdopodobnie w Hierapolis)[2] – jeden z dwunastu apostołów Jezusa, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, ormiańskiego, koptyjskiego oraz prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes') Kanonu rzymskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z Betsaidy i uważa się, że był żonaty oraz ojcem kilku córek[2]. Wymieniany w Ewangelii św. Jana Filip był uczniem Jana Chrzciciela i przyjacielem św. Andrzeja. Jako piąty wymieniany jest w gronie wybranych przez Jezusa Chrystusa apostołów (BT J 1,43). To on przyprowadził do Jezusa św. Bartłomieja (BT J 1,46).

W czasie zgromadzenia za Jeziorem Galilejskim, wystawiony na próbę, powiedział do Chrystusa:

Quote-alpha.png
Za dwieście denarów nie wystarczy chleba, aby każdy z nich mógł choć trochę otrzymać.(BT J 6,7)

Filip Apostoł pośredniczył w organizacji oddania hołdu przez grupę Greków (BT J 12,21-22). Ostatnim zapisem dotyczącym tej postaci jest jego wypowiedź w czasie Ostatniej Wieczerzy w wieczerniku:

Quote-alpha.png
Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy.(BT J 14,8)

O jego losach po wniebowstąpieniu nic pewnego nie można powiedzieć. Według Historii Kościelnej Euzebiusza z Cezarei zmarł w Hierapolis (to samo źródło podaje, że tam też zmarły jego dwie córki).

Tradycja wschodnia podaje, że Filip głosił Ewangelię w krainie Partów, Grecji, Scytii (okolice Donu i Dniepru), Lidii, Frygii (Azja Mniejsza) i Azocie. Został powieszony na słupie w Hierapolis, we Frygii, w 80 roku n.e. Inna relacja podaje, iż został ukrzyżowany i ukamienowany.

Nie powinno się mylić apostoła Filipa z ewangelistą Filipem, który był jednym z siedmiu diakonów wyznaczonych przez kościół w Jerozolimie (Dzieje Ap. 6:1-7; 8:5-13,26-40; 21:8). Jako Apostoł, Filip posiadał moc przekazywania darów Ducha.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Kult apostoła rozwijał się dzięki bogatym pracom hagiograficznym powstałych na podstawie apokryfów: Ewangelia Filipa, Dzieje Filipa, Pseudo-Abdiasz, a także Złotej legendy i wielu innych tekstów, i legend. Zgodnie z tradycją przyjmuje się, że apostoł zginął śmiercią męczeńską, przez przywiązanie do krzyża w kształcie litery T[3]. W Rzymie kult Filipa Apostoła zainicjowało sprowadzenie w VI wieku relikwii Filipa i Jakuba Młodszego do bazyliki 12 apostołów wzniesionej za papieży Pelagiusza I i Jana III[4].

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim i ewangelickim obchodzone jest od 1955 roku 3 maja (wcześniej razem ze św. Jakubem Młodszym, zw. Mniejszym, 1 maja). W Polsce wspomnienie obchodzone jest 6 maja, jako święto liturgiczne razem ze św. Jakubem, Apostołem[5].

W Kościele anglikańskim i ewangelickim świętego wspomina się 1 maja, a w ewangelickim również 3 maja[1].

Cerkiew prawosławna wspomina Filipa dwukrotnie:

W Kościołach wschodnich (ormiańskim i koptyjskim), z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspomnienie przypada 14/27 listopada[1].

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Święty Filip jest patronem miast: Sorrent, Dieppe, Philippeville, Brabant i Luxemburg, Speyer, Philippsburg i Antwerpii.

Patronuje również kapelusznikom, pilśniarzom i cukiernikom.

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii wczesnochrześcijańskiej i bizantyjskiej apostoł przedstawiany jest jako bezbrody młodzieniec bez szczególnych cech indywidualnych. Ma na sobie zwykłe szaty, jakie nosili inni apostołowie, a w ręce księgę lub zwój, charakterystyczne również wyobrażeniom innych uczniów Chrystusa[6].

Sztuka zachodnia przedstawia go natomiast jako starszego, brodatego i często łysego mężczyznę z krzyżem bądź belką od krzyża jako atrybutem. Niekiedy apostoł trzyma w ręce kamienie - znak męczeństwa, innym znów razem towarzyszy mu anioł[6].

Atrybutami św. Filipa są: krzyż łaciński w kształcie litery T (czasami odwrócony), wąż lub smok, chleb, ryba i kamień.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. liturgia katolicka
  2. prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego
  3. podwójne datowanie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Philippus der Apostel - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
  2. a b Hugo o. Hoever SOCist: Żywoty Świętych Pańskich. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1983, s. 157-159.
  3. Święty Filip Apostoł. [dostęp 2009-08-28].
  4. Feliks Gryglewicz, Filip Apostoł, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 5, Lublin 1989, s202.
  5. Święci Apostołowie Filip i Jakub na kat. brewiarz.pl.
  6. a b c Apostoł Filipp. na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 308/309. ISBN 83-7097-374-4.
  2. Święci na każdy dzień. T. III: Maj. Kielce: Wydawnictwo Jedność, 2009, s. 18/19. ISBN 978-83-7558-295-6.