John Lithgow

John Lithgow
	; John Lithgow (2008)
Imię i nazwisko	John Arthur Lithgow
Data i miejsce urodzenia	19 października 1945 ; Rochester, Nowy Jork
Zawód	aktor, muzyk, komik, poeta, autor, piosenkarz
Współmałżonek	Jean Taynton (1966–1980; rozwód); Mary Yeager (od 1981)
Lata aktywności	od 1972
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

John Arthur Lithgow^[1] (ur. 19 października 1945 w Rochester w stanie Nowy Jork) – amerykański aktor filmowy, teatralny i telewizyjny.

Wystąpił jako Dick Solomon w serialu NBC Trzecia planeta od Słońca (1996–2001)^[2] oraz jako premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill w serialu The Crown.

Życiorys

Urodził się w Rochester w stanie Nowy Jork jako syn nauczycielki Sarah Jane (z domu Price) i producenta teatralnego Arthura Washingtona Lithgow III (1915–2004)^[3]^[4]. Uczęszczał do Princeton High School^[2] w Princeton w New Jersey. W 1967 ukończył studia na Uniwersytecie Harvarda na wydziale historii i literatury^[5]. Otrzymał stypendium Fulbrighta. Uczył się aktorstwa w London Academy Of Music And Dramatic Art^[2].

Pierwszym filmem, który przyniósł mu uznanie był Świat według Garpa. Podczas pobytu w Wielkiej Brytanii współpracował z zespołami teatralnymi: The Royal Shakespeare Company i The Royal Court Theatre. Po przeprowadzce do Nowego Jorku zajął się karierą teatralną. Od tamtego momentu występował na Broadwayu w latach 1973–1982 w przedstawieniach m.in.: My Fat Friend, Comedians, Secret Service, Anna Christie z Liv Ullmann, Once in a Lifetime, Spokesong, Division Street, Kaufman at Large. Miał początkowo zagrać postać doktora Emmetta Browna w filmie Powrót do przyszłości, lecz rolę ostatecznie dostał Christopher Lloyd. Aktor został wyróżniony licznymi nagrodami.

Życie prywatne

W latach 1966–1980 był żonaty z Jean Taynton, z którą ma syna Iana (ur. 1972). W 1981 ożenił się z Marry Yeager, mają dwoje dzieci: córkę Phoebe (ur. 1982) i syna Nathana (ur. 1983).

Nagrody i nominacje

za rolę w sztuce The Changing Room wyróżniony nagrodami Tony i Drama Desk
wyróżnienie American Comedy Award za serial Trzecia planeta od Słońca
dwie nagrody Screen Actors Guild za serial Trzecia planeta od Słońca
1983 – nominacja do Oscara – najlepszy aktor drugoplanowy za film Świat według Garpa
1984 – nagroda Saturn – najlepszy aktor drugoplanowy za film Strefa mroku
1984 – nominacja do Oscara – najlepszy aktor drugoplanowy za film Czułe słówka
1985 – nominacja Saturn – najlepszy aktor drugoplanowy Przygody Buckaroo Banzai. Przez ósmy wymiar
1993 – nominacja Saturn – najlepszy aktor za film Mój brat Kain
1996, 1997, 1999 – nagroda Emmy – najlepszy aktor w serialu komediowym za serial Trzecia planeta od Słońca
1997 – nagroda Złoty Glob najlepszy aktor w komedii lub musicalu za serial Trzecia planeta od Słońca
1998, 1999 – nominacja Złoty Glob – najlepszy aktor w komedii lub musicalu za serial Trzecia planeta od Słońca
1998, 2000, 2001 – nominacja Emmy – najlepszy aktor w serialu komediowym za serial Trzecia planeta od Słońca
2016 – Nagroda Emmy w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy w serialu dramatycznym za serial The Crown

Filmografia

1973: The Country Girl jako Paul Ugner
1976: Obsesja jako Robert LaSalle
1977: Secret Service jako kapitan Thorne
1978: Niezły pasztet jako Sam Sebastian
1979: Rich Kids jako Paul Philips
1979: Cały ten zgiełk jako Lucas Sergeant
1980: The Oldest Living Graduate jako Clarence
1980: Mom, the Wolfman and Me jako Wally
1980: Big Blonde
1981: Wybuch jako Burke
1982: Szybciej tańczyć nie umiem jako pan Brunner
1982: Świat według Garpa jako Roberta Muldoon
1982: Nie przy dzieciach jako Richard Carruthers
1983: Nazajutrz jako Joe Huxley
1983: Czułe słówka jako Sam Burns
1983: Strefa mroku jako Valentine
1984: The Glitter dome jako Srż. Marty Wellborn
1984: 2010: Odyseja kosmiczna jako Walter Curnow
1984: Footloose jako Shaw Moore
1984: Przygody Buckaroo Banzai. Przez ósmy wymiar jako doktor Emilio Lizardo^[6]
1985–1987: Niesamowite historie jako John Walters
1985: Święty Mikołaj jako B.Z.
1986: Miejsce spoczynku jako major Kendall Laird
1986: Projekt Manhattan jako dr John Mathewson
1986: Szok jako Oliver Thompson
1987: Baby Girl Scott jako Neil Scott
1987: Harry i Hendersonowie jako George Henderson
1988: Distant thunder jako Mark Lambert
1989: Traveling Man jako Ben Cluett
1989: Mrożony mąż jako Dave Geary
1989–1996: Opowieści z krypty jako dr Oscar Charles
1990: Ivory Hunters jako Robert Carter
1990: Ślicznotka z Memphis jako Ppłk. Bruce Derringer
1991: Chłopcy jako Artie Margulies
1991: Rykoszet jako Earl Talbott Blake
1991: Zabawa w Boga jako Leslie Huben
1992: Mój brat Kain
1993–2004: Frasier jako Madman Martinez (głos)
1993: Niewłaściwy facet jako Philip Mills
1993: Na krawędzi jako Eric Qualen
1993: Raport Pelikana jako Smith Keen
1993: Napad jako Paul Harrington
1994: Zrozumieć ciszę jako dr Harlinger
1994: Księżniczka Caraboo jako profesor Wilkinson
1994: Dobry człowiek w Afryce jako Arthur Fanshawe
1995: Redwood Curtain jako Laird Riordan
1995: Czarna eskadra jako senator Conyers
1995: Chybiony cel jako Thomas Livingston
1995: Mój brat jako Tom i Bob Bradley
1996–2001: Trzecia planeta od Słońca jako Dick Solomon
1998 Amatorzy w konopiach jako Malcolm i Robert Stockman
1998: Śmierć w obiektywie jako Larry Skovik
1998: Adwokat jako Judge Walter
2000: Pełzaki w Paryżu jako Jean-Claude (głos)
2000: C-Scam
2000: Don Kichot jako Don Kichot
2001: Shrek jako lord Farquaad (głos)
2002: Kwaśne pomarańcze jako Bud Brumder
2004: Kinsey jako Alfred Seguine Kinsey
2004: Peter Sellers: Życie i śmierć jako Blake Edwards
2006: Dreamgirls jako Jerry Harris
2009: Dexter (Sezon 4) jako Arthur Mitchell
2009: Wyznania zakupoholiczki (Confessions of a Shopaholic) jako Edgar West
2011–2014: w serialu How I Met Your Mother jako ojciec Barneya
2011: Geneza planety małp (Rise of the Planet of the Apes) jako Charles Rodman
2013: Once Upon a Time in Wonderland jako głos Białego Królika
2014: Interstellar jako Donald
2014: 40 lat minęło jako Oliver
2016: The Accountant (Księgowy) jako Lamar Black
2016–2019: The Crown jako premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill
2024: Konklawe jako kardynał Tremblay

Przypisy

↑ Personalidade: John Lithgow (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2019-03-01]. (port.).
↑ ^a ^b ^c John Lithgow Pictures. FanPix.Net. [dostęp =2019-03-01]. (ang.).
↑ John Lithgow Biography (1945–). Film Reference. [dostęp =2019-03-01]. (ang.).
↑ John Lithgow What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp =2019-03-01]. (ang.).
↑ Sandra Brennan: John Lithgow Biography. AllMovie. [dostęp =2020-05-15]. (ang.).
↑ Lord John Whorfin

Linki zewnętrzne

John Lithgow w bazie IMDb (ang.)
John Lithgow w bazie Filmweb
John Lithgow w bazie Notable Names Database (ang.)

[interfilmes-1] Personalidade: John Lithgow (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2019-03-01]. (port.).

[fanpix.famousfix-2] John Lithgow Pictures. FanPix.Net. [dostęp =2019-03-01]. (ang.).

[filmreference-3] John Lithgow Biography (1945–). Film Reference. [dostęp =2019-03-01]. (ang.).

[ethnicelebs-4] John Lithgow What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp =2019-03-01]. (ang.).

[allmovie-5] Sandra Brennan: John Lithgow Biography. AllMovie. [dostęp =2020-05-15]. (ang.).

[6] Lord John Whorfin

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

1960–1979	Dan Dailey (1969) Flip Wilson (1970) Carroll O’Connor (1971) Redd Foxx (1972) Jack Klugman (1973) Alan Alda (1974) Alan Alda (1975) Henry Winkler (1976) Ron Howard / Henry Winkler (1977) Robin Williams (1978) Alan Alda (1979)
1980–1999	Alan Alda (1980) Alan Alda (1981) Alan Alda (1982) John Ritter (1983) Bill Cosby (1984) Bill Cosby (1985) Bruce Willis (1986) Dabney Coleman (1987) Michael J. Fox / Judd Hirsch / Richard Mulligan (1988) Ted Danson (1989) Ted Danson (1990) Burt Reynolds (1991) John Goodman (1992) Jerry Seinfeld (1993) Tim Allen (1994) Kelsey Grammer (1995) John Lithgow (1996) Michael J. Fox (1997) Michael J. Fox (1998) Michael J. Fox (1999)
2000–2019	Kelsey Grammer (2000) Charlie Sheen (2001) Tony Shalhoub (2002) Ricky Gervais (2003) Jason Bateman (2004) Steve Carell (2005) Alec Baldwin (2006) David Duchovny (2007) Alec Baldwin (2008) Alec Baldwin (2009) Jim Parsons (2010) Matt LeBlanc (2011) Don Cheadle (2012) Andy Samberg (2013) Jeffrey Tambor (2014) Gael García Bernal (2015) Donald Glover (2016) Aziz Ansari (2017) Michael Douglas (2018) Ramy Youssef (2019)
2020–2039	Jason Sudeikis (2020) Jason Sudeikis (2021) Jeremy Allen White (2022) Jeremy Allen White (2023) Jeremy Allen White (2024) Seth Rogen (2025)

1970–1979	James Brolin (1970) Ed Asner (1971) James Brolin (1972) McLean Stevenson (1973) Harvey Korman (1974) Ed Asner / Tim Conway (1975) Ed Asner (1976) Nie przyznano (1977) Norman Fell (1978) Danny DeVito / Vic Tayback (1979)
1980–1999	Pat Harrington Jr. / Vic Tayback (1980) John Hillerman (1981) Lionel Stander (1982) Richard Kiley (1983) Paul LeMat (1984) Edward James Olmos (1985) Jan Niklas (1986) Rutger Hauer (1987) Barry Bostwick / John Gielgud (1988) Dean Stockwell (1989) Charles Durning (1990) Louis Gossett Jr. (1991) Maximilian Schell (1992) Beau Bridges (1993) Edward James Olmos (1994) Donald Sutherland (1995) Ian McKellen (1996) George C. Scott (1997) Don Cheadle / Gregory Peck (1998) Peter Fonda (1999)
2000–2019	Robert Downey Jr. (2000) Stanley Tucci (2001) Donald Sutherland (2002) Jeffrey Wright (2003) William Shatner (2004) Paul Newman (2005) Jeremy Irons (2006) Jeremy Piven (2007) Tom Wilkinson (2008) John Lithgow (2009) Chris Colfer (2010) Peter Dinklage (2011) Ed Harris (2012) Jon Voight (2013) Matt Bomer (2014) Christian Slater (2015) Hugh Laurie (2016) Alexander Skarsgård (2017) Ben Whishaw (2018) Stellan Skarsgård (2019)
2020–2039	John Boyega (2020) O Yeong-su (2021) Paul Walter Hauser / Tyler James Williams (2022) Matthew Macfadyen (2023) Tadanobu Asano (2024) Owen Cooper (2025)