Język wepski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vepsän kel'
Obszar Karelia, Federacja Rosyjska
Liczba mówiących 3-8 tysięcy
Klasyfikacja genetyczna Języki uralo-ałtajskie
 Języki uralskie
  Języki ugrofińskie
   Języki fińskie
    Języki bałtycko-fińskie
     Język wepski
Pismo/alfabet łacińskie
Kody języka
ISO 639-1
ISO 639-2 fiu
SIL VEP
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online
podręcznik dla dzieci do nauki języka wepskiego z lat 30.
dwujęzyczna (rosyjsko-wepska) tablica przy wjeździe do wepskiej osady Szołtoziero

Język wepskijęzyk uralski z bałtycko-fińskiej grupy językowej, używany przez Wepsów, zamieszkujących północno-zachodnią Rosję – na wschód od Petersburga oraz okolice jeziora Ładoga w rejonie Pietrozawodzka (Karelia). Do jego zapisu stosowany jest alfabet łaciński z dodatkowymi znakami diakrytycznymi. Język ten posiada trzy główne dialekty: północny (najliczniejszy, obejmuje 3/4 mówiących), oraz środkowy i południowy. Charakterystyczną cechą jego gramatyki jest występowanie dużej, nawet jak na języki ugrofińskie, liczby przypadków, których jest 22 lub 23. Obecnie język wepski używany jest przez ok. 3-8 tysięcy Wepsów (na ogólną liczbę 8-12 tys. osób deklarujących tę narodowość). W XX wieku język wepski wypierany jest przez język rosyjski i w znacznie mniejszym stopniu – przez spokrewniony z wepskim język karelski.

W języku wepskim ukazuje się miesięcznik „Kodima” (Ziemia ojczysta), wydawany w dużym, jak na liczbę osób posługujących się językiem wepskim, nakładzie – ok. tysiąca egzemplarzy.

Alfabet[edytuj]

W latach 30. XX wieku, gdy pojawiło się dość masowo (w stosunku do lat wcześniejszych) piśmiennictwo w języku wepskim, do jego zapisu opracowano ujednolicony alfabet, oparty na piśmie łacińskim.

Alfabet stosowany do 1937 r.:

A a Ä ä B b C c Ç ç D d E e F f
G g H h I i J j K k L l M m N n
O o Ö ö P p R r S s Ş ş T t U u
V v Y y Z z Ƶ ƶ ı

W 1937 r. zadecydowano, iż do zapisu języka stosowane będzie pismo oparte na cyrylicy. Obecnie powrócono do zapisu przy pomocy alfabetu łacińskiego, który jednak nieznacznie zmieniono w stosunku do tego, jaki obowiązywał w latach 30. XX wieku.

Alfabet stosowany współcześnie:

A a Ä ä B b C c Č č D d E e F f
G g H h I i J j K k L l M m N n
O o Ö ö P p R r S s Š š T t U u
Ü ü V v Z z Ž ž