Konkurs Piosenki Eurowizji 2023

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konkurs Piosenki Eurowizji 2023
Informacje ogólne
Półfinały

9 maja 2023
11 maja 2023

Finał

13 maja 2023

Miejsce

Liverpool Arena,
Liverpool (Wielka Brytania)

Nadawca

British Broadcasting Corporation (BBC)

Informacje dodatkowe
Kierownik wykonawczy

Martin Österdahl (EBU)
Andrew Cartmell (BBC)

Uczestnicy
Rezygnacja

 Bułgaria
 Czarnogóra
 Macedonia Północna

Łącznie

37 reprezentacji

Głosowanie
Każdy kraj przyznaje po 1–8, 10 oraz 12 punktów dla dziesięciu najlepiej ocenionych piosenek, osobno w głosowaniu komisji jurorskich i telewidzów: w półfinale każdy kraj przyznaje jeden zestaw punktów od telewidzów, a w finale obydwa. Głosy telewidzów z krajów nieuczestniczących są sumowane i przyznawane jako jeden zestaw punktów.
Konkurs Piosenki Eurowizji
◄ 2022 2024 ►

67. Konkurs Piosenki Eurowizji odbędzie się 9, 11 i 13 maja 2023 w Liverpool Arena w Liverpoolu. Organizatorem będzie Europejska Unia Nadawców i brytyjski nadawca British Broadcasting Corporation (BBC) w imieniu ukraińskiego nadawcy Nacionalna suspilna tełeradiokompanija Ukrajiny (UA:PBC), który nie mógł sprostać wymaganiom organizacji ze względu na obawy związane z bezpieczeństwem[1][2]. Będzie to dziewiąty konkurs, który odbędzie się w Wielkiej Brytanii[3]. W konkursie wezmą udział reprezentacje 37 państw.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Geographylogo.svg
Lokalizacja Liverpoolu na mapie Wielkiej Brytanii.

Wybór kraju gospodarza[edytuj | edytuj kod]

Ukraina dwukrotnie organizowała Konkurs Piosenki Eurowizji[4]. Konkurs odbywał się w Kijowie w 2005 oraz 2017 roku (odpowiednio, w Pałacu Sportu i Międzynarodowym Centrum Wystawienniczym[5][6]). Po zwycięstwie Ukrainy w konkursie w 2022 z utworem „Stefania” zespołu Kalush Orchestra, rozpoczęły się spekulacje, gdzie odbędzie się konkurs w 2023, na wypadek, gdyby ukraiński nadawca UA:PBC nie mógł być gospodarzem ze względu na rosyjską inwazję[7]. Zainteresowanie organizacją konkursu wyraziły: Hiszpania (która później wycofała kandydaturę[8][9]), Szwajcaria[10], Szwecja[11], Włochy[12], Wielka Brytania, Islandia oraz Holandia[13][14][15]. Jacek Kurski, prezes Telewizji Polskiej, ogłosił, że nadawca byłby chętny pomóc ukraińskiej telewizji w organizacji konkursu[16].

17 maja Mykoła Czernotycki, przewodniczący UA:PBC, stwierdził, że nadawca zrobi wszystko co możliwe, aby przeprowadzić Konkurs Piosenki Eurowizji 2023 w kraju oraz że oficjalne konsultacje z EBU dotyczące organizacji konkursu rozpoczną się 20 maja[17], a w czerwcu ukraiński rząd utworzył komitet, który miał wspomóc organizację. Nadawca rozważał możliwość organizacji konkursu w Lwowie, Kijowie, lub na Zakarpaciu[18]. 17 czerwca EBU ogłosiła, że z powodu rosyjskiej inwazji na Ukrainę przygotowania do konkursu nie będą mogły odbyć się z planem, przez co konkurs nie odbędzie się na Ukrainie, a organizacja rozpocznie rozmowy z brytyjskim nadawcą BBC, który w konkursie w 2022 zajął 2. miejsce[19][1]. To pierwszy przypadek, w którym kraj zwycięski poprzedniej edycji nie będzie organizować konkursu od konkursu w 1980, który po drugim z rzędu zwycięstwie Izraela zorganizowano w Holandii[20].

W odpowiedzi Czernotycki oraz Tkaczenko wraz z ukraińskimi zwycięzcami Eurowizji Rusłaną, Dżamałą i Ołehem Psiukiem wydali wspólne oświadczenie, w którym domagali się dalszych rozmów z EBU w sprawie organizacji imprezy na Ukrainie[21][22]. Stanowisko to poparli: premier Wielkiej Brytanii, Boris Johnson; Telewizja Polska oraz polski wiceprezes rady ministrów i były minister kultury Piotr Gliński; oraz brytyjska sekretarz kultury Nadine Dorries[23][24]. 19 czerwca „The Guardian” doniósł, że Unia Europejska pracuje nad organizacją konkursu w 2023 roku w Brukseli w imieniu Ukrainy jako gest solidarności[25]. 23 czerwca EBU wydała kolejne oświadczenie, w którym utrzymała swoją decyzję o braku organizacji konkursu na Ukrainie, podkreślając względy bezpieczeństwa, a jednocześnie wzywając do nieupolitycznienia procesu wyboru kraju gospodarza[26]. 25 lipca 2022 roku EBU potwierdziła, że 67. Konkurs Piosenki Eurowizji zorganizuje brytyjski nadawca BBC, oraz ogłosiła, że w tym samym tygodniu rozpocznie się okres przyjmowania aplikacji na proces wyboru miejsca organizacji konkursu na terenie kraju[27].

Wybór miejsca organizacji[edytuj | edytuj kod]

Liverpool Arena, miejsce organizacji konkursu.

Równolegle z potwierdzeniem kraju gospodarza, nadawca BBC rozpoczął proces przetargowy wyboru miasta organizatora. Proces wyboru miasta-gospodarza zostanie zrealizowany w dwóch etapach[28]. Po ogłoszeniu rozpoczęcia dyskusji z brytyjskim nadawcą BBC, chęć organizacji konkursu wyraziły miasta: Aberdeen[29], Belfast[30], Birmingham[31], Brighton[32], Bristol[33], Cardiff[34], Darlington[35], Derry[36], Edynburg[37], Glasgow[38], Manchester[39], Newcastle upon Tyne[40], Nottingham[41], Leeds[42], Liverpool[43], Londyn[44], Prudhoe[45], Sheffield[46], Sunderland[47] i Wolverhampton[48]. Osobowości publiczne, w tym byli zwycięzcy konkursu dla Wielkiej Brytanii: Lulu, Cheryl Baker (członkini Bucks Fizz) i Katrina Leskanich (członkini Katrina and the Waves), wyrazili swoje poparcie dla wybranych miast kandydujących[49][50][51].

Chętne brytyjskie miasta miały czas do 11 sierpnia zgłosić oficjalną kandydaturę do BBC i EBU. Przed datą końcową, siedem miast wcześniej zainteresowanych goszczeniem konkursu ujawniło, że nie złożą oficjalnych kandydatur: Brighton, Cardiff, Derry, Nottingham, Prudhoe, Sunderland i Wolverhampton, ponadto oficjalnie nie poinformowano, czy kandydaturę złożył Londyn[44]. Miasta, które znalazły się w fazie finalnej, zostały ogłoszone 12 sierpnia 2022 podczas programu porannego BBC Radio 2[52][53]. Do 8 września miasta te miały czas uzupełnienia swojej kandydatury oraz dostarczenie jej ostatecznej wersji do przetargu[54]. Konsultacje z rządem brytyjskim mogą zostać przeprowadzone w celu pomocy w podjęciu decyzji o miejscu organizacji, ale ostateczna decyzja zostanie podjęta wyłącznie przez BBC i EBU.

27 września podano do informacji publicznej, że w przetargu o organizację konkursu pozostały jedynie Glasgow i Liverpool[55]. 7 października organizatorzy potwierdzili, że konkurs odbędzie się w Liverpool Arena w Liverpoolu[56].

     Zwycięzca przetargu

     Faza finalna przetargu

Miasto Miejsce Pojemność Uwagi Źr.
Liverpool Liverpool Arena 11 000 W hali odbyła się gala MTV Europe Music Awards 2008. Poparcie ze strony rady miejskiej i burmistrz Joanne Anderson. [57]
Glasgow OVO Hydro 14 500 Zewnętrzna część obiektu została wykorzystana w filmie Eurovision Song Contest: Historia zespołu Fire Saga. Poparcie ze strony rady miejskiej. [58]
Birmingham Resorts World Arena 15 000 Miasto gościło konkurs w 1998. Wsparcie ze strony rady miejskiej, NEC Group i West Midlands Combined Authority. [31]
Leeds First Direct Arena 13 781 Poparcie ze strony rady miejskiej. [59]
Manchester AO Arena 21 000 Poparcie ze strony rady miejskiej. [60]
Newcastle upon Tyne Utilita Arena 11 000 Poparcie ze strony rady miejskiej. [61]
Sheffield Sheffield Arena 13 000 Poparcie ze strony rady miejskiej oraz South Yorkshire Mayoral Combined Authority. [62]

Przebieg konkursu[edytuj | edytuj kod]

Produkcją konkursu zajmie się BBC Studios, komercyjna spółka zależna BBC[63]. Andrew Cartell będzie pełnić rolę kierownika wykonawczego ze strony BBC, a trzeci rok z rzędu kierownikiem wykonawczym ze strony Europejskiej Unii Nadawców (EBU) został Martin Österdahl[64][56]. Główne stanowisko dyrektora zarządzającego konkursem obejmie Martin Green, a scenariusz konkursu przygotuje Lee Smithurst[64]. Współpracować z nimi będą Rachel Ashdown, Twan van de Nieuwenhuijzen i James O’ Brien[65]. Partnerem prezentacyjnym konkursu po raz kolejny został producent kosmetyków do włosów Moroccanoil, jako część 5-letniego kontraktu podpisanego przez firmę z EBU.

Wraz z ogłoszeniem mówiącym o organizacji konkursu poza Ukrainą EBU ogłosiła, że jej zamiarem jest odzwierciedlenie zwycięstwa Ukrainy podczas konkursu w 2023 (która z powodu rosyjskiej inwazji została pozbawiona prawa organizacji konkursu), oraz że ten czynnik będzie kluczowy oraz priorytetowy[1]. Ukraiński nadawca publiczny, Nacionalna suspilna tełeradiokompanija Ukrajiny (UA:PBC), będzie współpracować z BBC w celu opracowania i wdrożenia do konkursu ukraińskich elementów w m.in. grafice tematycznej, podkładzie muzycznym, wyborze prezenterów, pocztówkach oraz aktach openingowych i interwałowych[27][66]. Memorandum pomiędzy BBC a UA:PBC zostało podpisane 12 października[66].

System głosowania[edytuj | edytuj kod]

22 listopada 2022 EBU ogłosiła zmiany w systemie głosowania w konkursie[67][68]. Na wyniki półfinałów wpływ będzie miało wyłącznie głosowanie telewidzów (jak w latach 20042007), lecz w finale występować będzie dotychczasowy system głosowania, w którym komisje jurorskie oraz telewidzowie w każdym kraju przyznają osobne punkty dziesięciu najwyżej ocenionym przez siebie krajom[69]. Jak argumentuje EBU, w poprzednich edycjach Eurowizji dodawanie punktów jury do głosów widzów zazwyczaj zmieniało tylko jedno państwo na liście finalistów z danego półfinału, a możliwość dojścia do skandalu związanego z głosowaniem jurorów byłaby znacząco niższa[67][70]. W przypadku, gdy kraj nie może przedstawić wyniku telewidzów w półfinałach, wykorzystany zostanie rezerwowy wynik jury, a jeśli problem będzie się powtarzał w finale, punkty przyznane jury w finale zostaną podwojone. Jeśli jury danego kraju zostanie zdyskwalifikowane, punkty telewizyjne z tego kraju zostaną podwojone i wykorzystane jako substytut w finale. Poprzednia procedura wykorzystania algorytmu do obliczania i przyznawania punktów na podstawie krajów o podobnych schematach głosowania zostanie wykorzystana wyłącznie w przypadku niepoprawności w obydwu głosowaniach[71].

Widzowie z krajów nieuczestniczących będą również mogli głosować w obydwu półfinałach i finale, a ich głosy zostaną zsumowane i przedstawione jako jeden indywidualny zestaw punktów jako „reszta świata”. Widzowie ci będąw stanie oddawać głosy za pośrednictwem platformy internetowej, która do weryfikacji wymaga posiadania karty kredytowej lub debetowej[67][68]. Podobne głosowanie występuje już w dziecięcej wersji konkursu od 2017 roku, jednak w innej wersji[72].

Projekt grafiki[edytuj | edytuj kod]

7 października 2022, wraz z ogłoszeniem miasta-gospodarza EBU ujawniła logotyp konkursu w 2023. Od 2004 logotyp konkursu składał się z generycznego logo, zawierające tzw. serce Eurowizji (w którym umieszczano flagę kraju gospodarza), pod którym znajdował się napis zawierający miasto-gospodarza oraz rok organizacji konkursu[73]. BBC oraz UA:PBC zadecydowały, że serce w logotypie zawierać będzie wyłącznie flagę Ukrainy, a pomiędzy generycznym logo a podpisem „Liverpool 2023” znalazł się napis United Kingdom[74].

Prowadzący[edytuj | edytuj kod]

Po ogłoszeniu przez EBU rozmów z BBC rozpoczęły się spekulacje dotyczące prowadzących konkursu[75]. Faworytami zostali Graham Norton, Davina McCall(ang.), para Holly Willoughby(ang.) i Phillip Schofield(ang.), Rylan Clark(ang.), AJ Odudu(ang.), jak i wieloletni ukraiński komentator konkursu i gospodarz konkursu w 2017 organizowanego w Kijowie, Timur Mirosznyczenko[75][76].

Kraje uczestniczące[edytuj | edytuj kod]

Kraje miały czas do 15 września 2022 na złożenie wniosków o udział w konkursie, a do 11 października na wycofanie ich bez narażania się na sankcje finansowe[77]. 20 października 2022 EBU potwierdziła, że w konkursie wezmą udział reprezentacje 37 krajów[78]. Z uczestnictwa z powodu problemów finansowych wycofały się telewizje z Bułgarii, Czarnogóry i Macedonii Północnej[79][80][81][82].

Uczestnicy[edytuj | edytuj kod]

Półfinały[edytuj | edytuj kod]

Kraj[83] Wykonawca Utwór Język
 Albania 22 grudnia 2022[84]
 Armenia
 Australia
 Austria
 Azerbejdżan
 Belgia 14 stycznia 2023[85]
 Chorwacja luty 2023[86]
 Cypr Andrew Lambrou[87]
 Czechy
 Dania 11 lutego 2023[88]
 Estonia 11 lutego 2023[89]
 Finlandia 25 lutego 2023[90]
 Grecja
 Gruzja
 Holandia Mia Nicolai i Dion Cooper[91]
 Irlandia
 Islandia 4 marca 2023[92]
 Izrael Noa Kirel[93]
 Litwa
 Łotwa luty 2023[94]
 Malta 11 lutego 2023[95]
 Mołdawia
 Norwegia luty 2023[96]
 Polska 26 lutego 2023[97]
 Portugalia
 Rumunia
 San Marino 25 lutego 2023[98]
 Serbia
 Słowenia
 Szwajcaria
 Szwecja 11 marca 2023[99]

Finał[edytuj | edytuj kod]

  • Podczas koncertu wystąpią przedstawiciele 26 krajów, w tym 20 uczestników półfinału, przedstawiciele krajów tzw. „Wielkiej Piątki” (tj. Francji, Hiszpanii, Niemiec, gospodarza Wielkiej Brytanii i Włoch), oraz automatycznie zakwalifikowana do finału konkursu z powodu zwycięstwa w poprzedniej edycji Ukraina.
Kraj[83] Wykonawca Utwór Język
 Francja
 Hiszpania 4 lutego 2023[100]
 Niemcy marzec 2023[101]
 Ukraina 17 grudnia 2022[102]
 Wielka Brytania
 Włochy 11 lutego 2023[103]

Pozostałe kraje[edytuj | edytuj kod]

Możliwość wzięcia udziału w Konkursie Piosenki Eurowizji wymaga narodowego nadawcy z aktywnym członkostwem w Europejskiej Unii Nadawców, który będzie mógł nadawać konkurs za pośrednictwem sieci Eurowizji.

Aktywni członkowie EBU[edytuj | edytuj kod]

  •  Bułgaria – 14 października 2022 poprzez eurowizyjne konto na Twitterze, które w przeszłości należało do bułgarskiego nadawcy Byłgarska nacionałna telewizija (BNT) na pytanie, czy kraj weźmie udział w konkursie, potwierdziło brak udziału z powodu braku zainteresowania nadawcy[104]. Podkreślono też, że szanse na powrót kraju w niedalekiej przyszłości są znikome[104]. Samo konto po zmianie delegacji prawdopodobnie przestało należeć do nadawcy. Dzień później media, po próbie kontaktu z nadawcą przez inne profile czy też oficjalne centrum prasowe, otrzymywały informację, że „nie ma oficjalnego stanowiska ani informacji, którymi można by się obecnie podzielić”[105][106]. 19 października BNT potwierdził bułgarskim mediom, że kraj nie weźmie udziału w konkursie z powodu ograniczeń finansowych[79].
  •  Czarnogóra – 13 października 2022 czarnogórski nadawca Radiotelevizija Crne Gore (RTCG) potwierdził wycofanie się kraju z udziału w konkursie z powodu ograniczeń finansowych oraz braku chętnych sponsorów, stwierdzając, że „istniejące środki powinny być skierowane na finansowanie bieżących i planowanych projektów krajowych oraz reform organizacyjnych i programowych”[81]. Niedługo później piosenkarka albańsko-czarnogórskiego Enisa Nikaj ujawniła, że miała reprezentować kraj w konkursie z utworem „Olè”[107][108].
  •  Macedonia Północna – 11 maja 2022 nadawca Makedonska Radio Televizija (MKRTV) wydał oświadczenie, w którym jest zawarte m.in. to, że rozważa rezygnację z konkursu z powodu negatywnego obrazu wizerunku kreowanego przez delegację, a także z powodu negatywnych opinii publiczności macedońskiej[109]. 20 września 2022 nadawca ukazał swoje plany budżetowe na 2023, w którym nie uwzględnił udziału w konkursie, przez co pojawiły się plotki o rezygnacji kraju[110]. 14 października 2022 dyrektor generalny nadawcy wydał oświadczenie, w którym ogłosił rezygnację Macedonii Północnej z udziału w konkursie z powodu ograniczeń finansowych i ryzyka wzrośnięcia opłaty za składkę na uczestnictwo[82]. Jednocześnie wyrażono chęci powrotu w 2024, jeśli sytuacja na świecie się ustabilizuje[82].
  •  Monako – w dokumentach prezentujących wstępny budżet państwa na rok 2022 wpisano, że na „zainicjowanie kandydatury księstwa do Konkursu Piosenki Eurowizji 2023” zainwestowane będzie 100 tysięcy euro[111]. Nieznane pozostają inne szczegóły, jak sposób wyboru ewentualnego reprezentanta czy nazwisko nowego szefa delegacji kraju na Konkurs Piosenki Eurowizji[112]. w kwietniu 2022 okazało się jednak, że plany te zostały finalnie opóźnione, ponieważ nowy nadawca w Monako, Monte-Carlo Riviera TV, ma rozpocząć nadawanie dopiero pomiędzy czerwcem a wrześniem 2023 roku, zamiast początkowo przewidywanego okresu pod koniec 2022 roku[113]. Poprzedni nadawca kraju w konkursie i jedyny dotychczas członek EBU, Télé Monte-Carlo (TMC), jest teraz w 100% własnością francuskiego nadawcy TF1[114]. By kraj mógł wziąć udział w konkursie pod kontrolą MRC, nadawca musiałby uzyskać członkostwo w Europejskiej Unii Nadawców[114]. 5 września 2022 spółka MMD potwierdziła, że nie zorganizuje powrotu kraju do udziału w konkursie[115]
  •  Słowacja – 10 czerwca 2022 słowacki nadawca Rozhlas a televízia Slovenska (RTVS) potwierdził, że nie powróci do udziału w konkursie w 2023 z powodu ograniczeń finansowych i niskiej oglądalności konkursu na Słowacji[116], jednak dwa dni później czeskie źródło podało że wycofują się z tej decyzji twierdząc, że decyzja zostanie podjęta w sierpniu, gdyż w tym samym okresie dojdzie do zmiany dyrektora telewizji RTVS. Słowacja nie znalazła się na liście państw uczestniczących w konkursie[78].

Poniższe kraje potwierdziły, że nie planują powrócić do udziału w konkursie w 2023 bez podania przyczyny:

Członkowie stowarzyszeni EBU[edytuj | edytuj kod]

  •  Kazachstan – 5 października 2022 producent telewizyjny Żan Mukanow stwierdził, że kazachski nadawca Khabar Agency (KA) dyskutował z EBU na temat potencjalnego zaproszenia do debiutu w konkursie w 2023, stwierdzając, że „istnieje każda szansa [dla Kazachstanu] na udział w dorosłej Eurowizji w przyszłym roku”, i że udział kraju w Konkursie Piosenki Eurowizji dla Dzieci 2022 ma „znaczący wpływ” na jego szanse na debiut[120][121]. Kazachstan nie znalazł się na liście państw uczestniczących w konkursie[78].

Członkowie spoza EBU[edytuj | edytuj kod]

  •  Białoruś – 28 maja 2021 podczas specjalnie zwołanego spotkania Europejska Unia Nadawców zdecydowała się na zawieszenie członkostwa białoruskiego nadawcy Biełteleradyjokampanija (BTRC), przez co formalnie białoruski nadawca nie może m.in. uczestniczyć w konkursach EBU[122]. Od 28 maja zarząd stacji miał dwa tygodnie na ustosunkowanie się do decyzji[123], jednak tego nie zrobił. 1 lipca stacja oficjalnie została wykluczona z organizacji, przez co może wziąć udział w konkursie najwcześniej w 2025 roku, chyba że EBU zdecyduje się na wcześniejsze przywrócenie członkostwa[124].
  •  Kosowo – 16 maja 2022 Shkumbin Ahmetxhekaj, pełniący obowiązki dyrektora generalnego kosowskiego nadawcy RTK powiedział, że stacja chce ubiegać się o członkostwo w Europejskiej Unii Nadawców do końca tego roku, aby umożliwić jej udział w Konkursie Piosenki Eurowizji. Potwierdził również, że jeśli RTK uzyska członkostwo, Kosowo weźmie udział w konkursie[125].
  •  Liechtenstein – 9 sierpnia krajowy nadawca 1FLTV poinformował, że nie będzie ubiegać się o członkostwo w Europejskiej Unii Nadawców, przez co kraj nie weźmie udział w konkursie w 2023[126].
  •  Rosja – 26 lutego 2022, dzień po wykluczeniu kraju z udziału w konkursie w 2022 w świetle rosyjskiej inwazji na Ukrainę, poinformowano o wyjściu z EBU wszystkich trzech stacji pochodzących z Rosji (Pierwyj kanał, RTR i Radio Dom Ostankino), co uniemożliwiło udział kraju w przyszłych konkursach, dopóki stacje dołączą do EBU ponownie[127].

Nadawcy publiczni i komentatorzy[edytuj | edytuj kod]

Poniższy spis uwzględnia nazwiska komentatorów poszczególnych nadawców publicznych transmitujących widowisko.

Kraje uczestniczące
Kraje nieuczestniczące

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c EBU Statement on Hosting of 2023 Eurovision Song Contest, Eurovision.tv, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-17] (ang.).
  2. Why is the United Kingdom hosting Eurovision on behalf of Ukraine in 2023?, eurovision.tv, 7 października 2022 [dostęp 2022-10-09] (ang.).
  3. The UK is taking over Eurovision hosting duties for another country for a fifth time, due to the ongoing war in Ukraine. Here is a short thread about what happened in those four other years 🧵 1/14, Twitter [dostęp 2022-07-26] (ang.).
  4. Eurovision Song Contest 2005 Final, [w:] EBU [online], www.eurovision.tv [dostęp 2017-04-15] (ang.).
  5. Paul Jordan, Kyiv to host Eurovision 2017!, [w:] EBU [online], www.eurovision.tv [dostęp 2017-02-25] (ang.).
  6. Eurovision Song Contest 2005 Final, [w:] EBU [online], www.eurovision.tv [dostęp 2017-04-15] (ang.).
  7. How it Works – Eurovision Song Contest, eurovision.tv [dostęp 2019-02-27].
  8. Anthony Granger, 🇪🇸 Spain: RTVE Confirmed it Has Offered to Host Eurovision 2023 Following Ukraine’s Win, Eurovoix, 15 maja 2022 [dostęp 2022-05-15] (ang.).
  9. Anthony Granger, 🇪🇸 Spain: RTVE no longer in contention to host Eurovision 2023, Eurovoix, 14 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-17] (ang.).
  10. Host city speculation: Could Eurovision 2023 be held in Switzerland?, wiwibloggs, 27 maja 2022 [dostęp 2022-05-31] (ang.).
  11. Ewan McCaig, 🇮🇹 Eurovision 2022: Mayor Of Stockholm Offers To Host Eurovision 2023 In Event Of Ukraine Win, Eurovoix, 10 maja 2022 [dostęp 2022-05-15] (ang.).
  12. Franciska van Waarden, 🇮🇹 Italy: Turin Offering to Host Eurovision Again in 2023 Following Ukraine’s Win, Eurovoix, 15 maja 2022 [dostęp 2022-05-15] (ang.).
  13. Hayley Dixon, Nataliya Vasilyeva, Eurovision winner Oleh Psiuk heads home to serve Ukraine, „The Telegraph”, 15 maja 2022, ISSN 0307-1235 [dostęp 2022-05-17] (ang.).
  14. Neil Farren, 🇮🇸 Iceland: Possible Eurovision 2023 Host Should Australia or Ukraine Win?, Eurovoix, 13 maja 2022 [dostęp 2022-07-26] (ang.).
  15. Songfestivalregisseur zet editie in Rotterdam weer in optie, RTL Boulevard, 15 maja 2022 [dostęp 2022-05-17] (niderl.).
  16. Anthony Granger, 🇵🇱 Poland: TVP is Willing to Help Host Eurovision 2023, Eurovoix, 15 maja 2022 [dostęp 2022-05-15] (ang.).
  17. suspilne, Микола Чернотицький: Розпочинаємо консультації з ЄМС щодо проведення Євробачення-2023 в Україні, corp.suspilne.media [dostęp 2022-05-17] (ang.).
  18. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇺🇦 UA:PBC Requests Further Meetings with EBU After Ukraine Rejected as Host Country, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-17] (ang.).
  19. suspilne, Суспільне Мовлення спільно з Кабміном презентували перші кроки підготовки до проведення Євробачення-2023, corp.suspilne.media [dostęp 2022-06-15] (ukr. • ang.).
  20. ישראל באירוויזיון: כל השירים, כל הסיפורים, mako, 14 maja 2013 [dostęp 2022-06-17].
  21. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇺🇦 UA:PBC Requests Further Meetings with EBU After Ukraine Rejected as Host Country, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  22. Alex Marshall, Eurovision rules out Ukraine as host of next year’s song contest., „The New York Times”, 17 czerwca 2022, ISSN 0362-4331 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  23. Boris Johnson says Ukraine ‘can and should’ host Eurovision contest in 2023, The Independent, 18 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  24. Anthony Granger, 🇵🇱 Poland: TVP & Ministry of Culture Call For EBU to Continue Talks With Ukraine, Eurovoix, 19 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  25. Neil Farren, 🇧🇪 Belgium: Brussels to Bid to Host Eurovision 2023?, Eurovoix, 19 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  26. EBU Statement on Hosting of the 2023 Eurovision Song Contest, Eurovision.tv, 23 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  27. a b United Kingdom to host Eurovision Song Contest 2023, eurovision.tv, 25 lipca 2022 [dostęp 2022-07-25] (ang.).
  28. Eurovision FAQ, www.bbc.co.uk [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  29. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Aberdeen City Council to Debate Whether to Bid to Host Eurovision, Eurovoix, 21 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  30. Franciska van Waarden, Eurovision 2023: 🇬🇧 Belfast Expresses Interest to Host, Eurovoix, 8 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  31. a b James Washak, Eurovision 2023: 🇬🇧 Birmingham Confirms Bid to Host Eurovision 2023 at Resorts World Arena, Eurovoix, 27 lipca 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  32. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Brighton Will Bid to Host Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  33. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Bristol Submits Its Bid To Host, Eurovoix, 9 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  34. Cardiff cancels Eurovision 2023 host city bid over Principality Stadium scheduling conflicts, wiwibloggs, 3 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-03] (ang.).
  35. How Darlington Arena was going to host Eurovision with giant Ukraine flag for roof, The Northern Echo [dostęp 2022-08-13] (ang.).
  36. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Derry Will Not Bid To Host, Eurovoix, 8 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-09] (ang.).
  37. Donald Turvill, Edinburgh enters its official bid to host 2023 Eurovision Song Contest, edinburghlive, 11 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  38. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Scottish First Minister Supports Glasgow Hosting Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  39. Eurovision Song Contest: Which UK cities could host 2023 show?, „BBC News”, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  40. Simon Duke, Newcastle officially confirms bid to host Eurovision next year, ChronicleLive, 8 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  41. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Nottingham Will Not Bid, Eurovoix, 9 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  42. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Leeds Expresses Interest in Hosting Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  43. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Liverpool Intends to Bid to Host Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  44. a b Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Mayor of London Expresses Support For Capital to Host, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  45. Is Prudhoe going to bid to host the Eurovision Song Contest 2023?, ESCXTRA.com, 20 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  46. Local Sheffield Councillors ready to bid for Eurovision 2023, ESCXTRA.com, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-17] (ang.).
  47. Alistair Brown, Eurovision 2023: 🇬🇧 Sunderland Will Not Bid To Host, Eurovoix, 11 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  48. Eurovision 2023 in UK: British cities express interest as United Kingdom likely to host, wiwibloggs, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  49. Bente van Leijden, The UK reacts to the news of their country hosting Eurovision, ESCXTRA.com, 25 lipca 2022 [dostęp 2022-07-26] (ang.).
  50. Eurovision: Bucks Fizz star backs Cardiff to host 2023 event, „BBC News”, 26 lipca 2022 [dostęp 2022-07-26] (ang.).
  51. UK’s last Eurovision winner backs Manchester to host 2023 contest, „BBC News”, 25 lipca 2022 [dostęp 2022-07-26] (ang.).
  52. 🚨 Major #Eurovision news incoming! 🚨 Tomorrow on the @ZoeTheBall Breakfast Show, we reveal which UK cities have been shortlisted to host next year’s contest on behalf of Ukraine. 📻 Listen live from 8:35am., Twitter, 11 sierpnia 2022 (ang.).
  53. BBC announces 7 Shortlisted Host Cities for Eurovision 2023, eurovision.tv, 12 sierpnia 2022 [dostęp 2022-09-10] (ang.).
  54. Anthony Granger, 🇬🇧 Eurovision 2023: Complete Bids to be Submitted to BBC by September 8, Eurovoix, 29 sierpnia 2022 [dostęp 2022-09-10] (ang.).
  55. Eurovision 2023: It’s Glasgow or Liverpool, eurovision.tv, 27 września 2022 [dostęp 2022-09-27] (ang.).
  56. a b Liverpool will host Eurovision 2023, eurovision.tv, 7 października 2022 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
  57. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Liverpool Intends to Bid to Host Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  58. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Scottish First Minister Supports Glasgow Hosting Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  59. Anthony Granger, Eurovision 2023: 🇬🇧 Leeds Expresses Interest in Hosting Eurovision, Eurovoix, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  60. Eurovision Song Contest: Which UK cities could host 2023 show?, „BBC News”, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-24] (ang.).
  61. Simon Duke, Newcastle officially confirms bid to host Eurovision next year, ChronicleLive, 8 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-11] (ang.).
  62. Local Sheffield Councillors ready to bid for Eurovision 2023, ESCXTRA.com, 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-17] (ang.).
  63. BBC sets out Host City process and production plans for the 2023 Eurovision Song Contest, www.bbc.co.uk [dostęp 2022-10-09] (ang.).
  64. a b Eurowizja 2023 w dobrych rękach! Za organizacją stoją producenci Igrzysk Olimpijskich, Eurowizja.org - najwięcej o Eurowizji, 18 października 2022 [dostęp 2022-10-20] (pol.).
  65. BBC announces Eurovision Song Contest 2023 senior production team, eurovision.tv, 17 października 2022 [dostęp 2022-10-20] (ang.).
  66. a b e (ilust.), Суспільне Мовлення і BBC підписали Меморандум про співпрацю під час Євробачення-2023, corp.suspilne.media [dostęp 2022-10-20] (ang.).
  67. a b c Eurowizja 2023: rewolucyjne zmiany w systemie głosowania!, Eurowizja.org - najwięcej o Eurowizji, 22 listopada 2022 [dostęp 2022-11-22] (pol.).
  68. a b Voting changes announced for Eurovision Song Contest 2023, eurovision.tv, 22 listopada 2022 [dostęp 2022-11-22] (ang.).
  69. Eurovision Song Contest 1975. [w:] Europejska Unia Nadawców [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2013-03-22].
  70. Voting changes announced for Eurovision Song Contest 2023, eurovision.tv, 22 listopada 2022 [dostęp 2022-11-22] (ang.).
  71. l, Eurovision 2023, San Marino: "Fate votare anche noi online", 22 listopada 2022 [dostęp 2022-11-26] (wł.).
  72. Maciej Błażewicz: Eurowizja Junior 2017: Polscy internauci będą mogli głosować na Alicję Regę!. [w:] OGAE Polska [on-line]. eurowizja.org, 2017-11-09. [dostęp 2017-11-25]. (pol.).
  73. Logos and Artwork | Eurovision Song Contest, eurovision.tv, 27 marca 2019 [dostęp 2022-10-09] (ang.).
  74. Liverpool to host 2023 Eurovision Song Contest, www.bbc.com [dostęp 2022-10-09] (ang.).
  75. a b Graham Norton among favorites to host Eurovision 2023, ESCXTRA.com, 21 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-30] (ang.).
  76. Eurovision 2023 presenters: Graham Norton, Davina and Rylan among favourites to present song contest if it’s in the U.K., wiwibloggs, 25 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-30] (ang.).
  77. Sanjay (Sergio) Jiandani, Eurovision 2023: How many countries will participate in the UK?, Eurovision News, Polls and Information by ESCToday, 20 października 2022 [dostęp 2022-10-20] (ang.).
  78. a b c Eurovision 2023: Here are the 37 countries competing in Liverpool, eurovision.tv, 20 października 2022 [dostęp 2022-10-20] (ang.).
  79. a b България се отказва от участие в Евровизия 2023 - Култура, offnews.bg [dostęp 2022-10-19] (bułg.).
  80. Евровизия без България догодина, на БНТ не й стигат парите, www.24chasa.bg [dostęp 2022-10-19] (ang.).
  81. a b Anthony Granger, 🇲🇪 Montenegro: RTCG Will Not Compete in Eurovision 2023, Eurovoix, 13 października 2022 [dostęp 2022-10-13] (ang.).
  82. a b c d Neil Farren, 🇲🇰 North Macedonia: MRT Withdraws From Eurovision 2023, Eurovoix, 14 października 2022 [dostęp 2022-10-14] (ang.).
  83. a b Participants of Liverpool 2023 - Eurovision Song Contest, eurovision.tv [dostęp 2022-10-20].
  84. Arbana Osmani drejton Festivalin e Këngës, prezanton bashkëpunëtorët | RTSH Lajme, lajme.rtsh.al [dostęp 2022-11-12] (ang.).
  85. Neil Farren, 🇧🇪 Belgium: Eurosong 2023 Artists and Dates Revealed, Eurovoix, 8 listopada 2022 [dostęp 2022-11-27] (ang.).
  86. Pravila za izbor hrvatskog predstavnika i pjesme za pjesmu Eurovizije - "Dora 2023.", Hrvatska radiotelevizija [dostęp 2022-10-11].
  87. Cyprus will send Andrew Lambrou to Liverpool, eurovision.tv, 17 października 2022 [dostęp 2022-10-17] (ang.).
  88. Anthony Granger, 🇩🇰 Denmark: Dansk Melodi Grand Prix 2023 Final on February 11, Eurovoix, 13 września 2022 [dostęp 2022-09-13] (ang.).
  89. MP, EESTI LAUL 2023: MUUSIKAVIDEOTELE TUGINEVAID VEERANDFINAALE EI TOIMU, SUUREJOONELINE FINAAL LEIAB ASET 11. VEEBRUARIL! – MuusikaPlaneet, muusikaplaneet.ee, 13 września 2022 [dostęp 2022-09-13] (est.).
  90. Neil Farren, 🇫🇮 Finland: UMK 2023 Final on February 25, Eurovoix, 25 października 2022 [dostęp 2022-10-29] (ang.).
  91. Mia Nicolai & Dion Cooper vertegenwoordigen Nederland op het Eurovisie Songfestival!, AVROTROS.nl, 1 listopada 2022 [dostęp 2022-11-01] (niderl.).
  92. Opnað fyrir lög í Söngvakeppnina 2023, RÚV, 29 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-29] (isl.).
  93. Noa Kirel will represent Israel in 2023, eurovision.tv, 11 lipca 2022 [dostęp 2022-07-13] (ang.).
  94. Emily Grace, 🇱🇻 Latvia: LTV Will Use Supernova To Select Eurovision 2023 Entry, Eurovoix, 21 września 2022 [dostęp 2022-09-21] (ang.).
  95. Anthony Granger, 🇲🇹 Malta: Selects For Eurovision 2023 on February 11, Eurovoix, 2 września 2022 [dostęp 2022-09-02] (ang.).
  96. Noruega abre convocatoria de canciones para 2023, eurovision-spain.com, 21 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-21] (hiszp.).
  97. Neil Farren, 🇵🇱 Poland: Selects for Eurovision 2023 on February 26, Eurovoix, 19 września 2022 [dostęp 2022-09-19] (ang.).
  98. Festival „una Voce Per San Marino” The Music Contest Linked To The Eurovision Song Contest 2022/2023, San Marino RTV [dostęp 2022-09-02] (ang.).
  99. Tobbe Ek, Redan klart: Datum och städer för Melodifestivalen 2023, Schlagerbloggen, 5 lutego 2022 [dostęp 2022-06-21] (szw.).
  100. Benidorm Fest 2023: Grand final date set for February 4, wiwibloggs, 19 lipca 2022 [dostęp 2022-07-19] (ang.).
  101. NDR, "Unser Lied für Liverpool" - Bewerbt euch für den ESC 2023!, www.eurovision.de [dostęp 2022-11-09] (niem.).
  102. e (ilust.), Оголошення про проведення мистецького конкурсу для реалізації творчого проєкту «Пісенний конкурс Євробачення – 2023», corp.suspilne.media [dostęp 2022-09-29] (ang.).
  103. Beppe Dammacco, Sanremo 2023: il regolamento. In gara 25 cantanti, 13 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-23] (wł.).
  104. a b Eurowizja 2023: Bułgaria wycofuje się! Czy na stałe?, Eurowizja.org, 14 października 2022 [dostęp 2022-10-14] (pol.).
  105. ESC2023: Bulgária "ainda sem posição oficial" sobre o Festival Eurovisão 2023, 15 października 2022.
  106. България се отказва от участието си в „Евровизия“? - Музика - Новини Бг, Novini.bg [dostęp 2022-10-17] (bułg.).
  107. Enisa Nikaj, Sad, I was suppose to represent them in #Eurovision 2023. But they couldn’t find a way to financially support it 😕, Twitter [dostęp 2022-10-14] (ang.).
  108. Enisa Nikaj, OLÈ was suppose to be my #Eurovision song for Montenegro 🇲🇪 next year. But I guess it wasn’t meant to be, so I might just drop it SOON instead 🤷🏻‍♀️, Twitter [dostęp 2022-11-20] (ang.).
  109. Anthony Granger, 🇲🇰 North Macedonia: MRT Considering Withdrawal From Eurovision Next Year, Eurovoix, 11 maja 2022 [dostęp 2022-05-11] (ang.).
  110. ESC Discord na Twitterze: "🇲🇰 Will North Macedonia withdraw from #Eurovision? In MRT's proposed budget for 2023 released today, no budget is allocated for Eurovision 2023 (ЕВРОСОНГ in the 2022 budget). Yet, there is budget allocated for Junior Eurovision 2023 (јуниорски евросонг).", Twitter, 20 września 2022 [dostęp 2022-09-20] (ang.).
  111. Monaco participera à l’Eurovision en 2023 – l’Observateur de Monaco, 22 listopada 2021 [dostęp 2022-04-01] (fr.).
  112. Eurowizja 2023 z udziałem Monako? Takie plany ma rząd!, Eurowizja.org - najwięcej o Eurowizji, 22 listopada 2021 [dostęp 2022-04-01].
  113. Isabella Tang, Launch of Monaco’s Monte-Carlo Riviera TV delayed until 2023, ESCXTRA.com, 24 kwietnia 2022 [dostęp 2022-05-20] (ang.).
  114. a b Anthony Granger, 🇲🇨 Monaco: Launching New Public Service Broadcaster Monte-Carlo Riviera, Eurovoix, 10 grudnia 2021 [dostęp 2022-04-01] (ang.).
  115. Sanjay Jiandani, Eurovision Monaco: MMD will not participate at Eurovision 2023 – ESCToday.com, ESCToday, 5 września 2022 [dostęp 2022-09-05] (ang.).
  116. Sanjay Jiandani, Slovakia: RTVS will not return to Eurovision in 2023, Eurovision News, Polls and Information by ESCToday, 10 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-10] (ang.).
  117. Sanjay Jiandani, Andorra: RTVA confirms non participation at Eurovision 2023, ESCToday, 14 czerwca 2022 [dostęp 2022-06-14] (ang.).
  118. Anthony Granger, 🇧🇦 Bosnia & Herzegovina: BHRT Will Not Return To Eurovision in 2023, Eurovoix, 14 października 2022 [dostęp 2022-10-14] (ang.).
  119. Sanjay Jiandani, Luxembourg: RTL confirms non participation at Eurovision 2023, ESCToday, 2 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-02] (ang.).
  120. Rick Arth, Kazakhstan: Broadcaster says there is "every chance" for them to take part at Eurovision 2023, wiwibloggs, 6 października 2022 [dostęp 2022-10-20] (ang.).
  121. Всё будет хорошо и «вкусно». Продюсер Жан Муканов рассказал о планах на «Junior Eurovision 2022», СЦК при Президенте РК, 5 października 2022 [dostęp 2022-10-20] (ros.).
  122. Belarus: BTRC’s European Broadcasting Union Agrees Membership Suspension, Eurovoix, 28 maja 2021 [dostęp 2021-05-28] (ang.).
  123. European Broadcasting Union (EBU), EBU Executive Board agrees to suspension of Belarus Member BTRC, www.ebu.ch, 28 maja 2021 [dostęp 2021-05-28] (ang.).
  124. José David López, La BTRC de Bielorrusia será readmitida en la UER y ya tienen fecha. ¡Conoce cuándo se producirá!, ESCplus España, 26 sierpnia 2021 [dostęp 2021-11-22] (hiszp.).
  125. Anthony Granger, 🇽🇰 Kosovo: RTK Aiming to Apply For EBU Membership By End of Year, Eurovoix, 16 maja 2022 [dostęp 2022-05-16] (ang.).
  126. Anthony Granger, 🇱🇮 Liechtenstein: 1 FL TV Rules Out Applying For EBU Membership, Eurovoix, 9 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-09] (ang.).
  127. Anthony Granger, 🇷🇺 Russia: Channel One, VGTRK & Radio Dom Ostankino Leave the European Broadcasting Union, Eurovoix, 26 lutego 2022 [dostęp 2022-02-26] (ang.).
  128. Anthony Granger, 🇬🇧 United Kingdom: BBC One To Broadcast All Eurovision 2023 Shows, Eurovoix, 8 października 2022 [dostęp 2022-10-15] (ang.).
  129. Beppe Dammacco, Eurovision 2023: Corsi, Malgioglio e Di Domenico confermati al commento, 20 października 2022 [dostęp 2022-10-21] (wł.).