Proteusz (księżyc)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Proteusz
Ilustracja
Zdjęcie wykonane przez sondę Voyager 2, 25 sierpnia 1989
Planeta Neptun
Odkrywca Stephen Synnott, Voyager Imaging Team
Data odkrycia 16 czerwca 1989
Tymczasowe oznaczenie S/1989 N1
Charakterystyka orbity
Półoś wielka 117 646 km[1]
Mimośród 0,0005[1]
Okres obiegu 1,122 d[1]
Prędkość orbitalna 7,623 km/s
Nachylenie do płaszczyzny Laplace’a 0,075°[1]
Długość węzła wstępującego 315,131°[1]
Argument perycentrum 67,968°[1]
Anomalia średnia 250,938°[1]
Własności fizyczne
Wymiary 440×416×404 km[2]
Objętość 3,4 ± 0,4 ×107 km³
Masa ~4,4 × 1019 kg
Średnia gęstość 1,3 g/cm³[3]
Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni 0,06 m/s²
Prędkość ucieczki ~0,16 km/s
Albedo 0,096[3]
Jasność obserwowana
(z Ziemi)
19,75m[3]
Temperatura powierzchni ~51 K

Proteusz (Neptun VIII) – drugi pod względem wielkości księżyc Neptuna, odkryty w 1989 roku przez Stephena Synotta, na podstawie fotografii wykonanych przez sondę Voyager 2. Jego nazwa pochodzi od mitologicznego bożka morskiego, który potrafił dowolnie zmieniać swój wygląd[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Naukowcy przypuszczają, że ze średnicą ok. 420 km, Proteusz jest największym obiektem jaki może być nieregularną bryłą. Gdyby był odrobinę większy, znalazłby się w stanie równowagi hydrostatycznej i własna grawitacja nadałaby mu kulisty kształt. Nieco mniejszy od niego satelita Saturna, Mimas, jest w równowadze hydrostatycznej ze względu na niższą gęstość.

Mimo że Proteusz jest większy od zaobserwowanej w 1949 roku Nereidy, nie został odkryty przez ziemskie teleskopy. Jednym z powodów jest znacznie mniejsza odległość od Neptuna, drugim zaś to, że jest to jeden z najciemniejszych obiektów w Układzie Słonecznym. Podobnie jak Febe (księżyc Saturna), odbija on zaledwie 6% padającego nań światła. Powierzchnia Proteusza jest gęsto pokryta kraterami i nie przejawia śladów jakiejkolwiek aktywności geologicznej[4]. Jedyny nazwany krater na jego powierzchni to Pharos.

Istnieje również podobnie nazwana planetoida, (9313) Protea.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Planetary Satellite Mean Orbital Parameters (ang.). Jet Propulsion Laboratory, 2013-08-23. [dostęp 2016-02-14].
  2. David R. Williams: Neptunian Satellite Fact Sheet (ang.). NASA, 2015-10-13. [dostęp 2016-02-14].
  3. a b c Planetary Satellite Physical Parameters (ang.). Jet Propulsion Laboratory, 2015-02-19. [dostęp 2016-02-14].
  4. a b Proteus (ang.). W: Solar System Exploration [on-line]. NASA. [dostęp 2018-12-23].