Melodifestivalen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Melodifestivalen
Ilustracja
Logo Melodifestivalen od 2016
Kraj produkcji  Szwecja
Język szwedzki
Lata emisji od 1959
Czas trwania odcinka 1,5 godziny (półfinały, druga szansa)
2 do 2,5 godzin (finał)
Produkcja
Stacja telewizyjna Sveriges Television (SVT)
Strona internetowa

Melodifestivalen (dosł. festiwal melodii[a], znany również jako Melfest albo Mello) – coroczny konkurs muzyczny organizowany od 1959 przez szwedzkich nadawców publicznych – Sveriges Television (SVT) i Sveriges Radio (SR), a jednocześnie krajowe eliminacje do Konkursu Piosenki Eurowizji. Od 2000 najbardziej popularny w Szwecji program telewizyjny[1], nadawany zarówno w telewizji, radiu jak i internecie. Sześciu zwycięzców festiwalu wygrywało jednocześnie Konkurs Piosenki Eurowizji, a osiemnastu kolejnych uplasowało się w najlepszej piątce. Same zawody mają również wpływ na szwedzki rynek muzyczny, w tym listy przebojów.

Od powstania konkursu, zwycięzca wybierany był przez zespół jurorów. Zmiany nastąpiły dopiero w 1999, kiedy to wybór reprezentanta Szwecji podzielono równo pomiędzy jury a publiczne głosowanie telefoniczne. Od 2002 rozgrywane są cztery półfinały, dzięki czemu liczba uczestników zwiększyła się z 12 do 32.

Od 2002 do 2015 organizowany był dziecięcy odpowiednik konkursu, Lilla Melodifestivalen, w którym wyłaniany był reprezentant Szwecji w Konkursie Piosenki Eurowizji dla Dzieci.

Lekko zaaranżowane piosenki pop, typowe dla tego festiwalu, są określane w Szwecji mianem szlagierów. Dlatego też, również sam konkurs często nazywany jest przez szwedzkie media Schlagerfestivalen – festiwalem szlagierów[2]. Nie oznacza to jednak, że inne style muzyczne jak rap, reggae czy glam rock nie pojawiają się na festiwalu.

W 2012 półfinały przyciągnęły średnio 3,3 mln widzów, a ponad 4 mln Szwedów obserwowało finał konkursu[3][4]. Finał Melodifestivalen przyciąga również corocznie do stolicy kraju – Sztokholmu znaczną liczbę turystów.

Uczestnictwo[edytuj | edytuj kod]

Charlotte Perrelli, zwyciężczyni Melodifestivalen w 1999 i 2008 roku, występująca na 53. Konkursie Piosenki Eurowizji w Belgradzie (2008)

Od powstania Melodifestivalen do konkursu zgłosiły się setki piosenek i wykonawców. Chociaż autorzy piosenek mieszkający poza Szwecją kiedyś nie mogli wziąć udziału w Melodifestivalen, konkurs w 2012 był pierwszym, w którym zagraniczni autorzy piosenek mogli przesyłać zgłoszenia, pod warunkiem, że współpracowali ze szwedzkim autorem piosenek. Aby się zakwalifikować, autorzy piosenek i wykonawcy muszą mieć co najmniej szesnaście lat w dniu pierwszego półfinału Konkursu Piosenki Eurowizji tego roku[5].

Do 2001 roku udział w festiwalu był ograniczony do jednego konkursu. Liczba uczestników wahała się od pięciu do dwunastu. System dwóch rund był używany sporadycznie w latach 1981-1998, w którym wszyscy oprócz pięciu zawodników zostali wyeliminowani w pierwszej turze głosowania. Brak kwalifikacji do drugiej rundy w tym systemie był postrzegany jako poważna porażka wybitnego artysty; kiedy Elisabeth Andreassen nie zakwalifikowała się w 1984 roku, prawie zakończyła jej karierę[6].

Wprowadzenie półfinałów w 2002 roku zwiększyło liczbę zawodników do trzydziestu dwóch. Co najmniej dziesięciu zawodników musi występować po szwedzku[5].

Melodifestivalen był punktem startowym sukcesu popularnych lokalnych wykonawców, takich jak ABBA, Tommy Körberg i Lisa Nilsson. W konkursie gościli wykonawcy spoza Szwecji, w tym Baccara, Alannah Myles, Katrina Leskanich, Cornelis Vreeswijk i Margaret. Uczestnicy Melodifestivalen reprezentowali także wcześniej inne kraje na Eurowizji[7].

Podczas gdy lokalne sukcesy zwycięzców Melodifestivalen są powszechne, większość uczestników jest po konkursie zapomnianych, a niewielu odnosi znaczące międzynarodowe sukcesy. Wpływ, jaki konkurs wywiera na szwedzkich listach przebojów, oznacza, że artysta nie musi wygrywać konkursu, aby zarobić znaczną sprzedaż płyt w kraju[6]. Tydzień po finale w 2008 roku piosenki z festiwalu znalazły się w pierwszej piętnastce krajowej listy singli[8].

Selekcja utworów[edytuj | edytuj kod]

Proces eliminacji tysiąca potencjalnych utworów do dwudziestu ośmiu trwa ponad siedem miesięcy. SVT bezpośrednio wybiera czternaście zgłoszeń, a trzynaście dodatkowych utworów pochodzi ze specjalnych zaproszeń wystosowanych przez SVT lub innych utworów wybranych przez SVT spośród nadesłanych zgłoszeń. W latach 2012–2022 dwudziesty ósmy utwór był wybierany w konkursie „P4 Nästa”[9]. Co najmniej 10% z ostatnich dwudziestu ośmiu piosenek jest śpiewanych po szwedzku. Cały proces zaczyna się w maju ubiegłego roku, a zakończony jest w styczniu[10].

Utwory[edytuj | edytuj kod]

Termin nadsyłania utworów upływa we wrześniu, a piosenki mogą być w dowolnym języku. W preselekcji długość utworu jest ograniczona do trzech minut i dwudziestu sekund; piosenki muszą zostać skrócone do trzech minut, jeśli zakwalifikują się do stawki Melodifestivalen, a kwalifikujące się utwory mogą być również zremiksowane[5].

Nad procesem nadsyłania czuwają członkowie Szwedzkiego Stowarzyszenia Wydawców Muzycznych (SMFF), którego zadaniem jest zmniejszenie liczby utworów, których liczba rocznie przekracza od 3000; do około 1200[11]. 3440 zgłoszeń otrzymanych w preselekcji na Melodifestivalen 2009 to największa ilość w historii konkursu[12].

Zgłoszenia wybrane przez SMFF są następnie przekazywane szesnastoosobowemu jury złożonemu z profesjonalnych muzyków, pracowników SVT i innych członków społeczeństwa[13] – od nastolatków po osoby starsze[14]. Zakwalifikowane piosenki wraz z ich kompozytorami i autorami tekstów zostaną ogłoszone pod koniec września – nie ogłasza się artysty, przez co często pojawiają się spekulacje na temat tego, kto wykona te piosenki. Zakwalifikowani autorzy piosenek muszą udzielać wywiadów dla SVT, uczestniczyć w konferencji prasowej przed konkursem i pozostawać otwarci na występy promocyjne, jeśli ich piosenka dotrze do finału[5].

Artyści[edytuj | edytuj kod]

Piosenki są przyznawane artystom przez SVT. Artyści, którzy wykonują demo utworu automatycznie biorą udział w konkursie; muszą wykonać swoje piosenki, jeśli nie można znaleźć odpowiednich alternatywnych wykonawców[15][16]. Zawodnicy którzy wykonają utwory z preselekcji zostaną ogłoszeni pod koniec listopada.

Dzikie karty[edytuj | edytuj kod]

System tzw. „dzikich kart” (joker) został wprowadzony w 2004 roku w celu zróżnicowania prezentowanej muzyki[17]. Czterech artystów, po jednym w każdym półfinale, zostało zaproszonych przez SVT do zgłoszenia wybranej przez siebie piosenki do konkursu, pod warunkiem, że nie narusza ona zasad. Piosenki i artyści, którzy otrzymali dziką kartę zostali ogłoszeni w styczniu. Od czasu wprowadzenia systemu w konkursie wygrały trzy osoby, które otrzymały dziką kartę. System został wycofany w 2013 roku.

Zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

Rok Piosenka Artysta Rezultat w finale KPE Punkty Półfinał Punkty
1959 Augustin Siw Malmkvist 9. miejsce
(wykonywana przez Britę Borg[b])
4 Brak rundy półfinałowej
1960 Alla andra får varann Östen Warnerbring/Inger Berggren 10. miejsce
(wykonywana przez Siw Malmkvist[b])
4
1961 April, April Siw Malmkvist/Gunnar Wiklund 14. miejsce
(wykonywana przez Lill-Babs[b])
2
1962 Sol och vår Inger Berggren/Lily Berglund 7. miejsce 4
1963 En gång i Stockholm Monica Zetterlund/Carli Tornehave 13. miejsce 0
1965 Annorstädes vals Ingvar Wixell 10. miejsce
(pod tytułem „Absent Friend”)
6
1966 Nygammal vals Lill Lindfors i Svante Thuresson 2. miejsce 16
1967 Som en dröm Östen Warnerbring 8. miejsce 7
1968 Det börjar verka kärlek, banne mej Claes-Göran Hederström 5. miejsce 15
1969 Judy, min vän Tommy Körberg 9. miejsce 8
1971 Vita vidder Family Four 6. miejsce 85
1972 Härliga sommardag Family Four 13. miejsce 75
1973 Sommaren som aldrig säger nej Malta[c] 5. miejsce
(pod tytułem „You’re Summer”)
94
1974 Waterloo ABBA 1. miejsce 24
1975 Jennie, Jennie Lasse Berghagen 8. miejsce 72
1977 Beatles Forbes 18. miejsce 2
1978 Det blir alltid värre framåt natten Björn Skifs 14. miejsce 26
1979 Satellit Ted Gärdestad 17. miejsce 8
1980 Just nu! Tomas Ledin 10. miejsce 47
1981 Fångad i en dröm Björn Skifs 10. miejsce 50
1982 Dag efter dag Chips 8. miejsce 67
1983 Främling Carola 3. miejsce 126
1984 Diggi-Loo Diggi-Ley Herreys 1. miejsce 145
1985 Bra vibrationer Kikki Danielsson 3. miejsce 103
1986 E' de' det här du kallar kärlek? Lasse Holm i Monica Törnell 5. miejsce 78
1987 Fyra bugg och en Coca Cola Lotta Engberg 12. miejsce
(pod tytułem „Boogaloo[d])
50
1988 Stad i ljus Tommy Körberg 12. miejsce 52
1989 En dag Tommy Nilsson 4. miejsce 110
1990 Som en vind Edin-Ådahl 16. miejsce 24
1991 Fångad av en stormvind Carola 1. miejsce 146
1992 I morgon är en annan dag Christer Björkman 22. miejsce 9
1993 Eloise Arvingarna 7. miejsce 89
1994 Stjärnorna Roger Pontare i Marie Bergman 13. miejsce 48
1995 Se på mig Jan Johansen 3. miejsce 100
1996 Den vilda One More Time 3. miejsce 100 1[e] 227
1997 Bara hon älskar mig Blond 14. miejsce 36 Brak rundy
półfinałowej
1998 Kärleken är Jill Johnson 10. miejsce 53
1999 Tusen och en natt Charlotte Nilsson 1. miejsce
(pod tytułem „Take Me to Your Heaven”)
163
2000 När vindarna viskar mitt namn Roger Pontare 7. miejsce
(pod tytułem „When Spirits Are Calling My Name”)
88
2001 Lyssna till ditt hjärta Friends 5. miejsce
(pod tytułem „Listen to Your Heartbeat”)
100
2002 Never Let It Go Afro-Dite 8. miejsce 72
2003 Give Me Your Love Fame 5. miejsce 107
2004 Det gör ont Lena Philipsson 5. miejsce
(pod tytułem „It Hurts”)
170 Top 11[f]
2005 Las Vegas Martin Stenmarck 19. miejsce 30 Top 12[g]
2006 Evighet Carola 5. miejsce
(pod tytułem „Invincible”)
170 4 214
2007 The Worrying Kind The Ark 18. miejsce 51 Top 10
2008 Hero Charlotte Perrelli 18. miejsce 47 12[h] 54
2009 La voix Malena Ernman 21. miejsce 33 4 105
2010 This Is My Life Anna Bergendahl 11 62
2011 Popular Eric Saade 3. miejsce 185 1 155
2012 Euphoria Loreen 1. miejsce 372 1 181
2013 You Robin Stjernberg 14. miejsce 62 Organizator[i]
2014 Undo Sanna Nielsen 3. miejsce 218 2 131
2015 Heroes Måns Zelmerlöw 1. miejsce 365 1 217
2016 If I Were Sorry Frans 5. miejsce 261 Organizator[j]
2017 I Can’t Go On Robin Bengtsson 5. miejsce 344 3 227
2018 Dance You Off Benjamin Ingrosso 7. miejsce 274 2 254
2019 Too Late for Love John Lundvik 5. miejsce 334 3 238
2020 Move The Mamas Konkurs anulowany z powodu pandemii koronawirusa
2021 Voices Tusse 14. miejsce 109 7 142
2022

Głosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przed wprowadzeniem obecnego systemu głosowania w 1999 o zwycięzcy Melodifestivalen decydowało jury regionalne lub oparte na wieku. W 1993 roku głosowanie telewidzów zostało użyte eksperymentalnie, ale okazało się nieskuteczne – szwedzka sieć telefoniczna załamała się z powodu wielkiej liczby połączeń, a twierdzenia szwedzkiej prasy brukowej sugerowały, że korzystanie z teległosowania drastycznie zmieniło wyniki[6].

Obecny format głosowania wprowadzony w 1999 to system podobny do tego stosowanego podczas Konkursu Piosenki Eurowizji. Głosowanie składa się z dwóch segmentów, w pierwszym jury ogłasza swoje głosy, a w drugim ogłaszany jest wynik teległosowania. Łączna wartość głosów zwykle wynosi 2 x 473 punkty (2 x 638 od 2018), co oznacza, że głosy telewidzów i jury mają równowartość 50/50 w ostatecznym wyniku.

Głosowanie jury[edytuj | edytuj kod]

Jury do 2010 roku reprezentowane było przez regiony Szwecji, a od 2011 roku kraje uczestniczące w Konkursie Piosenki Eurowizji. Do 2017 każde jury przyznawało 1, 2, 4, 6, 8, 10 i 12 punktów siedmiu najlepszym utworom; jednak w 2018 punktacja została zmieniona na 1–7, 8, 10 i 12 punktów.

Głosowanie telewidzów[edytuj | edytuj kod]

Po głosowaniu jury, wynik głosowania telewidzów był do 2018 ujawniany przez gospodarzy w kolejności rosnącej, a od 2019 w kolejności artystów z najgorszymi wynikami u jury.

Linie telefoniczne zostają otwarte natychmiast po zapowiedzi finału w radiu i nie zamykają się do czasu głosowania jury[18]. Dla każdego utworu pokazane są dwa numery telefonów, co daje widzom możliwość przekazania pieniędzy na apel charytatywny Radiohjälpen SVT podczas głosowania. Widzowie mogą również głosować za pomocą wiadomości tekstowych i aplikacji Melodifestivalen, a głosować mogą tylko mieszkańcy Szwecji[19]. W przypadku remisu zwycięża piosenka, która otrzymała więcej punktów od publiczności[20].

W latach 1999–2010 ilość punktów możliwych do otrzymania od telewidzów był ustalany przed konkursem: siedem najlepszych piosenek otrzymywało 11, 22, 44, 66, 88, 110 i 132 punkty (12, 24, 48, 72, 96, 120 i 144 w konkursie w 2009). W latach 2011–2018 punkty telewidzów były przyznawane każdemu utworowi na podstawie procentu głosów otrzymanych w ogólnej liczbie głosów. Jeśli utwór otrzyma 10% teległosów, będzie to równowartość 10% z 473 punktów, czyli 47/48 punktów (lub odpowiednio 638 i 63/64 punkty w 2018).

Od 2019 podczas występów w lewym-dolnym kącie ekranu zauważyć można kształt serca, które zmienia kolory. Kolor serca symbolizuje grupę wiekową w aplikacji Melodifestivalen, od której utwór obecnie uzyskuje najwięcej głosów[21]. Każda z ośmiu grup przyznaje punkty zgodnie ze swoimi ulubionymi utworami[21]. W półfinałach każda grupa może przyznać 43 punkty w skali 12, 10, 8, 6, 4, 2 i 1[21]. W finale każda grupa może przyznać 58 punktów w skali 12, 10, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 i 1[21].

Grupy wiekowe:

Kolor Grupa wiekowa
Zielony 0-9
Turkusowy 10-15
Niebieski 16-19
Fioletowy 30-44
Różowy 45-59
Czerwony 60-74
Pomarańczowy 75+

Jeżeli podczas pokazu wyświetla się kształt przezroczystego telefonu, oznacza to, że utwór najpopularniejszy jest z osobami głosującymi telefonicznie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Television in Sweden (ang.) [dostęp 3 lutego 2013]
  2. Jag koncentrerar mig på schlagerfestivalen (szw.) [dostęp 5 lutego 2013]
  3. MMS - Mediamätning i Skandinavie (szw.) [dostęp 3 lutego 2013]
  4. Över fyra miljoner såg finalen (szw.) [dostęp 3 lutego 2013]
  5. a b c d Melodifestivalen 2007—Tävlingsregler, maj 2006 [dostęp 2021-06-11].
  6. a b c We are All the Winners, „Thorsson” [dostęp 2021-06-11].
  7. Eurovision Song Contest, web.archive.org, 16 maja 2007 [dostęp 2021-06-11] [zarchiwizowane z adresu 2007-05-16].
  8. Total schlagerdominans på topplistan - Melodifestivalen 2008 - Expressen.se, web.archive.org, 21 czerwca 2008 [dostęp 2021-06-11] [zarchiwizowane z adresu 2008-06-21].
  9. SVT confirms P4 Nästa 2021 will not include wildcard to Melodifestivalen, wiwibloggs, 27 maja 2021 [dostęp 2021-06-12] (ang.).
  10. Eurovision Song Contest Helsinki 2007 | SVT announces Melodifestivalen 2007, web.archive.org, 21 listopada 2006 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2006-11-21].
  11. Eurovision Song Contest Moscow 2009 | News - One month left for Melodifestivalen Entries, web.archive.org, 1 marca 2009 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2009-03-01].
  12. Eurovision Song Contest Moscow 2009 | News - Recordbreaker for Melodifestivalen entries, web.archive.org, 28 września 2008 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2008-09-28].
  13. Eurovision Song Contest, web.archive.org, 19 lutego 2007 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2007-02-19].
  14. Eurovision Song Contest, web.archive.org, 16 maja 2007 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2007-05-16].
  15. Eurovision Song Contest Serbia 2008 | News - Sweden: Carola's Autumn leaf exit, web.archive.org, 30 września 2007 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2007-09-30].
  16. Eurovision Song Contest Helsinki 2007 | Stephen Simmonds disqualified from Melodifestivalen, web.archive.org, 25 listopada 2006 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2006-11-25].
  17. svt.se - Melodifestivalen 09 engelsk, web.archive.org, 26 lutego 2009 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2009-02-26].
  18. Sveriges Radio, Sveriges Radio - lokala och rikstäckande radiokanaler, sverigesradio.se [dostęp 2021-06-11] (szw.).
  19. svt.se - Melodifestivalen 2009, web.archive.org, 16 marca 2009 [dostęp 2021-06-11] [zarchiwizowane z adresu 2009-03-16].
  20. Nordman undvek sistaplatsen - sr.se, web.archive.org, 30 września 2007 [dostęp 2021-06-11] [zarchiwizowane z adresu 2007-09-30].
  21. a b c d Neil Farren, Sweden: Melodifestivalen Voting Changes Announced, Eurovoix, 18 stycznia 2019 [dostęp 2021-06-11] (ang.).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalne tłumaczenie nazwy festiwału przez SVT to Szwedzki Konkurs Piosenki Eurowizji (ang. The Swedish Eurovision Song Contest)
  2. a b c Piosenkarze w latach 1959–1961 wybierani byli przez SVT, piosenka natomiast w Melodifestivalen.
  3. Nazwa zespołu została zmieniona na „Nova and The Dolls”, ponieważ uczestniczył wtedy również kraj o tej samej nazwie.
  4. Nazwa piosenki została zmieniona, ponieważ w Konkursie Piosenki Eurowizji nie można używać nazw produktów.
  5. Podczas imprezy w 1996 roku zorganizowano rundę kwalifikacyjną, mającą na celu zmniejszenie liczby państw biorących udział w finale widowiska. Etap eliminacyjny nie był transmitowany w telewizji ani nagrywany, krajowe komisje jurorskie przesłuchiwały wersje studyjne wszystkich konkursowych propozycji i przyznawały im punkty. Spośród 30 utworów nadesłanych przez publicznych nadawców, do finału zakwalifokowały się 22 propozycje. Jedynym krajem, który nie brał udziału w rundzie kwalifikacyjnej był gospodarz konkursu, czyli Norwegia.
  6. Zgodnie z regulaminem, w konkursie w 2004 kraje z pierwszej dziesiątki poprzedniego konkursu (nienależące do państw tzw. Wielkiej Czwórki), automatycznie kwalifikowane były do finału bez konieczności rywalizacji w półfinale.
  7. Zgodnie z regulaminem, w konkursie w 2005 kraje z pierwszej dziesiątki poprzedniego konkursu (nienależące do państw tzw. Wielkiej Czwórki), automatycznie kwalifikowane były do finału bez konieczności rywalizacji w półfinale.
  8. W 2008 dziesiątego finalistę wybierali jurorzy, przyznając „dziką kartę”. W drugim półfinale otrzymała ją Charlotte Perrelii.
  9. Kraj wygrał finał konkursu w 2012, dlatego nie musiał rywalizować w półfinałach w 2013.
  10. Kraj wygrał finał konkursu w 2015, dlatego nie musiał rywalizować w półfinałach w 2016.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]