PZL MD-12

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PZL MD-12F
MD-12F w Muzeum Lotnictwa Polskiego
MD-12F w Muzeum Lotnictwa Polskiego
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent PZL
Załoga 2
Historia
Data oblotu 21 lipca 1959
Wycofanie ze służby 1965 (MD-12P),
1967 (MD-12F)
Egzemplarze 1
Dane techniczne
Napęd 4× WN-3C
Wymiary
Rozpiętość 21,36 m
Długość 15,87 m
Wysokość 5,8 m
Powierzchnia nośna 55 m²
Masa
Własna 4950 kg
Osiągi
Prędkość maks. 320 km/h
Pułap 3500 m
Zasięg 650 km
Silnik WN-3 eksponowany w MLP w Krakowie.

PZL MD-12 – polski, czterosilnikowy samolot komunikacyjny bliskiego i średniego zasięgu. Jedyny czterosilnikowy samolot polskiej produkcji (wcześniej był tylko projekt czterosilnikowego samolotu bombowego PZL.3).

Konstrukcję samolotu opracowali w latach 1958–1959 prof. Franciszek Misztal i prof. Leszek Dulęba. Zbudowano 3 prototypy, pierwszy do prób statycznych, drugi prototyp był w wersji pasażerskiej (posiadał 20 miejsc pasażerskich) i wykonał 120 regularnych lotów na trasie WarszawaRzeszów – Warszawa, a trzeci powstał w wersji fotogrametrycznej. Pomimo dobrych osiągów i mniejszych kosztów w eksploatacji od samolotów Li-2 i Ił-14, samolot pasażerski MD-12 nie wszedł do seryjnej produkcji. Egzemplarz fotogrametryczny MD-12F jest eksponatem w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Przyczyny niepowodzenia[edytuj | edytuj kod]

Prototyp MD-12 w locie

Do zasadniczych przyczyn niepowodzenia w konstrukcji samolotu należy zaliczyć:

  • brak możliwości ustawienia śmigła w chorągiewkę – co powodowało znaczną utratę zapasu stateczności kierunkowej w razie awarii skrajnego silnika
  • dość niska sprawność zespołu silnik-śmigło z uwagi na brak reduktora w silniku (śmigło o małej średnicy, szybkoobrotowe, generujące dodatkowo duży hałas)
  • zbyt małe wydłużenie płata, co przy zastosowanym zespole napędowym nie pozwalało na osiągnięcie wysokiego pułapu lotu. Kwestia ta została poprawiona w MD-12F, gdzie dodano końcówki do płata powiększając rozpiętość i wydłużenie.
  • błąd w konstrukcji usterzenia poziomego – co spowodowało największą w Polsce katastrofę podczas badań w locie – 17 września 1963 roku samolot o rejestracji SP-PAL uległ katastrofie rozbijając się o ziemię w niekontrolowanym locie (po utracie usterzenia poziomego) – zginęło wówczas 5 osób będących na pokładzie – w tym dwóch pilotów doświadczalnych którymi byli: Mieczysław Miłosz (z PZL) i Aleksander Wąsowicz (z I.L.) oraz trzech obserwatorów doświadczalnych, którymi byli: Jerzy Żupański, Jerzy Hołowienko i Jadwiga Sajewska.

Powołana została komisja do zbadania przyczyn wypadku, której przewodniczył mgr inż.Tadeusz Chyliński z I.L.. Choć przyczynę katastrofy rozpoznano i usunięto, to długi proces rozwoju konstrukcji oraz brak zainteresowania potencjalnego użytkownika w zakupie serii samolotów spowodowały zamknięcie projektu MD-12.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rafał Chyliński: Moja pasja lotnictwo. Życie i działalność Tadeusza Chylińskiego dla Polskiego Lotnictwa w świetle dokumentów. Warszawa: Agencja Wydawnicza CB, 2017, s. 852.ISBN 978-83-7339-166-6​ oraz Tom 2 ​ISBN 978-83-7339-167-3​.