Konkurs Piosenki Eurowizji 2018

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konkurs Piosenki Eurowizji 2018
All Aboard!
ESC HONEY.svg
Informacje ogólne
Półfinały 8 maja 2018
10 maja 2018
Finał 12 maja 2018
Miejsce Altice Arena,
Lizbona (Portugalia)
Nadawca Rádio e Televisão de Portugal (RTP)
Prowadzący Sílvia Alberto
Filomena Cautela
Catarina Furtado
Daniela Ruah
Informacje dodatkowe
Reżyser Ola Melzig
Kierownik wykonawczy Jon Ola Sand (EBU)
João Nuno Nogueira (RTP)
Uczestnicy
Powrót Rosja
Łącznie 43 reprezentacji
Głosowanie
Zwycięzca Izrael
Reprezentant Netta
Piosenka Toy
Tekst i muzyka Doron Medalie
Stav Beger
Konkurs Piosenki Eurowizji

63. Konkurs Piosenki Eurowizji odbył się 8, 10 i 12 maja 2018 w Altice Arena w Lizbonie. Organizatorami konkursu byli Europejska Unia Nadawców (EBU) i portugalski nadawca publiczny Rádio e Televisão de Portugal (RTP).

Finał konkursu wygrała Netta, reprezentantka Izraela z piosenką „Toy” autorstwa Dorona Medalie’a i Stava Begera, za którą otrzymała łącznie 529 punktów w głosowaniu jurorów i telewidzów.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Miejsce organizacji konkursu[edytuj | edytuj kod]

Krajowa telewizja RTP otrzymała prawa do organizacji konkursu dzięki wygranej portugalskiego reprezentanta, Salvadora Sobrala, w finale widowiska z 2017. 25 lipca ogłoszono, że 63. konkurs odbędzie się w hali Altice Arena w Lizbonie[1].

Altice Arena – miejsce organizacji konkursu

Budżet na organizację widowiska miał wynieść ok. 30 milionów euro. Krajowy nadawca rozpoczął poszukiwania sponsorów i partnerów, którzy wsparliby przygotowanie konkursu[2].

Pierwotnie przewidywano, że ceremonia otwarcia konkursu z defiladą uczestników po czerwonym dywanie odbędzie się przy reprezentacyjnej ulicy Lizbony, Rua Augusta w dzielnicy Baixa, ale jej istotną wadą była ograniczona liczba miejsca. W listopadzie ogłoszono, że ceremonia odbędzie się 6 maja 2018 nad brzegiem Tagu, w historycznej dzielnicy Belém, w sąsiedztwie muzeum sztuki współczesnej (Museu Arte Arquitetura Tecnologia; MAAT)[3].

Podobnie jak w poprzednich latach, dla gości i akredytowanych dziennikarzy przygotowano kilka atrakcji, w tym m.in. wioskę eurowizyjną (ang. Eurovision Village; miejsce na spotkania artystów i członków delegacji z fanami imprezy oraz akredytowanymi dziennikarzami) i euroklub (ang. EuroClub; miejsce imprez dla akredytowanych dziennikarzy i fanów). Oba ulokowane były na terenie Placu Handlowego. Przed konkursem miasto zostało udekorowane plakaty i instalacjami związanymi z konkursem.

Proces wyboru miejsca organizacji[edytuj | edytuj kod]

Po finale konkursu w 2017 pojawiły się doniesienia, jakoby konkurs miał odbyć się w Lizbonie[4] w hali MEO Arena[5]. Organizatorzy nie potwierdzali informacji i ogłosili konkurs[6]. Oprócz Lizbony, o możliwość organizacji widowiska starały się władze miast, takich jak Guimarães, Santa Maria da Feira (potencjalne miejsce organizacji – hala Europarque), Faro[7], Gondomar (Multiusos Gondomar Coração de Ouro) i Braga (Parque de Exposições de Braga)[8].

25 lipca EBU potwierdziła, że konkurs odbędzie się w Altice Arena (wówczas: MEO Arena) w Lizbonie[1][9].

Przebieg konkursu[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec listopada o godz. 11:00 czasu środkowoeuropejskiego ruszyła sprzedaż pierwszej puli biletów, obejmującej wejściówki na koncert finałowy oraz poprzedzające go dwie próby kamerowe. Ceny biletów wahały się od ok. 35 do 299 euro. Jak zapowiedzieli organizatorzy, bilety na pozostałe koncerty, w tym m.in. na półfinały oraz próby kamerowe do nich, trafią do sprzedaży w styczniu 2018, po ceremonii losowania półfinałów[10]. W grudniu ruszyła sprzedaż drugiej puli biletów na koncert finałowy[11], a 5 kwietnia do sprzedaży trafiły ostatnie bilety na koncerty[12].

Uczestnicy promocyjnego koncertu ESPreParty, organizowanego w Madrycie

Producentem wykonawczym konkursu z ramienia RTP został João Nuno Nogueira, w ekipie produkcyjnej znaleźli się również: Paulo Resende, Carla Bugalho, Maria Ferreira, Ola Melzig i Tobias Åberg. Głównym producentem konkursu został Christer Björkman.

Przed koncertami wykonawcy mieli możliwość udziału w kilku eurowizyjnych koncertach promocyjnych: Eurovision Pre-Party w Rydze, London Eurovision Party w Londynie, Eurovision in Concert w Amsterdamie, Israel Calling w Tel Awiwie, ESPreParty w Madrycie i Moscow Eurovision Party w Moskwie. Presenters Daniela Ruah, Sílvia Alberto, Catarina Furtado, and Filomena Cautela

Prowadzący[edytuj | edytuj kod]

Prowadzące 63. Konkurs Piosenki Eurowizji: Daniela Ruah, Sílvia Alberto, Catarina Furtado i Filomena Cautela

8 stycznia telewizja potwierdziła, że koncerty konkursowe poprowadzą: aktorki Daniela Ruah i Filomena Cautela oraz prezenterki telewizyjne Catarina Furtado i Sílvia Alberto.

Ceremonię otwarcia konkursu na czerwonym dywanie poprowadzili: aktorka Cláudia Semedo, prezenterka radiowa Inês Lopes Gonçalves oraz aktorzy Pedro Granger i Pedro Penim, którzy byli również gospodarzami konferencji prasowych z uczestnikami.

Występy otwarcia i interwałowe[edytuj | edytuj kod]

W marcu organizatorzy poinformowali, że gośćmi specjalnymi koncertów eurowizyjnych będą: Salvador Sobral (wykonał m.in. piosenkę „Amar pelos dois”, z którą wygrał Eurowizję 2017), piosenkarki fado Ana Moura i Mariza, zespół Beatbombers, który zagrał podczas parady uczestników, a także DJ Branko i piosenkarz Caetano Veloso[12]. W finale gościnnie na scenie pojawiła się również m.in. Suzy, reprezentantka Portugalii w konkursie 2014.

Losowanie półfinałów i kolejność występów[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w poprzednich latach, wszystkie kraje uczestniczące, poza tzw. „Wielką Piątką” (czyli Francją, Hiszpanią, Niemcami, Wielką Brytanią i Włochami) oraz gospodarzem (Portugalią), zostały podzielone na tak zwane koszyki, a ich ułożenie było zależne od statystyk głosowania mieszkańców danych państw w poprzednich konkursach[13]. 37 państw zostanie podzielonych na dwa półfinały: 19 krajów wystąpi w pierwszym i 18 krajów w drugim[14].

Losowanie przydzielające poszczególne kraje do półfinałów odbyło się 29 stycznia 2018 o godz. 13:00 w Ratuszu w Lizbonie[15]. Podczas wydarzenia odbyła się także m.in. ceremonia przekazania insygniów miasta, które z rąk Witalija Kłyczki odebrał Fernando Medina, burmistrz Lizbony[13]. Ceremonię poprowadziły Sílvia Alberto i Filomena Cautela[15].

W wyniku losowania, oprócz podziału państw na poszczególne półfinały, ustalono, w której połowie każdego z półfinałów wystąpią reprezentanci poszczególnych państw, a także w którym z półfinałów głosować będą finaliści[15]. W wyniku losowania zdecydowano, że w pierwszym półfinale, oprócz państw w nim uczestniczących, głosy oddawać będą mogły Hiszpania, Portugalia i Wielka Brytania, natomiast w drugim – Francja, Niemcy i Włochy[16].

Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Koszyk 4 Koszyk 5 Koszyk 6

Szczegółowa kolejność występów w półfinałach została ustalona przez produkcję, a wszystkie numery startowe zostały ujawnione 3 kwietnia[17]. Podczas konferencji prasowych dla uczestników, którzy zakwalifikowali się do finału z rund półfinałowych, wykonawcy wylosowali, w której połowie koncertu finałowego wystąpią na scenie[18][19]. 11 maja EBU opublikowała kolejność startową występów finalistów[20]. Pozycje startowe ustaliła produkcja konkursu, która „kierowała się gatunkami muzyki, podziałem na solistów i zespoły, użyciem elementów scenografii przez występujących, tempem muzyki i innymi aspektami”[21].

Projekt logo i sceny[edytuj | edytuj kod]

Logo i slogan[edytuj | edytuj kod]

Dwanaście alternatywnych logotypów konkursu
Scena konkursowa konkursu
Hala Altice Arena w trakcie drugiego koncertu półfinałowego

Oficjalne logo oraz slogan konkursu zostały zaprezentowane 7 listopada 2017. Oficjalne logo zawiera slogan All Aboard! (pol. Wszyscy na pokład!) i symbol żółto-niebieskiej muszli[22]. Całość ma nawiązywać do nadmorskiego położenia Portugalii. Organizator zaprezentował dwanaście innych wersji logo, składających się ze sloganu i symboli kojarzących się z oceanem (np. fale, glony, meduza)[23].

Scena[edytuj | edytuj kod]

W grudniu ujawniono projekt sceny, za który odpowiada Florian Wieder, odpowiedzialny też za stworzenie scen konkursowych w 2011, 2012, 2015 i 2017. Jak podkreślił autor projektu, podczas tworzenia szkicu zainspirował się słowami: „Żegluga” (ang. Navigation), „Morze” (ang. The Sea), „Statki” (ang. The Ships) i „Mapy” (ang. The Maps), nawiązującymi do historii i kultury Portugalii[24].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Podejrzenia o plagiat[edytuj | edytuj kod]

W stawce konkursowej znalazło się kilka utworów, których autorzy zostali posądzeni o naruszenie praw autorskich:

  • Po publikacji piosenki „Forever”, wykonywanej przez reprezentującego Białoruś Alekseeva, pojawiły się głosy, jakoby kompozycja była łudząco podobna do utworu „Magic Tricks” (heb. קסמים) Gali Atari, a twórcę piosenki, Kiriłła Pawłowa, oskarżano o popełnienie plagiatu[25][26]. Po finale eliminacji utwór doczekał się kilku nowych aranżacji[27].
  • Utwór „Crazy”, z którym Chorwację będzie reprezentować Franka Batelić, ma niemal identyczny podkład muzyczny do piosenki „Ceea ce iubim” rumuńskiego piosenkarza Gueza, opublikowanej kilka dni przed premierą eurowizyjnej propozycji Chorwatki[28]. Rumuński wykonawca oskarżył Chorwatkę o popełnienie plagiatu. W oficjalnym oświadczeniu, wydanym przez Siniša Bevanda, menedżera Franki Batelić, wyjaśniono, że twórcą obu piosenek jest Denis Mevlja (Denzel Beats), który sprzedał prawa do linii melodycznej rumuńskiemu piosenkarzowi, wcześniej nagrywając piosenkę eurowizyjną[29]. W piosence „Crazy” doszukiwano się także podobieństw do utworów „Stop!Sam Brown[30] i „Zemer ku je” albańskiej piosenkarki Denisy Gjezo.

Przedpremierowe publikacje konkursowych piosenek[edytuj | edytuj kod]

Po ujawnieniu listy uczestników białoruskich eliminacji część wykonawców (m.in. Napoli, Gunesz czy Kirill Good) zagroziła rezygnacją z występu w przypadku dopuszczenia do konkursu Alekseeva z utworem „Forever”, będącego anglojęzyczną wersją piosenki „Nawsiegda”, która została zaprezentowana publicznie na dwóch koncertach w maju 2017, czym narusza jeden z zapisów regulaminowych konkursu. Po wylosowaniu kolejności startowej występów z udziału w selekcjach wycofała się Sofi Lapina[31]. Menedżment Alekseeva tłumaczył, że nad spornymi utworami piosenkarza pracowały inni twórcy[32], a w przypadku jego wygranej w eliminacjach zostanie napisana do niego nowa piosenka[31]. Ostatecznie zwycięski utwór „Forever” przearanżowano[27].

Banowanie występów przez chińską telewizję[edytuj | edytuj kod]

Chińska telewizja Mango TV transmitowała pierwszy półfinał konkursu z kilkunastominutowym opóźnieniem, a w trakcie transmisji nie wyemitowała dwóch konkursowych występów: Albanii i Irlandii. Prezentacja sceniczna albańskiego reprezentanta Eugenta Bushpepy, a także ogłoszenie jego awansu do finału zostały zbanowane przez telewizję na podstawie nowo wprowadzonej przez Krajową Administrację Prasy, Radia, Filmu i Telewizji Mieszkańców Republiki Chińskiej regulacji o „zakazie pokazywania w telewizji artystów i aktorów z tatuażami”. Powodem niepokazania występu irlandzkiego reprezentanta Ryana O’Shaughnessy’ego chińskim telewidzom było pojawienie się na scenie dwóch tancerzy wcielających się w homoseksualną parę, co naruszało zasady telewizji o „zakazie pokazywania w jakimkolwiek widowisku telewizyjnym nienormalnych relacji seksualnych i zachowań, takich jak kazirodztwo, związki jednopłciowe, wypaczenia seksualne, przemoc i ataki seksualne i tym podobne”. Z tego powodu zamazano również tęczową flagę, jeden z symboli środowiska LGBT, która pojawiła się wśród publiczności w trakcie występu przedstawicieli Szwajcarii, zespołu Zibbz[33]. W konsekwencji EBU zerwała współpracę z telewizją i odebrała jej prawo do transmisji drugiego koncertu półfinałowego i finałowego[34].

Zakłócenie brytyjskiego występu[edytuj | edytuj kod]

W trakcie finałowego występu SuRie, reprezentantki Wielkiej Brytanii z piosenką „Storm”, na scenę wtargnął mężczyzna, który wyrwał piosenkarce mikrofon z ręki i zaczął wykrzykiwać słowa sprzeciwu wobec Brexitowi[35]: Do nazistów z brytyjskich mediów – domagamy się wolności[36]. Wokalistka odrzuciła propozycję powtórzenia swojego występu po wszystkich prezentacjach konkursowych[37].

Przekaz utworów[edytuj | edytuj kod]

Reprezentanci poruszający problem uchodźców i wojen[edytuj | edytuj kod]

Ermal Meta i Fabrizio Moro, reprezentanci Włoch w konkursie podczas konferencji prasowej

Tekst piosenki „Mercy” zespołu Madame Monsieur reprezentującego Francję opowiada o dziewczynce o imieniu Mercy, córce nigeryjskich imigrantów, która urodziła się na łodzi, płynącej po Morzu Śródziemnym w czasie kryzysu migracyjnego w Europie[38][39][40].

Reprezentanci Włoch, Ermal Meta i Fabrizio Moro, w tekście swojej piosenki „Non mi avete fatto niente” odnoszą się do tematu wojen toczących się na świecie oraz ataków terrorystycznych, które miały miejsce w Europie (w tekście wspomniano zamachy w Londynie, Paryżu, Nicei, Kairze i Barcelonie). Jak podkreślają wykonawcy, utwór powstał niedługo po zamachu w Manchesterze[41][42].

Reprezentanci poruszający problemy społeczne[edytuj | edytuj kod]

Reprezentująca Izrael Netta w tekście swojej piosenki „Toy” nawiązuje do akcji #MeToo[43], sama wykonawczyni opisuje utwór jako „piosenkę o sile dla każdego i o prześladowaniu”[44].

Temat prześladowania został poruszony w tekście piosenki „Who We Are” wykonywanej przez reprezentantki San Marino, Jessikę Muscat i Jenifer Brening[45].

Przedstawicielka Malty Christabelle w tekście swojej konkursowej propozycji „Taboo” zwraca uwagę na „otwartość na osoby chore psychicznie i chęć pomocy tym osobom”[46].

W piosence „Stones” zespołu Zibbz reprezentującego Szwajcarię poruszony został temat przemocy cyberprzemocy, a zespół apeluje w niej o „nierzucanie kamieni i pozwolenie ludziom żyć tak, jak chcą”[47].

Reprezentanci poruszający temat straty bliskiej osoby[edytuj | edytuj kod]

Tekst piosenki „Viszlát nyár” zespołu AWS z Węgier inspirowany był śmiercią ojca wokalisty Örsa Siklósiego. Jak podkreślił muzyk, przekazem utworu chce zachęcić słuchaczy do „poświęcenia większej uwagi najbliższym, ukochanym osobom”[48].

O zmarłym ojcu śpiewa również przedstawiciel Niemiec Michael Schulte w swojej piosence „You Let Me Walk Alone[49].

Reprezentacja Irlandii podczas prób do występu w konkursie

Reprezentantka Portugalii Cláudia Pascoal w tekście piosenki „O jardim” opowiedziała o śmierci swojej babci i uczuciach towarzyszących utracie bliskiej osoby (saudade).

Reprezentanci poruszający temat środowisk LGBT[edytuj | edytuj kod]

Reprezentant Irlandii Ryan O’Shaughnessy w swojej piosence „Together” poruszył temat nieudanego związku. Zarówno w teledysku do utworu, jak i podczas eurowizyjnych występów scenicznych pojawili się dwaj tancerze, Alan McGrath i Kevin O’Dwyer, którzy odegrali rolę pary homoseksualnej[50].

Wątek solidarności ze środowiskiem LGBT pojawił się również w tekście piosenki „MonstersSaary Aalto, reprezentantki Finlandii. Homoseksualna piosenkarka śpiewa w utworze o „celebracji własnej tożsamości”, a w oficjalnym teledysku do piosenki wystąpili transseksualni tancerze i tancerki[44].

Kraje uczestniczące[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie potwierdzono, że w 63. Konkursie Piosenki Eurowizji wezmą udział nadawcy publiczni z czterdziestu trzech krajów[10], w tym m.in. telewizja z Rosji, powracająca do konkursu po rocznej przerwie[51]. Pierwotnie z udziału w konkursie wycofał się nadawca z Macedonii, co było spowodowane zaleganiem z opłatami wobec EBU[23]. Kilka dni później potwierdzono jednak, że macedońska telewizja wystartuje w konkursie[10].

Powracający artyści[edytuj | edytuj kod]

W 63. Konkursie Piosenki Eurowizji wystąpiło kilku wykonawców, którzy już w przeszłości brali udział w konkursie. W barwach Norwegii ponownie wystąpił Alexander Rybak, laureat 54. Konkursu Piosenki Eurowizji w 2009. Po raz drugi Holandię reprezentował Waylon, zdobywca drugiego miejsca w finale konkursu w 2014[52].

Reprezentująca Australię Jessica Mauboy wystąpiła jako gość specjalny w ramach wystepu interwałowego drugiego półfinału konkursu w 2014. Przedstawicielka Słowenii Lea Sirk wcześniej wystąpiła w charakterze chórzystki w trakcie występów reprezentantów kraju podczas konkursów w 2014 i 2016[53]. Reprezentująca Wielką Brytanię SuRie wspierała wokalnie reprezentantów Belgii podczas konkursów w 2015 i 2017[54], a austriacki przedstawiciel Cesár Sampson towarzyszył na scenie Poli Genowej i Kristianowi Kostowowi, reprezentantom Bułgarii w konkursach w latach 2016–2017. W chórkach podczas występu Kostowa wystąpił także m.in. Włado Michaiłow, jeden z członków zespołu Equinox reprezentującego Bułgarię[55][56].

Uczestnicy[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy półfinał[edytuj | edytuj kod]

Zakwalifikowani do finału uczestnicy pierwszego półfinału na scenie konkursowej
  • Pierwszy półfinał odbył się 8 maja 2018[57].
  • Podczas półfinału możliwość głosowania mieli mieszkańcy krajów rywalizujących w tym koncercie, a także państw-finalistów: Hiszpanii, Portugalii i Wielkiej Brytanii[57].
  • Do finału zakwalifikowało się dziesięć krajów z największą liczbą punktów zdobytych w głosowaniu jurorów i telewidzów[57].
Lp.[17] Kraj Język Artysta Piosenka Miejsce[58] Punkty[58]
1.  Azerbejdżan[59] angielski Aisel[60] X My Heart[61] 11 94
2  Islandia[62] angielski Ari Ólafsson[63][64] Our Choice[63][64] 19 15
3  Albania[65] albański Eugent Bushpepa[66] Mall[66] 8 162
4  Belgia[67] angielski Sennek[68] A Matter of Time[69][70] 12 91
5  Czechy[71] angielski Mikolas Josef[72][73] Lie to Me[72][73] 3 232
6  Litwa[74] angielski, litewski Ieva Zasimauskaitė[75][76] When We’re Old[75][76] 9 119
7  Izrael[77] angielski Netta[78] Toy[79] 1 283
8  Białoruś[80] angielski Alekseev[81] Forever[81] 16 65
9  Estonia[82] włoski Elina Neczajewa[83][84] La forza[83][84] 5 201
10  Bułgaria[85] angielski Equinox[55][56] Bones[55][56] 7 177
11  Macedonia[10] angielski Eye Cue[86] Lost and Found[86] 18 24
12  Chorwacja[87] angielski Franka Batelić[88] Crazy[88] 17 63
13  Austria[89] angielski Cesár Sampson[90] Nobody But You[91] 4 231
14  Grecja[92] grecki Janna Terzi[93] Oneiro mu[93] 14 81
15  Finlandia[94] angielski Saara Aalto[95] Monsters[96][97] 10 108
16  Armenia[98] ormiański Sewak Chanagjan[99] Qami[99] 15 79
17  Szwajcaria[100] angielski Zibbz[47][101] Stones[47][101] 13 86
18  Irlandia[102] angielski Ryan O’Shaughnessy[103] Together[103] 6 179
19  Cypr[104] angielski Eleni Fureira[105][106] Fuego[105][106] 2 262

Legenda:

     Kraje zakwalifikowane do finału

Tabela punktacyjna pierwszego półfinału[edytuj | edytuj kod]

     Jurorzy

     Telewidzowie

Kraje głosujące
ESCSumapunktów.svg ESCOddzielnewynikijurorowitelewidzow.svg Azerbejdżan Islandia Albania Belgia Czechy Litwa Izrael Białoruś Estonia Bułgaria Macedonia Chorwacja Austria Grecja Finlandia Armenia Szwajcaria Irlandia Cypr Hiszpania Portugalia WielkaBrytania
Uczestnicy konkursu Azerbejdżan 94 47 5 10 3 7 12 10
47 1 7 10 5 5 5 4 3 7
Islandia 15 15 1 4 7 2 1
0
Albania 162 114 7 12 4 5 1 4 12 1 6 10 4 6 8 6 5 7 4 5 7
48 3 12 4 1 10 1 10 1 5 1
Belgia 91 71 2 4 10 8 4 12 1 7 5 6 2 10
20 2 8 2 2 3 3
Czechy 232 98 5 10 5 3 10 7 8 10 8 2 7 8 4 1 7 3
134 8 12 2 8 7 12 8 7 3 6 10 10 6 7 7 3 4 7 4 1 2
Litwa 119 57 1 3 2 10 10 8 2 2 7 12
62 1 3 4 6 10 2 12 3 3 6 12
Izrael 283 167 4 10 10 7 12 7 6 5 5 12 12 4 12 12 5 10 12 12 2 8
116 10 8 4 3 12 1 10 1 7 3 6 2 10 4 8 5 8 7 2 5
Białoruś 65 20 12 7 1
45 12 6 6 2 1 3 10 5
Estonia 201 81 1 6 4 4 3 10 8 12 8 5 6 8 6
120 3 6 6 5 5 12 7 3 4 6 3 8 12 5 1 10 6 2 12 4
Bułgaria 177 107 2 6 2 7 3 5 7 12 6 4 6 10 3 6 6 3 7 12
70 4 5 2 2 3 5 8 5 7 2 3 10 8 6
Macedonia 24 18 6 8 1 3
6 5 1
Chorwacja 63 46 5 6 8 2 4 6 5 4 1 5
17 10 2 1 4
Austria 231 115 7 12 1 10 12 1 12 8 8 4 6 7 3 8 6 10
116 5 7 3 10 6 10 8 4 8 8 7 8 6 12 8 1 5
Grecja 81 28 10 1 3 3 2 1 8
53 10 1 10 4 3 8 2 12 3
Finlandia 108 35 4 2 7 3 5 1 2 5 2 1 3
73 10 8 2 1 3 6 12 1 2 5 6 6 4 7
Armenia 79 38 6 2 5 4 2 10 3 4 2
41 6 8 12 6 5 4
Szwajcaria 86 59 3 3 2 8 6 6 8 5 1 1 1 3 3 5 4
27 2 1 1 2 1 2 8 4 2 1 3
Irlandia 179 71 8 5 8 12 2 6 1 7 5 4 10 2 1
108 6 4 12 4 4 4 1 5 8 12 4 6 6 2 12 8 10
Cypr 262 89 8 12 3 8 3 3 2 7 7 10 4 12 10
173 7 5 12 7 7 5 10 7 4 12 7 12 7 12 5 12 7 7 10 10 8

Drugi półfinał[edytuj | edytuj kod]

  • Drugi półfinał odbył się w czwartek, 10 maja 2018[108].
  • Podczas półfinału możliwość głosowania mieli mieszkańcy krajów rywalizujących w tym koncercie, a także państw-finalistów: Francji, Niemiec i Włoch[108].
  • Do finału zakwalifikowało się dziesięć krajów z największą liczbą punktów zdobytych w głosowaniu jurorów i telewidzów[108].
Lp.[17] Kraj Język Artysta Piosenka Miejsce[58] Punkty[58]
1  Norwegia[109] angielski Alexander Rybak[110][111] That’s How You Write a Song[110][111] 1 266
2  Rumunia[112] angielski The Humans[113][114] Goodbye[113][114] 11 107
3  Serbia[115] serbski Sanja Ilić i Balkanika[116] Nova deca[116] 9 117
4  San Marino[117] angielski Jessika feat. Jenifer Brening[118][119] Who We Are[118][119] 17 28
5  Dania[120] angielski Rasmussen[121] Higher Ground[121] 5 204
6  Rosja[51] angielski Julija Samojłowa[122] I Won’t Break[123] 15 65
7  Mołdawia angielski DoReDoS[124][125] My Lucky Day[124][125] 3 235
8  Holandia[126] angielski Waylon[52] Outlaw in ’Em[127][128] 7 174
9  Australia[129] angielski Jessica Mauboy[130] We Got Love[131] 4 212
10  Gruzja[132] gruziński Iriao[133] For You[134][135] 18 24
11  Polska[136] angielski Gromee feat. Lukas Meijer[137][138] Light Me Up[137][138] 14 81
12  Malta[139] angielski Christabelle[140] Taboo[140] 13 101
13  Węgry[141] węgierski AWS[142][143] Viszlát nyár[142][143] 10 111
14  Łotwa[144] angielski Laura Rizzotto[145][146] Funny Girl[145][146] 12 106
15  Szwecja[147] angielski Benjamin Ingrosso[148][149] Dance You Off[148][149] 2 254
16  Czarnogóra[150] czarnogórski Vanja Radovanović[151][152] Inje[151][152] 16 40
17  Słowenia[153] słoweński Lea Sirk[154][155] Hvala, ne![154][155] 8 132
18  Ukraina[156] angielski Mélovin[157][158][159] Under the Ladder[157][158][159] 6 179

Legenda:

     Kraje zakwalifikowane do finału

Tabela punktacyjna drugiego półfinału[edytuj | edytuj kod]

     Jurorzy

     Telewidzowie

Kraje głosujące
ESCSumapunktów.svg ESCOddzielnewynikijurorowitelewidzow.svg Norwegia Rumunia Serbia SanMarino Dania Rosja Mołdawia Holandia Australia Gruzja Polska Malta Węgry Łotwa Szwecja Czarnogóra Słowenia Ukraina Francja Niemcy Włochy
Uczestnicy konkursu Norwegia 266 133 2 8 7 6 10 4 10 8 5 4 12 7 5 12 6 7 1 2 5 12
133 6 6 7 12 8 6 10 6 5 7 6 8 4 10 5 10 8 4 4 1
Rumunia 107 67 2 1 4 12 2 6 3 2 12 3 3 8 6 2 1
40 12 8 8 12
Serbia 117 45 6 6 1 7 1 6 12 4 1 1
72 1 4 6 10 1 2 4 12 12 10 6 4
San Marino 28 14 5 1 3 5
14 2 12
Dania 204 40 5 1 6 8 5 1 4 10
164 12 8 4 12 7 4 12 12 3 8 8 12 7 12 3 8 10 5 10 7
Rosja 65 14 4 7 3
51 1 7 1 8 6 3 12 8 3 2
Mołdawia 235 82 12 10 2 12 3 10 3 4 6 2 5 5 4 4
153 5 12 5 6 6 12 7 10 12 2 4 10 8 5 4 6 12 12 5 10
Holandia 174 127 8 8 10 4 5 5 1 10 10 8 8 6 4 10 12 8 7 3
47 7 3 2 7 3 1 1 1 5 4 1 6 2 1 3
Australia 212 130 10 6 12 3 10 4 8 7 10 12 10 3 2 6 12 8 7
82 8 7 3 4 8 1 5 4 3 10 3 2 7 4 6 7
Gruzja 24 11 1 2 8
13 3 5 5
Polska 81 21 1 2 2 5 4 1 4 2
60 6 4 5 1 7 8 7 7 12 3
Malta 101 93 6 10 4 8 8 2 1 3 4 1 7 4 7 8 6 6 8
8 1 7
Węgry 111 23 3 5 4 2 6 3
88 2 10 12 8 4 1 8 3 4 10 3 1 1 5 2 8 6
Łotwa 106 92 7 1 3 5 7 3 7 5 8 7 2 7 10 10 10
14 2 7 4 1
Szwecja 254 171 12 12 12 10 8 12 12 12 12 10 3 10 2 12 7 7 12 6
83 10 2 1 5 10 5 2 6 8 2 5 7 1 6 6 2 4 1
Czarnogóra 40 23 7 7 5 1 3
17 10 7
Słowenia 132 67 5 4 2 3 4 6 8 2 1 5 4 8 5 5 3 2
65 3 8 3 3 2 3 4 6 5 3 10 6 2 2 5
Ukraina 179 65 3 1 3 6 8 6 7 7 2 6 1 5 10
114 4 5 2 10 5 10 7 2 5 10 12 2 6 10 2 7 3 3 1 8

Finał[edytuj | edytuj kod]

  • Finał odbył się 12 maja 2018[161].
  • Podczas koncertu wystąpili przedstawiciele 26 krajów, w tym 20 uczestników półfinału, przedstawiciele krajów tzw. „Wielkiej Piątki” (tj. Francji, Hiszpanii, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch) oraz reprezentant gospodarza (Portugalii)[161].
  • O wynikach zdecydowali jurorzy i telewidzowie ze wszystkich krajów rywalizujących w konkursie[161].
Lp.[20] Kraj Język Artysta Piosenka Miejsce Punkty
1  Ukraina angielski Mélovin Under the Ladder 17 130
2  Hiszpania[162] hiszpański Amaia i Alfred[163] Tu canción[163] 23 61
3  Słowenia słoweński Lea Sirk Hvala, ne! 22 64
4  Litwa angielski, litewski Ieva Zasimauskaitė When We’re Old 12 181
5  Austria angielski Cesár Sampson Nobody But You 3 342
6  Estonia włoski Elina Neczajewa La forza 8 245
7  Norwegia angielski Alexander Rybak That’s How You Write a Song 15 144
8  Portugalia[164] (gospodarz) portugalski Cláudia Pascoal[165][166] O jardim[165][166] 26 39
9  Wielka Brytania[167] angielski SuRie[168] Storm[168] 24 48
10  Serbia serbski Sanja Ilić i Balkanika Nova deca 19 113
11  Niemcy[169] angielski Michael Schulte[49][170] You Let Me Walk Alone[49][170] 4 340
12  Albania albański Eugent Bushpepa Mall 11 184
13  Francja[171] francuski Madame Monsieur[172] Mercy[172] 13 173
14  Czechy angielski Mikolas Josef Lie to Me 6 281
15  Dania angielski Rasmussen Higher Ground 9 226
16  Australia angielski Jessica Mauboy We Got Love 20 99
17  Finlandia angielski Saara Aalto Monsters 25 46
18  Bułgaria angielski Equinox Bones 14 166
19  Mołdawia angielski DoReDoS My Lucky Day 10 209
20  Szwecja angielski Benjamin Ingrosso Dance You Off 7 274
21  Węgry węgierski AWS Viszlát nyár 21 93
22  Izrael angielski Netta Toy 1 529
23  Holandia angielski Waylon Outlaw in ’Em 18 121
24  Irlandia angielski Ryan O’Shaughnessy Together 16 136
25  Cypr angielski Eleni Fureira Fuego 2 436
26  Włochy[173] włoski Ermal Meta i Fabrizio Moro[174] Non mi avete fatto niente[174] 5 308

Tabela punktacyjna finału[edytuj | edytuj kod]

     Jurorzy

     Telewidzowie

Kraje głosujące
ESCSumapunktów.svg ESCOddzielnewynikijurorowitelewidzow.svg Ukraina Hiszpania Słowenia Litwa Austria Estonia Norwegia Portugalia Wielka Brytania Serbia Niemcy Albania Francja Czechy Dania Australia Finlandia Bułgaria Mołdawia Szwecja Węgry Izrael Holandia Irlandia Cypr Włochy Armenia Azerbejdżan Belgia Białoruś Chorwacja Czarnogóra Grecja Gruzja Islandia Łotwa Macedonia Malta San Marino Szwajcaria Polska Rosja Rumunia
Uczestnicy konkursu Ukraina 130 11 5 6
119 4 4 12 1 10 7 2 8 4 8 12 7 8 3 4 5 12 8
Hiszpania 61 43 2 2 1 6 6 7 1 7 1 10
18 12 5 1
Słowenia 64 41 5 5 3 2 7 4 1 4 1 2 6 1
23 8 7 6 2
Litwa 181 90 10 3 6 4 1 3 10 5 7 5 12 2 4 8 1 3 6
91 2 12 12 12 4 7 12 6 7 12 5
Austria 342 271 7 8 10 12 12 8 8 12 4 10 7 5 8 5 7 12 3 10 8 12 10 5 2 7 1 12 10 8 12 7 1 4 12 12
71 2 3 6 8 5 2 10 3 4 2 3 1 3 6 3 1 5 4
Estonia 245 143 1 1 5 2 12 6 3 2 7 8 12 4 3 1 4 3 5 3 10 7 8 12 5 10 6 3
102 3 2 12 7 4 7 5 12 2 1 8 4 4 6 2 4 6 10 3
Norwegia 144 60 4 5 6 2 2 2 3 12 8 5 7 4
84 3 5 2 3 8 1 5 8 5 1 5 7 7 10 3 4 2 5
Portugalia 39 21 7 3 2 6 3
18 8 10
Wielka Brytania 48 23 3 8 6 2 2 2
25 1 3 3 6 10 1 1
Serbia 113 38 3 10 12 2 8 3
75 12 8 1 7 1 12 12 10 12
Niemcy 340 204 7 5 10 6 12 10 6 8 12 10 1 6 4 1 5 12 8 10 5 2 5 7 6 3 3 10 12 10 4 4
136 6 4 2 6 6 8 3 8 3 12 2 4 5 1 3 12 8 3 3 3 2 3 2 8 4 4 6 1 4
Albania 184 126 4 7 10 7 1 6 7 10 2 6 12 2 7 1 10 7 4 10 6 7
58 1 2 12 4 10 10 12 7
Francja 173 114 12 6 2 10 7 5 7 2 5 5 5 4 3 4 3 6 5 3 10 8 2
59 7 4 5 1 5 4 6 1 5 8 4 6 3

     Jurorzy

     Telewidzowie

Kraje głosujące
ESCSumapunktów.svg ESCOddzielnewynikijurorowitelewidzow.svg Ukraina Hiszpania Słowenia Litwa Austria Estonia Norwegia Portugalia Wielka Brytania Serbia Niemcy Albania Francja Czechy Dania Australia Finlandia Bułgaria Mołdawia Szwecja Węgry Izrael Holandia Irlandia Cypr Włochy Armenia Azerbejdżan Belgia Białoruś Chorwacja Czarnogóra Grecja Gruzja Islandia Łotwa Macedonia Malta San Marino Szwajcaria Polska Rosja Rumunia
Uczestnicy konkursu Czechy 281 66 4 4 3 3 1 4 1 8 5 6 7 6 4 1 4 5
215 10 10 8 8 12 5 4 5 5 8 6 3 5 3 6 3 8 12 6 7 8 8 6 1 5 5 7 10 4 5 3 10 4 2 3
Dania 226 38 3 3 12 2 8 3 6 1
188 8 7 10 5 8 10 2 2 4 3 2 7 10 10 12 12 4 8 2 4 5 7 2 2 12 5 2 6 2 6 7 2
Australia 99 90 2 6 7 10 10 7 8 7 7 2 2 6 3 2 4 5 2
9 1 2 6
Finlandia 46 23 2 4 3 3 6 5
23 10 4 6 3
Bułgaria 166 100 6 7 7 8 8 4 1 10 8 6 1 10 5 7 6 2 2 2
66 5 6 2 6 1 3 12 1 1 1 4 5 7 7 5
Mołdawia 209 94 6 5 2 2 10 10 7 8 8 10 7 12 7
115 6 1 6 4 1 6 6 5 8 2 10 1 10 1 4 6 1 3 7 1 2 12 12
Szwecja 274 253 6 2 12 8 8 5 10 2 12 12 4 5 8 4 12 8 2 1 10 8 12 1 12 8 1 8 12 5 12 7 7 8 5 6 10
21 4 3 7 2 2 2 1
Węgry 93 28 2 2 3 4 8 6 3
65 1 3 3 3 12 2 8 5 2 2 2 2 3 7 10
Izrael 529 212 10 10 1 6 12 1 10 2 1 5 12 12 3 6 12 4 10 7 6 5 7 2 8 1 6 10 4 3 8 1 6 12 1 8
317 12 12 1 7 7 1 7 7 10 1 12 10 12 7 10 12 10 10 10 6 10 7 10 12 10 8 6 1 6 12 7 8 3 8 12 5 10 10 8
Holandia 121 89 8 7 3 1 1 4 7 5 6 1 4 3 10 3 5 5 8 8
32 5 5 2 1 4 3 12
Irlandia 136 74 5 4 4 1 3 8 1 10 4 2 1 4 3 5 3 4 1 6 5
62 1 4 3 10 7 7 4 4 8 4 4 3 2 1
Cypr 436 183 12 8 1 8 5 3 10 5 6 3 6 12 6 12 3 7 4 4 12 1 12 2 10 12 7 7 5
253 4 8 6 6 1 4 2 5 8 10 6 10 3 8 1 7 1 12 7 4 7 2 5 5 5 12 10 7 3 8 5 12 10 1 1 8 10 7 3 8 4 7
Włochy 308 59 3 4 8 12 4 8 4 1 10 4 1
249 5 7 10 7 10 7 10 6 12 12 10 2 6 6 8 6 5 7 7 3 5 6 4 10 8 8 5 6 6 12 8 8 5 6 6

Pozostałe nagrody[edytuj | edytuj kod]

Nagrody im. Marcela Bezençona[edytuj | edytuj kod]

Eleni Fureira, laureatka Nagrody Artystycznej im. Marcela Bezençona, podczas prób do występu konkursowego, maj 2018

W 2018 po raz kolejny przyznane zostały tzw. Nagrody im. Marcela Bezençona, czyli wyróżnienia przyznawane od 2002 dla najlepszych piosenek biorących udział w koncercie finałowym, sygnowane nazwiskiem twórcy konkursu – Marcela Bezençona. Pomysłodawcami statuetek byli szwedzcy piosenkarze Christer Björkman i Richard Herrey z zespołu Herreys[176].

Nagrody podzielone są na trzy kategorie[176]:

  • Nagroda Dziennikarzy (zwycięzcę wybierają akredytowani dziennikarze)
  • Nagroda Artystyczna (zwycięzcę wybierają komentatorzy konkursu)
  • Nagroda Kompozytorska (zwycięzcę wybierają kompozytorzy biorący udział w konkursie).

W 2018 roku nagrody otrzymali:

Kategoria Kraj Piosenka Wykonawca Autor(zy)
Nagroda Dziennikarzy  Francja Mercy Madame Monsieur Émilie Satt
Jean-Karl Lucas
Nagroda Artystyczna  Cypr Fuego Eleni Fureira Alex Papaconstantinu
Geraldo Sandell
Anderz Wrethov
Viktor Svensson
Didrick
Nagroda Kompozytorów  Bułgaria Bones Equinox Borislav Milanov
Joacim Persson
Trey Campbell
Dag Lundberg

Faworyt OGAE[edytuj | edytuj kod]

Faworytka OGAE do wygrania konkursu Netta podczas występu, maj 2018

Od 2007 corocznie, przed każdym konkursem, większość oddziałów Stowarzyszenia Miłośników Konkursu Piosenki Eurowizji (OGAE)[177][178], zrzeszającej 44 krajowych fanklubów Konkursu Piosenki Eurowizji[179], przeprowadza głosowanie, w którym głosuje na wszystkie piosenki zgłoszone do danej edycji (z wyłączeniem propozycji krajowej), przy użyciu tak zwanego systemu eurowizyjnego (to znaczy 1–8, 10 i 12 punktów dla dziesięciu ulubionych utworów)[177].

W 2018 faworytami do zwycięstwa byli[180]:

Lp. Kraj Piosenka Artysta Punkty
OGAE
1  Izrael Toy Netta 456
2  Francja Mercy Madame Monsieur 352
3  Finlandia Monsters Saara Aalto 226
4  Australia We Got Love Jessica Mauboy 202
5  Czechy Lie to Me Mikolas Josef 181

Nagroda im. Barbary Dex[edytuj | edytuj kod]

W 2018 po raz kolejny została przyznana Nagroda im. Barbary Dex, nieoficjalny tytuł najgorzej ubranego uczestnika Konkursu Piosenki Eurowizji, który przyznawany jest przez internautów za pośrednictwem głosowania internetowego. Pierwsze miejsce w głosowaniu internetowym zajęła Marija Iwanowska, wokalistka zespołu Eye Cue reprezentującego Macedonię[181].

Oglądalność[edytuj | edytuj kod]

Transmisję z 63. Konkursu Piosenki Eurowizji obejrzało łącznie ok. 186 mln telewidzów na świecie[182]. Finał konkursu obejrzało m.in. ok. 1,53 mln telewidzów w Polsce (15,56% udziału w rynku)[183], ok. 8,21 mln w Niemczech, ok. 7,2 mln w Hiszpanii, ok. 6,9 mln w Wielkiej Brytanii, ok. 5,15 mln we Francji (28,5%), 3,4 mln we Włoszech, ok. 2,9 mln w Australii, ok. 2,3 mln w Serbii (30,3%), ok. 2,6 mln w Szwecji, ok. 1,85 mln w Grecji (47,9%), ok. 1,55 mln w Portugalii (35%), ok. 1,37 mln w Norwegii (84%), ok. 1,06 mln w Izraelu (35,8%), ponad 3 mln w Holandii, ponad 1 mln w Austrii (59%), ok. 976 tys. w Finlandii, ok. 690 tys. w Irlandii (52%), ok. 685 tys. w Belgii, ok. 158 tys. w Rumunii, do 93,4% widzów na Cyprze[184], ok. 234 tys. w Słowenii (12,4%), ok. 30,3% widzów w Serbii[185] i ok. 95,3% widzów na Islandii[182].

Pierwszy półfinał konkursu obejrzało m.in. ok. 1,04 mln telewidzów w Polsce (8,47% udziału w rynku)[183], ok. 1,8 mln w Izraelu, ponad 1 mln. w Grecji (22,3%) i w Holandii, ok. 1 mln w Portugalii, ponad 850 tys. w Belgii, ok. 821 tys. w Szwecji (34,8%), ok. 746 tys. w Hiszpanii, ok. 616 tys. w Finlandii, ok. 514 tys. w Austrii (23,5%), ok. 500 tys. w Wielkiej Brytanii, ok. 404 tys. we Włoszech, ok. 390 tys. w Niemczech, ok. 271 tys. w Australii, ok. 253 tys. w Estonii (21%), ok. 116 tys. w Czechach i ok. 64,6% na Cyprze[184].

Drugi półfinał konkursu obejrzało m.in. ok. 2,5 mln telewidzów w Polsce (20,77%)[183], ok. 550 tys. w Wielkiej Brytanii[186], ok. 2,85 mln w Szwecji (79,3%), ok. 2,64 mln w Holandii, ok. 1 mln w Norwegii (71%), ok. 970 tys. w Portugalii, ok. 725 tys. we Francji (3,7%), ok. 544 tys. w Wielkiej Brytanii, ok. 524 tys. w Hiszpanii, ok. 470 tys. w Niemczech, ok. 400 tys. we Włoszech, ok. 370 tys. w Australii, 366 tys. w Austrii (16%), ok. 357 tys. w Finlandii, ok. 80 tys. w Czechach[184] i ok. 7,9% widzów w Grecji[187].

Międzynarodowi nadawcy oraz głosowanie[edytuj | edytuj kod]

Sekretarze[edytuj | edytuj kod]

Poniższy spis uwzględnia nazwiska sekretarzy ogłaszających wyniki głosowania jurorów w poszczególnych krajach, którzy zostali uporządkowani w kolejności prezentowania głosów w finale[188][189].

  1.  UkrainaNata Żyżczenko[190]
  2.  Azerbejdżan – Tural Əsədov
  3.  BiałoruśNaviband[191]
    (reprezentanci Białorusi w konkursie w 2017)
  4.  San Marino – John Kennedy O'Connor[192]
  5.  HolandiaO’G3NE[193]
    (reprezentantki Holandii w konkursie w 2017)
  6.  MacedoniaJana Burczeska
    (reprezentantka Macedonii w konkursie w 2017)
  7.  Malta – Lara Azzopardi
  8.  GruzjaTamara Gaczecziladze[194]
    (reprezentantka Gruzji w konkursie w 2017)
  9.  Hiszpania – Nieves Álvarez[195]
  10.  Austria – Kati Bellowitsch
  11.  Dania – Ulla Essendrop[196]
  12.  Wielka Brytania – Mel Giedroyc[197]
  13.  SzwecjaFelix Sandman[198]
  14.  Łotwa – Dagmara Legante
  15.  Albania – Andri Xhahu
  16.  Chorwacja – Uršula Tolj[199]
  17.  IrlandiaNicky Byrne
    (reprezentant Irlandii w konkursie w 2016)
  18.  Rumunia – Sonia Argint-Ionescu[200]
  19.  Czechy – Radka Rosická[201]
  20.  Islandia – Edda Sif Pálsdóttir[202]
  21.  Mołdawia – Julieta Ardovan
  22.  Belgia – Danira Boukhriss Terkessidis[203]
  23.  NorwegiaJOWST i Aleksander Walmann[204]
    (reprezentanci Norwegii w konkursie w 2017)
  24.  Francja – Élodie Gossuin[205]
  25.  Włochy – Giulia Valentina Palermo[206]
  26.  Australia – Ricardo Gonçalves[207]
  27.  Estonia – Ott Evestus[208]
  28.  Serbia – Dragana Kosjerina
  29.  CyprHovig Demirjian[209]
    (reprezentant Cypru w konkursie w 2017)
  30.  Armenia – Arsen Grigorian
  31.  Bułgaria – Joanna Dragneva
  32.  Grecja – Olina Ksenopulu[210]
  33.  Węgry – Bence Forró
  34.  Czarnogóra – Natasa Sotra
  35.  Niemcy – Barbara Schöneberger[211]
  36.  Finlandia – Anna Abreu[212]
  37.  RosjaAlsou (reprezentantka Rosji w konkursie w 2000)
  38.  Szwajcaria – Letícia Carvalho[213]
  39.  Izrael – Lucy Ayoub[214]
  40.  Polska – Mateusz Szymkowiak
  41.  Litwa – Eglė Daugėlaitė[215]
  42.  SłoweniaMaja Keuc[216]
    (reprezentantka Słowenii w konkursie w 2011 roku)
  43.  Portugalia – Pedro Fernandes[217]

Nadawcy publiczni i komentatorzy[edytuj | edytuj kod]

Poniższy spis uwzględnia nazwiska komentatorów poszczególnych nadawców publicznych transmitujących widowisko.

Kraje uczestniczące[edytuj | edytuj kod]

Kraje nieuczestniczące[edytuj | edytuj kod]

  •  Chiny – Duan Yixuan i Hei Nan (Mango TV, pierwszy półfinał[a])
  •  Kazachstan – Diana Snegina i Kałdybek Żajsanbaj (Khabar)
  •  Kosowo – Alma Bektashi i Agron Krasniqi (RTK)
  •  Słowacja – Daniel Baláž, Pavol Hubinák, Juraj Malíček, Ela Tolstová i Celeste Buckingham (Rádio FM, finał)
  •  Stany Zjednoczone – Ross Mathews i Shangela (Logo, finał)[228]

Pozostałe kraje[edytuj | edytuj kod]

Aktywni członkowie EBU[edytuj | edytuj kod]

Członkowie stowarzyszeni z EBU[edytuj | edytuj kod]

  •  Kazachstan – od 1 stycznia 2016 telewizja Khabar Agency jest członkiem stowarzyszonym z EBU, dzięki czemu debiut kraju w konkursie jest możliwy[237]. 18 listopada 2017 Kanał 31 został drugim stowarzyszonym członkiem EBU z tego kraju. Żadna z tych stacji nie ma prawa do udziału w jakimkolwiek konkursie EBU i może wystąpić jedynie na specjalne zaproszenie EBU i nadawcy organizującego dany konkurs[238].

Członkowie spoza EBU[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. EBU zerwała współpracę z telewizją i odebrała jej prawo do transmisji drugiego koncertu półfinałowego i finałowego z powodu banowania występu Irlandii w pierwszym półfinale.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Paul Jordan: Lisbon revealed as Host City of the 2018 Eurovision Song Contest! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-07-25. [dostęp 2017-07-25].
  2. Maciej Błażewicz: Lizbona gospodarzem Eurowizji 2018! Jakie są wyniki oglądalności konkursu w Polsce i na świecie? (pol.). W: Dziennik Eurowizyjny [on-line]. dziennik-eurowizyjny.blog.pl, 2017-05-15. [dostęp 2017-05-15].
  3. Tymon Chwalisz: Znamy logo i hasło przyszłorocznej Eurowizji! (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-07].
  4. Anthony Granger: Lisbon Confirmed as Host City of Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-05-15. [dostęp 2017-05-15].
  5. Anthony Granger: ESC’18: Organisers Suggest Meo Arena As Venue (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-05-14. [dostęp 2017-05-14].
  6. Sérgio C. Andrade: RTP ainda não escolheu palco para o Festival Eurovisão 2018 (port.). W: Público [on-line]. publico.pt, 2017-05-16. [dostęp 2017-05-16].
  7. Maciej Błażewicz: Polska wystartuje w kolejnych konkursach Eurowizji? Niemcy, Włochy, Szwecja, Dania – jakie reakcje? Lizbona bez konkurencji (pol.). W: Dziennik Eurowizyjny [on-line]. dziennik-eurowizyjny.blog.pl, 2017-05-16. [dostęp 2017-05-16].
  8. João Diogo: ESC2018: Braga quer conhecer caderno de encargos da Eurovisão (port.). W: ESC Portugal [on-line]. escportugal.pt, 2017-06-05. [dostęp 2017-06-05].
  9. Sergiusz Królak: Eurowizja 2018 – gdzie i kiedy odbędzie się konkurs? (pol.). W: Plejada.pl [on-line]. plejada.pl, 2017-07-25. [dostęp 2017-07-25].
  10. a b c d Paul Jordan: 43 Countries will participate and tickets will go on sale on 30th November! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-11-17. [dostęp 2017-11-17].
  11. 150 days left until the Grand Final of Eurovision 2018! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-12-13. [dostęp 2017-12-13].
  12. a b 5th April - Your last chance to buy tickets for Eurovision 2018 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-12. [dostęp 2018-03-13].
  13. a b 42 countries will participate in the 2018 Eurovision Song Contest (ang.). W: EBU [on-line]. ebu.ch, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-17].
  14. Konrad Zemlik: Losowanie półfinałów 63. Konkursu Piosenki Eurowizji już 29 stycznia! Znamy podział na koszyki! (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-01-12. [dostęp 2018-01-13].
  15. a b c Paul Jordan: All Aboard for the Semi-Final Allocation Draw (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-01-12. [dostęp 2018-01-12].
  16. Sergiusz Królak: Eurowizja 2018. Wiemy, kiedy wystąpi Polska! (pol.). W: Plejada.pl [on-line]. plejada.pl, 2018-01-29. [dostęp 2018-01-29].
  17. a b c Running order for Eurovision 2018 Semi-Finals revealed (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2018-04-03. [dostęp 2018-04-03].
  18. Eurovision Song Contest 2018 - Press Conference - Second Semi-Final (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-10. [dostęp 2018-05-10].
  19. The qualifiers from the second Semi-Final draw their half for the Grand Final (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-10. [dostęp 2018-05-10].
  20. a b Eurovision 2018: This is the running order of the Grand Final! (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-11. [dostęp 2018-05-11].
  21. Deciding the running order: 'It's about creating a melody of a lot of melodies' (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-11. [dostęp 2018-05-11].
  22. Eurovision Song Contest 2018 – Logo & Slogan presentation (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-08].
  23. a b Paul Jordan, Stijn Smulders: All Aboard! Lisbon welcomes 42 countries to Eurovision 2018 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-08].
  24. Paul Jordan: Exclusive: The stage for Lisbon 2018 is revealed! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-12-05. [dostęp 2017-12-05].
  25. Czy Alekseev powinien zostać zdyskwalifikowany? (pol.). eurowizja.org. [dostęp 2018-03-01].
  26. Alekseev wykona „Forever” na Eurowizji! (...) (pol.). dziennik-eurowizyjny.pl. [dostęp 2018-03-01].
  27. a b Forever – Single – Alekseev (ros.). W: iTunes [on-line]. itunes.apple.com. [dostęp 2018-02-16].
  28. (...) Skandal w Chorwacji! Skąd tak duże podobieństwo między „Crazy” a „Ceea ce iubim”? (...) (pol.). W: Dziennik Eurowizyjny [on-line]. dziennik-eurowizyjny.pl. [dostęp 2018-03-30].
  29. Chorwaci podejrzani o plagiat odpierają zarzuty (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-03-31. [dostęp 2018-04-03].
  30. Ovo mislite o Frankinoj pjesmi: 'Od svjetskog hita do plagijata' (chorw.). 24sata.hr. [dostęp 2018-05-08].
  31. a b Karol Wnuk wśród zgłoszonych do Krajowych Eliminacji! Skandal na Białorusi! Poznaliśmy uczestników preselekcji na Litwie, Ukrainie i w Hiszpanii! Dziś Czarnogóra zaprezentuje finalistów! (pol.). dziennik-eurowizyjny.pl. [dostęp 2018-01-16].
  32. Kiedy poznamy utwory z Finlandii? Łamanie regulaminu Eurowizji w Czechach i na Białorusi? (pol.). dziennik-eurowizyjny.pl. [dostęp 2018-01-16].
  33. Ireland from semi-final 1 broadcast (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2018-05-09. [dostęp 2018-05-09].
  34. EBU terminates this year's partnership with Mango TV (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-10. [dostęp 2018-05-10].
  35. Eurovision 2018 - LIVE: Protesters interrupt UK's SuRie mid-song (ang.). W: The Independent [on-line]. independent.co.uk, 2018-05-12. [dostęp 2018-05-12].
  36. BREAKING Eurovision stage invader grabs mic off UK singer SuRie to rant about 'Nazis' and 'freedom' (ang.). W: Mirror [on-line]. mirror.co.uk, 2018-05-12. [dostęp 2018-05-12].
  37. Folks, this is the latest on the SuRie situation... (ang.). twitter.com, 2018-05-12. [dostęp 2018-05-12].
  38. Destination Eurovision (France 2) : un ancien de The Voice et une chanson "humaniste" en finale (fr.). programme-television.org. [dostęp 2018-01-31].
  39. Woman gives birth to baby girl on refugee rescue boat as charities brace for spring surge (ang.). W: The Independent [on-line]. independent.co.uk. [dostęp 2018-01-31].
  40. Eurowizja 2018. Francja z utworem o córce nigeryjskich uchodźców (pol.). W: Plejada.pl [on-line]. plejada.pl. [dostęp 2018-01-31].
  41. Non mi avete fatto niente testo: significato riferimenti storici e video della canzone vincitrice di Sanremo 2018 di Moro e Meta (wł.). pianetadonna.it, 2018-02-13. [dostęp 2018-05-05].
  42. Eurowizja 2018: piosenka o zamachach terrorystycznych będzie reprezentować Włochy (pol.). W: Onet.pl [on-line]. kultura.onet.pl. [dostęp 2018-05-05].
  43. Netta – Toy – Israel – Official Music Music – Eurovision 2018 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 11 marca 2018. [dostęp 2018-03-16].
  44. a b Pierwszy półfinał Eurowizji 2018 za nami (pol.). quuer.pl, 2018-05-09. [dostęp 2018-05-09].
  45. Eurovision Song Contest 2018: The LGBTQ anthems to watch out for (ang.). W: Pink News [on-line]. pinknews.co.uk, 2018-05-08. [dostęp 2018-05-09].
  46. Christabelle Borg: “Taboo Is A Song About Raising Awareness” (ang.). W: ESC Bubble [on-line]. escbubble.com, 2018-01-05. [dostęp 2018-05-05].
  47. a b c Anthony Granger: Switzerland: Zibbz Are Off to Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2018-02-04. [dostęp 2018-02-05].
  48. Hungary's AWS song 'Viszlát Nyár' guaranteed to wake up Eurovision (ang.). leosigh.com, 2018-02-25. [dostęp 2018-05-05].
  49. a b c Victor M. Escudero, Paul Jordan: Michael Schulte to represent Germany with 'You Let Me Walk Alone' (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-22. [dostęp 2018-02-23].
  50. Ireland’s Eurovision Song Contest entry features moving gay romance (ang.). W: Pink News [on-line]. pinknews.co.uk, 2018-03-12. [dostęp 2018-05-09].
  51. a b Nuno Carrilho: ESC2018: Jon Ola Sand garante que Rússia estará a concurso no Festival Eurovisão 2018 (port.). W: ESC Portugal [on-line]. escportugal.pt, 2017-05-03. [dostęp 2017-05-03].
  52. a b Paul Jordan: Returning for The Netherlands: It's Waylon for Lisbon 2018! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-11-09. [dostęp 2017-11-09].
  53. Slovenia: Lea Sirk to Include English or Portuguese in Hvala, ne! for Eurovision (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-03-03. [dostęp 2018-04-03].
  54. Who is SuRie? Eurovision 2018 UK entrant who won a place with her song ‘Storm’ (ang.). W: The SUn [on-line]. thesun.co.uk, 2018-02-08. [dostęp 2018-04-03].
  55. a b c Paul Jordan: Equinox release 'Bones' for Bulgaria (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-12. [dostęp 2018-03-12].
  56. a b c „Bones” на „Еquinox” е българската песен за Евровизия 2018 (bułg.). W: BNT [on-line]. bnt.bg, 2018-03-12. [dostęp 2018-03-12].
  57. a b c Eurovision Song Contest 2018 First Semi-Final (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2018-05-08].
  58. a b c d Exclusive: The Semi-Final rankings of Eurovision 2018! - Eurovision Song Contest Lisbon 2018, eurovision.tv [dostęp 2018-05-12].
  59. Emily Herbert: Azerbaijan: Eurovision 2018 Participation Confirmed (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-08-11. [dostęp 2017-08-11].
  60. William Lee Adams: Azerbaijan:AISEL will sing at the Eurovision Song Contest 2018 (ang.). W: Wiwibloggs [on-line]. wiwibloggs.com, 2017-11-08. [dostęp 2017-11-08].
  61. Angelos Noutsos: Azerbaijan: Aisel to sing „X My Heart” at Eurovision (ang.). W: ESCxtra [on-line]. escxtra.com, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-04].
  62. Sanjay (Sergio) Jiandani: Iceland: RUV confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-08. [dostęp 2017-08-08].
  63. a b Our Choice verður framlag Íslands í Eurovision (isl.). W: RÚV [on-line]. ruv.is, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  64. a b Victor M. Escudero, Ephraïm Beks: Iceland made their choice: it's Ari Ólafsson! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  65. Sanjay (Sergio) Jiandani: Albania: RTSH confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-10-02. [dostęp 2017-10-02].
  66. a b Paul Jordan: Eugent Bushpepa to represent Albania at Eurovision 2018! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-12-24. [dostęp 2017-12-24].
  67. Internal selection for Belgium in 2018 (ang.). W: Songfestival [on-line]. songfestival.be, 2017-05-09. [dostęp 2017-05-09].
  68. Paul Jordan: Laura Groeseneken will sing for Belgium at Eurovision 2018! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-09-28. [dostęp 2017-09-28].
  69. Paul Jordan: Song release: It's a matter of time for Belgium's Sennek (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-05. [dostęp 2018-03-05].
  70. „A Matter Of Time” naar Songfestival (niderl.). W: Vlaamse Radio- en Televisieomroep [on-line]. vrt.be, 2018-03-05. [dostęp 2018-03-05].
  71. Sanjay (Sergio) Jiandani: Czech Republic: CT confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-26. [dostęp 2017-09-26].
  72. a b Paul Jordan: Mikolas Josef to represent the Czech Republic in Lisbon (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-01-29. [dostęp 2018-01-29].
  73. a b Češi vysílají do Eurovize Mikolase Josefa. Evropu zkusí zaujmout songem Lie To Me (cz.). W: Česká televize [on-line]. ceskatelevize.cz, 2018-01-29. [dostęp 2018-01-29].
  74. Euan: Lithuania Klaipeda to host the final, and changes to next years format (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-02-18. [dostęp 2017-02-18].
  75. a b Louise LaFleur, Ephraïm Beks: Lithuania has decided: It's Ieva Zasimauskaitė! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-11. [dostęp 2018-03-11].
  76. a b Lietuva į „Euroviziją” Lisabonoje siunčia I. Zasimauskaitę (lit.). W: Lietuvos Nacionalinis Radijas ir Televizija [on-line]. lrt.lt, 2018-03-11. [dostęp 2018-03-11].
  77. Sanjay (Sergio) Jiandani: Israel: IPBC confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-10-03. [dostęp 2017-10-03].
  78. Ephraïm Beks: Netta Barzilai to represent Israel in Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-13. [dostęp 2018-02-13].
  79. Emily Herbert: Israel: Netta’s Eurovision Song „Toy” To Be Released March 10th (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2018-02-25. [dostęp 2018-03-03].
  80. Gonçalo Vieira: ESC2018: Bielorrússia confirma participação no Festival Eurovisão 2018 (port.). W: ESC Portugal [on-line]. escportugal.pt, 2017-07-31. [dostęp 2017-08-01].
  81. a b Беларусь на „Евровидении 2018” представит украинец Alekseev (ros.). W: Sputnik [on-line]. sputnik.by, 2018-02-17. [dostęp 2018-02-17].
  82. Anthony Granger: Estonia confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-05-02. [dostęp 2017-05-13].
  83. a b Kaspar Viilup: Eesti Laul 2018 võitis Elina Nechayeva (est.). W: Eesti Rahvusringhääling [on-line]. err.ee, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  84. a b Paul Jordan: Elina Nechayeva wins 'Eesti Laul' in Estonia (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  85. Anthony Grenger: Bulgaria: BNT Confirms Eurovision 2018 Participation (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-09-17. [dostęp 2017-09-17].
  86. a b „Еye Cue” со „Lost and found” ќе ја претставуваат Македонија на Изборот за песна на Евровизија- Лисабон 2018 (mac.). W: Македонска Радио Телевизија [on-line]. mrt.com.mk, 2018-02-13. [dostęp 2018-02-13].
  87. William Lee Adams: Eurovision 2018: Croatia confirms participation...even after Jacques says there is “no support” from state leadership (ang.). W: Wiwibloggs [on-line]. wiwibloggs.com, 2017-09-11. [dostęp 2017-09-11].
  88. a b Franka predstavnica Hrvatske na 63. Eurosongu (chorw.). W: HRT: Magazin [on-line]. hrt.hr, 2018-02-13. [dostęp 2018-02-24].
  89. Anthony Granger: Austria: Internal Selection Process for Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-07-07. [dostęp 2017-07-07].
  90. Paul Jordan: Cesár Sampson to represent Austria in 2018! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-11-05. [dostęp 2017-11-05].
  91. Anthony Granger: Austria: Cesár Sampson To Sing “Nobody But You” in Lisbon (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-12-07. [dostęp 2017-12-08].
  92. Enrique Santiago: Greece: Eurovision 2018 participation confirmed (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-09-01. [dostęp 2017-09-01].
  93. a b Konrad Szczęsny: Grecja ma już reprezentantkę! Posłuchaj konkursowego utworu. Dlaczego anulowano preselekcje narodowe? (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-02-16. [dostęp 2018-02-16].
  94. Osallistu Uuden Musiikin Kilpailun 2018 yleiseen hakuun – haku on helmikuun 2017 osalta päättynyt (fiń.). W: Yle [on-line]. yle.fi, 2017-01-31. [dostęp 2017-01-31].
  95. Victor M. Escudero: Saara Aalto to represent Finland in the Eurovision Song Contest! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2017-11-07. [dostęp 2017-11-07].
  96. Anna Karhunen, Lauri Leskinen: Monsters on UMK18-voittaja ja Suomen euroviisuedustaja – show nousee pimeydestä neon- ja laser-ilotulitukseksi (fiń.). W: Yle [on-line]. yle.fi, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  97. Victor M. Escudero, Josianne Zwart: Saara Aalto's song for Lisbon is... Monsters! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  98. Nuno Carrilho: ESC2018: AMPTV aprova participação no Festival Eurovisão 2018 (port.). W: ESC Portugal [on-line]. escportugal.pt, 2017-08-13. [dostęp 2017-08-13].
  99. a b Ephraïm Beks: Armenia: Sevak Khanagyan wins 'Depi Evratesil' (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-25. [dostęp 2018-02-25].
  100. Anthony Granger: Switzerland: Eurovision 2018 Participation Confirmed (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-06-30. [dostęp 2017-06-30].
  101. a b Louise La Fleur: Zibbz wins the Swiss national selection! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-04. [dostęp 2018-02-05].
  102. Melanie Finn: 'Perhaps it’s time for National Song contest to come back' – Marty Whelan on Eurovision (ang.). W: Independent [on-line]. independent.ie, 2017-06-02. [dostęp 2017-06-03].
  103. a b Ryan O’Shaughnessy is Ireland’s Eurovision hopeful (ang.). W: RTE [on-line]. rte.ie, 2018-01-31. [dostęp 2018-01-31].
  104. Giannis Argyriou: Αποκλειστικό: Με εθνικό τελικό η Κύπρος για τη Eurovision 2018! (gr.). W: InfeGreece [on-line]. infegreece.gr, 2017-05-05. [dostęp 2017-05-13].
  105. a b Με Φουρέϊρα στη Eurovision 2018 η Κύπρος (gr.). W: RIK News [on-line]. riknews.com.cy, 2018-02-01. [dostęp 2018-02-01].
  106. a b Paul Jordan: Eleni Foureira to fly the flag for Cyprus with 'Fuego' (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-01. [dostęp 2018-02-01].
  107. 2018 First Semi-Final Scoreboard (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-13. [dostęp 2018-05-13].
  108. a b c Eurovision Song Contest 2018 Second Semi-Final (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2018-05-10].
  109. Jon Marius Hyttebakk: MGP frir til Norges beste komponister (norw.). W: Norsk Rikskringkasting [on-line]. nrk.no, 2017-01-31. [dostęp 2017-01-31].
  110. a b Paul Jordan, Ephraïm Beks: Norway, that's how to write a song – Rybak returns! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-10. [dostęp 2018-03-10].
  111. a b Oddvin Aune, Åsa Vartdal, Gunhild Hjermundrud: Alexander Rybak med ny MGP-seier (norw.). W: Norsk Rikskringkasting [on-line]. nrk.no, 2018-03-10. [dostęp 2018-03-10].
  112. Bogdan Honciuc: Romania: TVR confirms participation at Eurovision 2018 (ang.). W: Wiwibloggs [on-line]. wiwibloggs.com, 2017-07-07. [dostęp 2017-07-08].
  113. a b Paul Jordan: Romania brings the human touch to Eurovision 2018 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-25. [dostęp 2018-02-26].
  114. a b The HUMANS, cu piesa „Goodbye”, reprezintă România la Eurovision 2018 (rum.). W: Televiziunea Română [on-line]. tvr.ro, 2018-02-25. [dostęp 2018-02-26].
  115. Sanjay (Sergio) Jiandani: Serbia: RTS confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-08. [dostęp 2017-08-08].
  116. a b Paul Jordan, Ephraïm Beks: Sanja Ilić & Balkanika to represent Serbia in Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-20. [dostęp 2018-02-20].
  117. Anthony Granger: San Marino: To Bring „Revolutionary Project” To Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-10-15. [dostęp 2017-10-15].
  118. a b Paul Jordan, Louise LaFleur: San Marino is sending Jessika feat. Jenifer Brening to Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  119. a b Esc 2018: vince Jessika featuring Jennifer con 'Who we are' (wł.). W: San Marino RTV [on-line]. smtvsanmarino.sm, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  120. Anthony Granger: Denmark: Dansk Melodi Grand Prix Undergoes Revamp For 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-07-04. [dostęp 2017-08-12].
  121. a b Jessica Weaver: Denmark: Rasmussen wins Dansk Melodi Grand Prix 2018! (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2018-02-10. [dostęp 2018-02-10].
  122. Юлия Самойлова будет представлять Россию на Евровидении 2018 (ros.). W: Pierwyj kanał [on-line]. 1tv.ru, 2018-01-29. [dostęp 2018-01-29].
  123. Девушка с характером и песня со стержнем: Юлия Самойлова со второй попытки отправляется покорять «Евровидение» (ros.). W: Pierwyj kanał [on-line]. 1tv.ru, 2018-03-11. [dostęp 2018-03-11].
  124. a b Louise LaFleur, Ephraïm Beks: Moldova chooses DoReDos for Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  125. a b Eurovision 2018: DoReDoS vor reprezenta Republica Moldova la Lisabona (rum.). W: TeleRadio-Moldova [on-line]. trm.md, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  126. Sanjay (Sergio) Jiandani: The Netherlands: AVROTROS confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-15. [dostęp 2017-08-15].
  127. Waylon doet met 'Outlaw In 'Em' mee aan Eurovisie Songfestival (niderl.). W: Nederlandse Omroep Stichting [on-line]. nos.nl, 2018-03-02. [dostęp 2018-03-03].
  128. Paul Jordan, Ephraïm Beks: Waylon the outlaw? Dutch entry for Eurovision 2018 revealed! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-02. [dostęp 2018-03-03].
  129. Sanjay (Sergio) Jiandani: Australia: SBS confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-24. [dostęp 2017-08-24].
  130. Jessica Mauboy will represent Australia at Eurovision 2018 (ang.). W: Special Broadcasting Service [on-line]. sbs.com.au, 2017-12-11. [dostęp 2018-02-05].
  131. Michael Idato: Jessica Mauboy locks in We Got Love as Australia's song for Eurovision (ang.). W: The Sydney Morning Herald [on-line]. smh.com.au, 2018-03-06. [dostęp 2018-03-07].
  132. Miki Gligorov: Georgia: GPB confirms 2018 participation (ang.). W: ESCxtra [on-line]. escxtra.com, 2017-07-30. [dostęp 2017-08-01].
  133. Music band Iriao will present Georgia at 2018 ESC (ang.). W: 1TV [on-line]. 1tv.ge, 2017-12-31. [dostęp 2018-02-05].
  134. ჯგუფი „ირიაო” ევროვიზიის საკონკურსო სიმღერას დღეს ჩაწერს (gruz.). W: 1TV [on-line]. 1tv.ge, 2018-02-16. [dostęp 2018-02-20].
  135. Anthony Granger: Georgia: „Sheni Gulistvis (For You)” is The Georgian Entry for Lisbon (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-02-18. [dostęp 2018-02-19].
  136. Anthony Granger: Poland TVP provisionally confirmed for Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-05-15. [dostęp 2017-05-15].
  137. a b Paul Jordan, Ephraïm Beks: Gromee and Lukas Meijer set to light up Eurovision for Poland (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-03. [dostęp 2018-03-03].
  138. a b Gromee i Lukas Meijer z „Light Me Up” jadą do Lizbony! (pol.). W: Eurowizja TVP [on-line]. eurowizja.tvp.pl, 2018-03-04. [dostęp 2018-03-09].
  139. Philip Leone Ganado: No change to Eurovision selection process despite worst result in 10 years (ang.). W: Times of Malta [on-line]. timesofmalta.com, 2017-05-16. [dostęp 2017-05-16].
  140. a b Paul Jordan, Josianne Zwart: Malta's Christabelle set to break taboos at Eurovision 2018 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-04. [dostęp 2018-02-04].
  141. Sanjay (Sergio) Jiandani: Hungary: MTVA confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-09. [dostęp 2017-09-10].
  142. a b Victor M. Escudero, Josianne Zwart: It's the rockers of AWS for Hungary in Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  143. a b A Dal 2018 – Az AWS nyert a Viszlát nyár című számmal (węg.). W: Magyar Televízió [on-line]. mediaklikk.hu, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  144. Anthony Granger: Latvia: Confirms Eurovision 2018 Participation (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-06-27. [dostęp 2017-06-27].
  145. a b Victor M. Escudero, Ephraïm Beks: Not just a 'Funny Girl' It's Laura Rizzotto for Latvia! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  146. a b Šogad Latviju Eirovīzijā pārstāvēs Laura Rizzotto (łot.). W: Latvijas Sabiedriskais medijs [on-line]. lsm.lv, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  147. Melodifestivalen och Eurovision: Vanliga Frågor (szw.). W: Sveriges Television [on-line]. svt.se, 2017-03-01. [dostęp 2017-05-13].
  148. a b Victor M. Escudero, Ephraïm Beks: Sweden's Benjamin Ingrosso to 'dance you off' in Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-10. [dostęp 2018-03-10].
  149. a b Storfavoriten höll: Benjamin Ingrosso vinner Melodifestivalen (szw.). W: Sveriges Television [on-line]. svt.se, 2018-03-10. [dostęp 2018-03-10].
  150. Sanjay (Sergio) Jiandani: Montenegro: RTCG intends to participate in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-22. [dostęp 2017-09-22].
  151. a b Victor M. Escudero, Ephraïm Beks: Vanja to represent Montenegro in Lisbon! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-17. [dostęp 2018-02-18].
  152. a b Vanja ide u Lisabon (czarnog.). W: Radiotelevizija Crne Gore [on-line]. rtcg.me, 2018-02-17. [dostęp 2018-02-18].
  153. Anthony Ko: Slovenia: RTVSLO confirms for Eurovision and opens song submissions (ang.). W: Wiwibloggs [on-line]. wiwibloggs.com, 2017-09-15. [dostęp 2017-09-17].
  154. a b Josianne Zwart, Louise LaFleur: Lea Sirk wins EMA 2018 in Slovenia (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  155. a b Slovenija na Evrovizijo 2018 pošilja Leo Sirk! (słoweń.). W: Radiotelevizija Slovenija [on-line]. rtvslo.si, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  156. Sanjay (Sergio) Jiandani: Ukraine: UA:PBC confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-23. [dostęp 2017-08-24].
  157. a b Stijn Smulders, Ephraïm Beks: Mélovin wins Vidbir in Ukraine! (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  158. a b Melovin представить Україну на Євробаченні-2018 (ukr.). W: Perszyj kanał [on-line]. 1tv.com.ua, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  159. a b Победителем Нацотбора на Евровидение-2018 стал MELOVIN (ros.). W: STB [on-line]. stb.ua, 2018-02-24. [dostęp 2018-02-24].
  160. 2018 Second Semi-Final Scoreboard (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-13. [dostęp 2018-05-13].
  161. a b c Eurovision Song Contest 2018 Final (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2018-05-10].
  162. Vicente Rico: Ana María Bordas: „TVE trabaja desde junio en Eurovisión 2018” (hiszp.). W: Eurovision Spain [on-line]. eurovision-spain.com, 2017-08-04. [dostęp 2017-08-05].
  163. a b William Lee Adams: Spain: Alfred & Amaia win OT 2017 Eurovision gala with „Tu canción” (pol.). W: Wiwibloggs [on-line]. wiwibloggs.com, 2018-01-30. [dostęp 2018-02-05].
  164. Nelson Costa: Em 2018 temos outro Festival da Canção (port.). W: ESC Portugal [on-line]. escportugal.pt, 2017-03-07. [dostęp 2017-05-13].
  165. a b Victor M. Escudero, Josianne Zwart: Cláudia Pascoal will represent Portugal on home ground in May (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-03-05. [dostęp 2018-03-05].
  166. a b Festival da Canção. Cláudia Pascoal vence e representa Portugal na Eurovisão (port.). W: Rádio e Televisão de Portugal [on-line]. rtp.pt, 2018-03-05. [dostęp 2018-03-05].
  167. Jessica Weaver: United Kingdom: BBC confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-11. [dostęp 2017-09-15].
  168. a b Przemysław Jóźwik: SuRie w barwach Wielkiej Brytanii w Lizbonie! (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-02-07. [dostęp 2018-02-07].
  169. Anthony Granger: Germany: Eurovision ‘Withdrawal is Not An Option’ (ang.). W: Euro Voix [on-line]. euroviox.com, 2017-05-16. [dostęp 2017-05-16].
  170. a b Michael Schulte gewinnt den deutschen ESC-Vorentscheid (niem.). W: Eurovision [on-line]. eurovision.de, 2018-02-22. [dostęp 2018-02-23].
  171. Benjamin Lopes: Mission Eurovision: France 2 veut un talent show pour le successeur d’Alma et Amir en 2018 (fr.). W: Toutelatele [on-line]. toutelatele.com, 2017-05-17. [dostęp 2017-05-17].
  172. a b Konrad Szczęsny: Znamy reprezentanta Francji! Kim jest zwycięzca Destination Eurovision? (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-01-27. [dostęp 2018-01-28].
  173. Sanjay (Sergio) Jiandani: Italy: RAI confirms participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-15. [dostęp 2017-09-16].
  174. a b Jakub Kasprzyk: Ermal Meta i Fabrizio Moro w barwach Włoch! (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-02-11. [dostęp 2018-02-11].
  175. Eurovision Song Contest 2018 Final Scoreboard (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-13. [dostęp 2018-05-13].
  176. a b Marcel Bezençon Award – an introduction (ang.). W: Pop Light [on-line]. www.poplight.zitiz.se. [dostęp 2013-06-22].
  177. a b Status OGAE Polska. [dostęp 2013-02-13].
  178. ogae.net – Eurovision Fanclub Network (ang.). W: OGAE [on-line]. www.ogae.net. [dostęp 2013-06-22].
  179. Mikä ihmeen OGAE? (fiń.). W: OGAE Finlandia [on-line]. www.euroviisuklubi.fi. [dostęp 2013-06-22].
  180. OGAE POLL 2018 – FINAL Results (ang.). ogaeinternational.org, 2018-04-30. [dostęp 2018-04-30].
  181. ‘Barbara Dex Award 2018’ gaat naar (VJR) Macedonië (niderl.). songfestival.be, 2018-05-20. [dostęp 2018-05-21].
  182. a b Evert Groot: 186 million viewers for the 2018 Eurovision Song Contest (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv, 2018-05-23. [dostęp 2018-05-23].
  183. a b c Finał Eurowizji bez udziału Polski stracił 1,2 mln widzów. 2,7 mln oglądających występ Meijera i Gromee w II półfinale (pol.). W: Wirtualne Media [on-line]. wirtualnemedia.pl, 2018-05-15. [dostęp 2018-05-15].
  184. a b c Eurovision 2018 – The viewing figures (ang.). oneurope.co.uk, 2018-05-15. [dostęp 2018-05-15].
  185. Eurovision 2018 Ratings Watch: All eyes on Lisbon? (ang.). W: ESCxtra.com [on-line]. escxtra.com, 2018-05-14. [dostęp 2018-05-15].
  186. RATINGS! Who Wants To Be A Millionaire, Eurovision, soaps and more viewing figures (ang.). tellymix.co.uk, 2018-05-11. [dostęp 2018-05-11].
  187. Greece: Semi-Final One Viewing Figures Up 400,000 Viewers (ang.). W: Eurovoix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-09. [dostęp 2018-05-15].
  188. Eurovision 2018: Voting Order & Spokespersons (ang.). W: Eurovision World [on-line]. eurovisionworld.com, 2018-05-11. [dostęp 2018-05-11].
  189. Sergiusz Królak: Kto i kiedy poda wyniki głosowania jury? Znamy szczegóły! (pol.). W: OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2018-05-11. [dostęp 2018-05-11].
  190. Ukraine: ONUKA Announced as Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-01. [dostęp 2018-05-01].
  191. Belarus: Naviband Revealed as Spokesperson For Lisbon (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-08. [dostęp 2018-05-08].
  192. San Marino: John Kennedy O’Connor Returns as Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-04-30. [dostęp 2018-04-30].
  193. Netherlands: OG3NE To Announce The Jury Points (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-03. [dostęp 2018-05-04].
  194. Georgia: Tamara Gachechiladze Announced As Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-03-17. [dostęp 2018-04-02].
  195. a b Tony Aguilar comentará junto a Julia Varela 'Eurovisión 2018' (hiszp.). W: RTVE [on-line]. rtve.es, 2018-03-14. [dostęp 2018-04-02].
  196. Denmark: Ulla Essendrop To Announce the Danish Jury Points (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-08. [dostęp 2018-05-08].
  197. a b 2018 presenter line-up revealed (ang.). W: BBC [on-line]. bbc.co.uk, 2018-03-29. [dostęp 2018-04-02].
  198. Sanna Nielsen kommenterar Eurovision (szw.). W: Aftonbladet [on-line]. aftonbladet.se, 2018-04-17. [dostęp 2018-04-27].
  199. Croatia: Uršula Tolj Returns As Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-01. [dostęp 2018-05-04].
  200. Romania: Sonia Argint-Ionescu Returns For Her Fifth Eurovision (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-02. [dostęp 2018-05-04].
  201. Czech Republic: Radka Rosická Returns as Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-08. [dostęp 2018-05-08].
  202. Iceland: Edda Sif Pálsdóttir Revealed as Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-04-29. [dostęp 2018-04-30].
  203. Danira Boukhriss Terkessidis leest Belgische punten voor (niderl.). eurovisionbelgium.be, 2018-04-19. [dostęp 2018-04-27].
  204. Norway: JOWST & Aleksander Walmann To Reveal Norwegian Jury Points (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-09. [dostęp 2018-05-10].
  205. France: Elodie Gossuin Revealed as Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-04-24. [dostęp 2018-04-27].
  206. Eurovision 2018: Giulia Valentina annuncerà nuovamente i voti italiani (wł.). eurofestivalnews.com, 2018-04-28. [dostęp 2018-04-30].
  207. Australia: Ricardo Goncalves Replaces Lee Lin Chin as Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-04-30. [dostęp 2018-04-30].
  208. Eurovisiooni lauluvõistlus 2018: Finaal - Kava.ee (est.). kava.ee, 2018-04-30. [dostęp 2018-04-30].
  209. Cyprus: Hovig Announced as Eurovision 2018 Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-02-01. [dostęp 2018-04-02].
  210. Eurovision 2018: Η Ολίνα Ξενοπούλου στη βαθμολογία της Ελλάδας στη Λισαβόνα (gr.). gossip-tv.gr, 2018-04-23. [dostęp 2018-04-27].
  211. Germany: Barbara Schöneberger Revealed as Eurovision 2018 Spokesperson (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-01-20. [dostęp 2018-04-02].
  212. Finland: ABREU to Announce Finnish Jury Points (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-10. [dostęp 2018-05-10].
  213. ESC2018: Leticia Carvalho será a porta-voz da Suíça na Grande Final do Festival Eurovisão (port.). W: ESC Portugal [on-line]. escportugal.pt, 2018-04-20. [dostęp 2018-04-27].
  214. לוסי איוב במקום עופר נחשון (hebr.). israelhayom.co.il, 2018-02-22. [dostęp 2018-04-02].
  215. Paaiškėjo, kas skelbs „Eurovizijos“ balus iš Lietuvos (lit.). W: LRT [on-line]. lrt.lt, 2018-05-08. [dostęp 2018-05-09].
  216. Slovenia: Maja Keuc To Announce the Jury Voting (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2018-04-25. [dostęp 2018-04-27].
  217. Portugal: Pedro Fernandes Announced As Spokesperson (ang.). W: Eurovoix [on-line]. eurovoix.com, 2018-05-10. [dostęp 2018-05-10].
  218. Սևակ Խանաղյանը չանցավ «Եվրատեսիլ 2018»-ի եզրափակիչ փուլ (orm.). armenpress.am, 2018-05-09. [dostęp 2018-05-09].
  219. Australia confirmed for 2018! Who will fly the flag in Lisbon? (ang.). W: Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv, 2017-08-24. [dostęp 2018-04-02].
  220. Pjesma Eurovizije 2018., prijenos 1. polufinalne večeri (chorw.). hrtprikazuje.hrt.hr, 2018-05-03. [dostęp 2018-05-09].
  221. Pjesma Eurovizije 2018., prijenos 2. polufinalne večeri (chorw.). hrtprikazuje.hrt.hr, 2018-05-03. [dostęp 2018-05-09].
  222. a b FRANCE 2018 : Christophe Willem et André Manoukian, commentateurs des demi-finales sur France 4 (fr.). eurovision-fr.net, 2018-03-20. [dostęp 2108-04-02].
  223. Ο Αλέξανδρος Λιζάρδος και η Δάφνη Σκαλιώνη σχολιαστές της Ελλάδας στην Eurovision (gr.). W: INFE Greece [on-line]. infegreece.gr, 2018-03-30. [dostęp 2018-04-02].
  224. Georgia: Demetre Ergemlidze Revealed As Commentator (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovois.com, 2018-03-30. [dostęp 2018-04-02].
  225. Alle Teilnehmer und Länder in Lissabon (niem.). eurovision.de. [dostęp 2018-04-02].
  226. Ukraine: STB to broadcast Eurovision 2018; Serhiy Prytula to commentate (ang.). esctoday.com, 2018-03-31. [dostęp 2018-04-02].
  227. Hungary: A Dal 2018 Participants Announced (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovois.com, 2017-12-06. [dostęp 2018-04-02].
  228. Logo to air Eurovision 2018 Grand Final live in the United States - Eurovision Song Contest Lisbon 2018 (ang.). eurovision.tv, 2018-04-24. [dostęp 2018-04-27].
  229. Anthony Grander: Andorra: No Return To The Eurovision Song Contest in 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-05-14. [dostęp 2017-05-14].
  230. Emily Herbert: Bosnia and Herzegovina: Will Not Participate In Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-09-18. [dostęp 2017-09-18].
  231. Anthony Grander: Luxembourg: Will Not Participate in Eurovision 2018 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-05-22. [dostęp 2017-05-22].
  232. Sanjay (Sergio) Jiandani: Monaco: TMC confirms non participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-31. [dostęp 2017-09-16].
  233. Maciej Błażewicz: Więcej o preselekcjach Francji! Chorwacja na tak, Słowacja na nie! Koniec zgłoszeń do preselekcji JESC w Polsce (pol.). W: Dziennik Eurowizyjny [on-line]. dziennik-eurowizyjny.pl, 2017-09-11. [dostęp 2017-09-11].
  234. Ryan Cobb: Turkey will return to Eurovision in 2018 announces former winner Sertab (ang.). W: ESCxtra [on-line]. escxtra.com, 2017-07-13. [dostęp 2017-07-13].
  235. Burak Belgeli: „Is Turkey coming back?” – Turkish Vice Prime Minister answers (ang.). W: ESCrazzi [on-line]. escrazzi.com, 2017-08-07. [dostęp 2017-08-07].
  236. Sanjay (Sergio) Jiandani: Turkey: TRT confirms non participation in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-08-07. [dostęp 2017-08-07].
  237. Should Dimash Kudaibergen sing for Kazakhstan at Eurovision 2017? (ang.). W: Wiwibloggs [on-line]. wiwibloggs.com, 2016-01-30. [dostęp 2016-01-30].
  238. Maciej Błażewicz: Kazachstan będzie obecny na Eurowizji Junior! Gdzie odbędzie się Impreza Otwarcia JESC?. W: Dziennik Eurowizyjny [on-line]. dziennik-eurowizyjny.blog.pl, 2017-11-19. [dostęp 2017-11-19].
  239. Sanjay (Sergio) Jiandani: Kosovo: RTK’s statement about Kosovo’s debut in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-27. [dostęp 2017-10-30].
  240. Sanjay (Sergio) Jiandani: Liechtenstein: 1 FL TV will not debut in Eurovision 2018 (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2017-09-01. [dostęp 2017-10-01].
  241. Anthony Granger: Liechtenstein: 1 FLTV Plans Eurovision Debut in 2019 (ang.). W: Euro Voix [on-line]. eurovoix.com, 2017-11-04. [dostęp 2017-11-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]