Karabinek Grot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Karabinek MSBS)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karabinek Grot
Ilustracja
Karabinek Grot w wersjach:
klasycznej (na górze)
bezkolbowej (na dole)
Państwo  Polska
Producent Fabryka Broni „Łucznik”
Rodzaj karabinek automatyczny
Historia
Prototypy 2007–
Produkcja 2018[1] – do chwili obecnej
Dane techniczne
Kaliber 5,56 mm
Nabój 5,56 × 45 mm
Magazynek 30 nab., zgodny z normą STANAG 4179
Wymiary
Długość 720/980 mm (bezkolbowy/klasyczny układ broni, kolba wsunięta)
Szerokość 65 mm
Długość lufy 406 mm (dla karabinka podstawowego)
Masa
broni 3,4/3,7 kg (bezkolbowy/ klasyczny układ broni)
Inne
Szybkostrzelność teoretyczna 700-750 strz./min.
Szybkostrzelność praktyczna 90-100 strz./min.
Strzelanie z wariantu bezkolbowego MSBS na II Warsztatach Militarnych WAT
Karabinek podstawowy w wariancie kolbowym na wyposażeniu Wojsk Obrony Terytorialnej

Karabinek Grot (również: karabinek MSBS-5,56)[2] – polski karabinek automatyczny, opracowany w ramach programu badawczo-rozwojowego „Modułowy System Broni Strzeleckiej kalibru 5,56 mm (MSBS-5,56)” realizowanego w projekcie Tytan. Grot jest karabinkiem o konstrukcji modułowej, opartej na wspólnej komorze zamkowej zarówno dla układu klasycznego, jak i bezkolbowego (bullpup). Docelowo broń ta ma zastąpić w Wojsku Polskim karabinki AKM i ich pochodne oraz uzupełnić karabinki wz. 96 Beryl[3].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Początkowo stosowano jedynie techniczne nazwy broni – Modułowy System Broni Strzeleckiej kalibru 5,56 mm (MSBS-5,56) oraz Karabinek standardowy systemu MSBS-5,56K; obie odnosiły się do cech konstrukcyjnych oraz kalibru używanej amunicji[3]. Autorem technicznej nazwy MSBS był inicjator powstania broni dr hab. inż. Ryszard Woźniak[1], prof. WAT.

Wiosną 2010 r. jedno z polskich czasopism strzeleckich we współpracy z „Łucznikiem” rozpisało konkurs na nazwę nowej broni. Zwycięska nazwa to Radon, a pomysłodawca został nagrodzony wycieczką po Fabryce Broni „Łucznik”. Po decyzji zakupu tej broni dla Wojska Polskiego oraz przyjęciu broni powstałej w ramach programu MSBS-5,56 do uzbrojenia, SZ RP – tak samo jak w przypadku innej broni strzeleckiej (Tor, Bor, Glauberyt) – przyjęły nową nazwę tej konstrukcji, która jest jednocześnie nazwę handlową – Grot.

Nazwa została nadana na cześć dowódcy Armii Krajowej gen. Stefana Roweckiego[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Pomysł opracowania konstrukcji zupełnie nowego, nowoczesnego polskiego karabinka automatycznego, który mógłby zastąpić w przyszłości w Wojsku Polskim rosyjskie konstrukcje bazujące na karabinku automatycznym AK, powstał w Zakładzie Konstrukcji Specjalnych (ZKS) Instytutu Techniki Uzbrojenia (ITU) Wydziału Mechatroniki i Lotnictwa (WML) Wojskowej Akademii Technicznej (WAT)[3]. Ich inicjatorem był ówczesny kierownik ZKS ITU WMI WAT ppłk dr inż. Ryszard Woźniak[1].

Prace badawcze[edytuj | edytuj kod]

W latach 2003–2006 przeprowadzono pierwsze prace badawcze, na które przyznano grant pt. Analiza i synteza konstrukcyjno-balistyczna oraz badania dynamiczne broni strzeleckiej zbudowanej w układzie bezkolbowym o nr. 0 T00B 029 24. Finansowany był on w latach 2003–2006 przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji i realizowany przez WAT we współpracy z Fabryką Broni „Łucznik” – Radom Sp. z o.o. (FB Radom)[3].

Po zakończonych badaniach, 4 grudnia 2007 rozpoczęto program budowy (PBR/15-224/2007/WAT). Początkowo miał być realizowany do 3 grudnia 2010. Miały zostać opracowane dwie linie broni – karabinek w układzie klasycznym i bezkolbowym (bullpup). Elementem wspólnym miała być komora zamkowa[5]. Program jest rozwijany przez konsorcjum, w którego skład wchodzi Grupa Bumar (Bumar Żołnierz, reprezentowana przez Fabrykę Broni „Łucznik” w Radomiu) oraz Zakład Konstrukcji Specjalnych Instytutu Techniki Uzbrojenia Wydziału Mechatroniki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. 15 grudnia 2009 r. pokazano publicznie dwa pierwsze, działające (strzelające) demonstratory technologii[6].

3 sierpnia 2010 r. zaprezentowano nową koncepcję funkcjonalno-ergonomiczną karabinków MSBS opracowaną przez zespół w składzie Adam Gawron (kierownik), Bartosz Stefaniak, Grzegorz Misiołek i Maciej Sajdak[7][8].

Nowy kształt zewnętrzny dwóch wersji konstrukcyjnych karabinka zaprezentowano na XVIII Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Technicznej Uzbrojenie 2011 w Pułtusku[9].

14 sierpnia 2012 r., w przeddzień Święta Wojska Polskiego, zaprezentowano publicznie kolbową wersję kbk Radon vel RAWAT[10][11].

5 marca 2014 r. na internetowym portalu Polska Zbrojna w artykule pt. „Nowa fabryka broni otwarta w Radomiu” traktującym o otwarciu nowej fabryki broni pojawiła się informacja, że w połowie roku w nowych pomieszczeniach ma ruszyć produkcja modułowego systemu broni strzeleckiej MSBS-5,56, nad którym Fabryka Broni „Łucznik” pracuje wspólnie z Wojskową Akademią Techniczną. Podkreślono, że istnieje 6 wersji karabinka w systemie kolbowym i 5 w bezkolbowym[12]. 21 marca 2014 r. pierwszy raz pokazano wariant bezkolbowy oznaczany przez WAT i FB jako MSBS-5,56B.

Na strzelnicy we wsi Piastów zaprezentowano 21 marca 2014 r. trzy nowości: zmodyfikowane prototypy karabinków MSBS w układzie klasycznym Radon-K (rozwijane w ramach projektu B+R i wdrożeniowego MSBS finansowanego przez PHO w latach 2011–2014) i dwa modele karabinków MSBS-5,56B Radon-B w układzie bezkolbowym (opracowane w ramach projektu rozwojowego MSBS-5,56, realizowanego przez FB Łucznik i WAT, dofinansowane przez NCBiR ze środków na naukę w latach 2012–2016).

W Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

1 lipca 2014 zaprezentowano wydłużoną wersję karabinu z bagnetem przygotowaną dla Batalionu Reprezentacyjnego Wojska Polskiego. 23 marca 2016 została podpisana umowa na dostawę 150 egz. karabinków MSBS-5,56 (w odmianie MSBS-R) dla jednostek reprezentacyjnych[13]. 3 maja 2016 podczas uroczystości 225-lecia podpisania Konstytucji Majowej w Warszawie karabinki te zostały po raz pierwszy użyte przez żołnierzy Kompanii Reprezentacyjnej WP[14]. We wrześniu 2017 r., pomimo braku zakończonych badań kwalifikacyjnych[15], na targach zbrojeniowych w Kielcach ówczesny minister obrony Antoni Macierewicz podpisał kontrakt na dostawę 53 tys. sztuk karabinków Grot dla polskiej armii. Sprzęt miał zostać używany zarówno w wojskach specjalnych, jak i w Wojskach Obrony Terytorialnej (WOT). Formalną umowę o wartości 500 mln zł podpisano pomiędzy Jednostką Wojskową Nil z Krakowa a Fabryką Broni „Łucznik” w Radomiu. W 2017 roku pierwsze egzemplarze karabinu weszły na uzbrojenie Wojska Polskiego[1]. Formalną decyzję o wprowadzeniu grota na uzbrojenie wojska podpisał nie szef Sztabu Generalnego WP, który rozkazem zatwierdza nowe uzbrojenie, lecz dopiero 17 maja 2018 r. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych[16].

Wersja Grota przeznaczona na rynek cywilny dostępna jest za kwotę 8700 zł (stan na 25 stycznia 2021 r.)[17]. Cena jednostkowa wersji wojskowej nie została podana do wiadomości publicznej[a].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Elementy rozebranej broni

Karabinek Grot jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta jest na wykorzystaniu energii gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór lufy i wykorzystuje krótki ruch tłoka gazowego. Broń wyposażona jest w regulator gazowy umożliwiający regulowanie ilości gazów prochowych, które po odprowadzeniu zasilają jej automatykę. Regulator gazowy typu zamkniętego służy do regulowania ilości gazów prochowych działających na tłok gazowy. Posiada dwa otwory przepływowe o różnej średnicy, które (w zależności od ustawienia regulatora) pozwalają na dopływ większej lub mniejszej ilości gazów. Odpowiada to normalnym i ciężkim warunkom pracy automatyki broni[18]. Ryglowanie przez obrót zamka z siedmioma występami ryglowymi. Mechanizm spustowy uderzeniowy kurkowy, z kurkiem zakrytym, umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym lub ogniem ciągłym.

Zasilanie z dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 30 naboi (możliwość użycia magazynków 10-, 20-, 60- i 100-nabojowych) zgodnych z normą draft STANAG 4179. Konstrukcja broni modułowa; mechanizmem centralnym jest monolityczna komora zamkowa wykonana z duraluminium. Pozostałe moduły to lufa, suwadło z zamkiem, urządzenie powrotne, kolba, łoże z szyną montażową i komora spustowa z tworzywa sztucznego[19]. W klasycznym układzie, na grzbiecie broni długa szyna do montażu akcesoriów zgodna ze standardem STANAG 2324, w karabinku bezkolbowym dodatkowy chwyt transportowy z szyną STANAG 2324 do zamocowania celownika kolimatorowego, celownika optycznego, noktowizyjnego i termowizyjnego. Dwie dodatkowe szyny mogą być dokręcane w przedniej części łoża, aby umożliwić zastosowanie oświetlenia taktycznego i laserowych wskaźników celu. Trzecią szynę można zamocować na wsporniku lufy do mocowania dwójnogów, uchwytów pionowych i składanych oraz innych akcesoriów.

Broń może zostać dostosowana do strzelca praworęcznego lub leworęcznego. Przełącznik rodzaju ognia, zwalniacz zamka i bezpiecznik znajdują się po obu stronach broni. Komora zamkowa ma dwa okna wyrzutowe łusek, po obu stronach broni. Nieużywane okno zasłaniane jest pokrywą, która chroni przed dostawaniem się do środka zanieczyszczeń. Zamek, również przestawny, może wyrzucać łuski na prawą lub lewą stronę. Po wystrzeleniu ostatniego naboju zespół ruchomy zostaje zatrzymany w tylnym położeniu na zaczepie uruchamianym przez donośnik magazynka.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Karabinek rozwijany jest w dwóch wersjach: układzie kolbowym oraz bezkolbowym. W planie jest zbudowanie pięciu następujących odmian broni:

z trzema długościami luf:

  • lufa dla karabinka podstawowego o długości 406 mm (16 cali),
  • lufa dla subkarabinka o długości 254 mm (10 cali) lub 330 mm (13 cali)
  • lufa dla karabinka wyborowego i karabinka maszynowego o długości 508 mm (20 cali).

Ze względów ekonomicznych główną zaletą modułowości broni jest ograniczenie kosztów oraz uproszczenie logistyki. Jest to związane z faktem wykorzystania (w większości) tych samych części i narzędzi w różnych typach broni z tej samej rodziny; potrzebne jest więc mniej części zamiennych, a w skrajnych przypadkach można rozebrać jeden karabin podstawowy w celu naprawienia karabinka wyborowego lub karabinka maszynowego.

Docelowy wariant karabinka MSBS-5,56 testowany był w różnych scenariuszach. Jeden z niezależnych testów potwierdził możliwość wystrzelenia 60 sztuk amunicji jedną serią[20].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

25 stycznia 2021 r. na portalu Onet.pl zamieszczono serię artykułów oraz raport z testów przeprowadzonych przez Pawła Mosznera (byłego oficera jednostki wojskowej GROM i instruktora strzelectwa), w których wskazywano na szereg wad karabinka Grot (m.in. niską jakość wykonania, awaryjność, przegrzewanie się, podatność na zapiaszczenie i korozję). Zwrócono również uwagę na kontrowersyjne okoliczności podpisania kontraktu na zakup nowych karabinków (pominięcie Inspektoratu Uzbrojenia oraz brak badań kwalifikacyjnych)[21][17]. Publikacje wywołały kontrowersje zarówno w mediach, jak i w środowisku wojskowym[15].

Doniesienia portalu zostały zdementowane zarówno przez producenta karabinków (Fabrykę Broni „Łucznik”), jak i dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej. Publikacje zamieszczone na portalu określono jako nierzetelne, nieobiektywne oraz wprowadzające w błąd opinię publiczną. Autorom zarzucono między innymi, że w testach wykorzystano karabinki z serii przedprodukcyjnej, a nie aktualnie produkowane wersje A1 oraz A2, w których większość przytaczanych wad miała już zostać wyeliminowana. Oświadczono, że od początku służby reklamacji poddano jedynie 4% znajdujących się w użytkowaniu karabinków[b], przyznając jednocześnie iż karabinki posiadają pewne wady, jednak ich konstrukcja jest cały czas rozwijana i udoskonalana. Równocześnie zaznaczono, iż karabinki Grot przeszły proces certyfikacji, a ewentualne wady mieszczą się w granicach tolerancji określonych przez MON[23][24].

2 i 8 lutego 2021 r. Fabryka Broni „Łucznik” złożyła pozwy przeciwko autorom publikacji (Edycie Żemle i Marcinowi Wyrwałowi), właścicielowi portalu Onet.pl (koncernowi Ringier Axel Springer Polska), oraz autorowi testów (Pawłowi Mosznerowi), żądając usunięcia artykułów, przeprosin oraz zadośćuczynienia w wysokości 1 mln zł[25][26].

Odniesienia w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Broń pojawiła się w grach Call of Duty: Ghosts (w wariancie bezkolbowym, 3-strzałowym) oraz darmowej grze Warface (w wariancie bezkolbowym, automatycznym, pod nazwą MSBS Radon[27]).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niektóre serwisy informacyjne spekulują, iż wynosi ona 9400 zł. Bazując na wartości kontraktu zawartego w 2017 r. na kwotę 500 mln zł oraz liczby 53 tys. zamówionych karabinków[17]. Są to jednak szacunki oparte na wątpliwych założeniach, ponieważ w kwocie kontraktu zawarto też najprawdopodobniej (oprócz ceny samych karabinków) magazynki, wyposażenie dodatkowe i ewentualnie usługi świadczone przez producenta.
  2. Reklamacje w większości dotyczyć miały wad magazynków (czyli de facto nie konstrukcji samego karabinka) oraz tendencji do zrywania okładzin napinacza (według WOT usterkę tę już wyeliminowano)[22].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Madej 2018 ↓, s. 22–31.
  2. Remigiusz Wilk: MSPO17: Nowa nazwa MSBS-5,56. 2017-09-03. [dostęp 2017-09-03].
  3. a b c d Piechota 2014 ↓, s. 119–130.
  4. Groty dla polskich żołnierzy. polska-zbrojna.pl. [dostęp 2017-09-15].
  5. Altair – MSBS-5,56 w akcji.
  6. Altair – MSBS-5,56 już strzela.
  7. Altair – Nowy MSBS-5,56.
  8. Nowy MSBS-5,56.
  9. Altair – MSBS-5,56 w Pułtusku.
  10. Krugler TacPhotos: New Polish rifle.
  11. Nowy karabinek ujawniony. altair.com.pl, 2012-08-14. [dostęp 2012-08-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-18)].
  12. Altair Agencja Lotnicza (ang.). www.altair.com.pl. [dostęp 2017-11-24].
  13. Kontrakt na „reprezentacyjne” karabinki MSBS dla Wojska Polskiego. Defence24.pl, 2016-03-23.
  14. Obchody 225. rocznicy podpisania Konstytucji Majowej. MSBS w Kompanii Reprezentacyjnej. Defence24.pl, 2016-05-03.
  15. a b Fala komentarzy po reportażu Onetu o karabinku Grot, wiadomosci.onet.pl [dostęp 2021-01-25].
  16. Gen. Różański: Wprowadzanie Grota do armii jest związane z błyskawicznym rozwojem karier wielu oficerów, Onet Wiadomości, 25 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-25] (pol.).
  17. a b c Szokujący raport o karabinku Grot. Jest tak zły, że zagraża żołnierzom, Onet Wiadomości, 25 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-25] (pol.).
  18. Piechota 2014 (cz.II) ↓.
  19. Paweł Rybicki: Polacy stworzyli superbroń. pardon.pl, 2010-05-29.
  20. Frag Out! FULL AUTO MSBS MSBS-5,56 Next Gen Assault Rifle & Surefire 60 Round Mag.
  21. Raport zespołu Pawła Mosznera dotyczący karabinka Grot – Wiadomości, onet.pl [dostęp 2021-02-03] (pol.).
  22. Oświadczenie rzecznika prasowego Dowództwa WOT do publikacji onet.pl, media.terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2021-01-26] (pol.).
  23. » Stanowisko Fabryki Broni „Łucznik” – Radom sp. z o.o. dotyczące karabinków MSBS Grot, fabrykabroni.pl [dostęp 2021-01-26].
  24. Oświadczenie rzecznika prasowego Dowództwa WOT do publikacji onet.pl, media.terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2021-01-26] (pol.).
  25. » Informacja, fabrykabroni.pl [dostęp 2021-02-03] (pol.).
  26. » OŚWIADCZENIE FABRYKI BRONI W SPRAWIE KOLEJNEGO POZWU, fabrykabroni.pl [dostęp 2021-02-11] (pol.).
  27. Złote bronie, skórki i zniżki. warface.com, 2018-11-16. [dostęp 2019-09-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Norbert Piechota. „Karabinek standardowy systemu MSBS-5,56K – podstawowa broń „polskiego żołnierza przyszłości” (część I)”. „Problemy Mechatroniki Uzbrojenie, Lotnictwo, Inżynieria bezpieczeństwa”. nr 3 (17), s. 119–130, 2014. Warszawa: WAT. ISSN 2081-5891. 
  • Norbert Piechota, Ryszard Woźniak, Mirosław Zahor. „Karabinek standardowy systemu MSBS-5,56K – podstawowa broń „polskiego żołnierza przyszłości” (część II)”. „Problemy Mechatroniki Uzbrojenie, Lotnictwo, Inżynieria bezpieczeństwa”. nr 6, 3 (21), s. 103, 2014. Warszawa: WAT. ISSN 2081-5891. 
  • Paweł Madej. Karabinek grot – nowoczesna broń nowoczesnej armii. „Wojsko i technika”. nr 12, s. 22–31, 2018. Warszawa: Zespół Badań i Analiz Militarnych. 
  • Trzaskała Bogusław, Wilk Remigiusz. Nowa polska broń – MSBS-5,56. „Broń i amunicja”. nr 1, s. 22–24, 2009. ISSN 1644-339X. 
  • Konkurs na nazwę dla MSBS-5,56 rozstrzygnięty!. „Strzał”. nr 4, s. 22–24, 2010. ISSN 1644-339X. 
  • „Frag Out!”. 2014. nr 1. s. 38–49.