Jemieljan Pugaczow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jemielian Pugaczow)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Portret Jemieljana Pugaczowa z XVIII w.

Jemieljan Iwanowicz Pugaczow, ros. Емелья́н Ива́нович Пугачёв (ur. 1742 w stanicy Zimowiejskiej n. Donem, zm. 21 stycznia 1775 w Moskwie) – doński Kozak, uczestnik wojny siedmioletniej i kampanii tureckich, trzykrotnie aresztowany za pomoc zbiegom kozackim, za każdym razem uciekał z więzienia, przywódca powstania Pugaczowa.

Życiorys[edytuj]

W 1773 przybył nad Jaik (dzis. rzeka Ural), gdzie zaczął głosić, że jest cudownie uratowanym carem Piotrem III i zgromadził wokół siebie uciekających przed represjami za poprzednie rozruchy Kozaków oraz chłopów którzy uznali go za wcielenie cara Piotra III. Wraz z nimi zdobył Gródek Jaicki, a w marcu 1774 z 50-tysięczną armią złożoną także z Tatarów, Baszkirów, Kałmuków i robotników uralskich manufaktur przystąpił do oblężenia Orenburga. Oblężenie nie przyniosło rezultatu, ale wkrótce oddziały powstańcze opanowały Powołże i zdobyły Kazań. Wiosną 1774 wyznaczono za jego głowę nagrodę w wysokości 100 000 rubli. Po sierpniowych niepowodzeniach już we wrześniu 1774 roku starszyzna kozacka wydała Jemieljana Pugaczowa wojskom carycy Katarzyny II. Po przewiezieniu w klatce do Moskwy został stracony w dniu 10 stycznia?/21 stycznia 1775 r.[1]. Na placu zebrał się tłum ludzi oczekujących krwawej i długiej kaźni. Cesarzowa Katarzyna II jednak rozkazała, aby kat po prostu ściął mu głowę. To było ułaskawienie dla człowieka, który podobno był niegdyś jej faworytem. Pugaczow namawiał chłopstwo do wyrzynania ziemian i przejmowania ich majątków wraz z gruntami koronnymi, a Kozakom obiecywał zniesienie podatków i poboru do wojska oraz przywrócenie kozackich swobód.

Historię powstania Pugaczowa miał wnikliwie studiować potem Włodzimierz Lenin.

Przypisy

  1. ,Wielkie zagadki przeszłości. Eksperci ujawniają kulisy wydarzeń historycznych. Warszawa 1996, s.240

Linki zewnętrzne[edytuj]