Sheikh Hasina Wajed

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sheikh Hasina Wajed
Sheikh Hasina in London.jpg
Data i miejsce urodzenia 28 września 1947
Gopalgajn
Bangladesz Premier Bangladeszu
Przynależność polityczna Liga Awami
Okres urzędowania od 6 stycznia 2009
Poprzednik Fakhruddin Ahmed
Bangladesz Premier Bangladeszu
Przynależność polityczna Liga Awami
Okres urzędowania od 23 czerwca 1996
do 15 lipca 2001
Poprzednik Mohammad Habibur Rahman
Następca Latifur Rahman
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Sheikh Hasina (ur. 28 września 1947 w Gopalgajn), bengalska polityk, premier Bangladeszu w latach 1996-2001 oraz ponownie od 6 stycznia 2009. Przewodnicząca Ligi Awami od 1981. Córka pierwszego prezydenta Bangladeszu, Sheikha Mujibura Rahmana.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Sheikh Hasina urodziła się w Gopalganj w Bangladeszu. Uczęszczała do Eden Girls' College w Dhace, a następnie studiowała na Dhaka University.

15 sierpnia 1975 większość jej rodziny (ojciec, matka, trzech braci) została zamordowana w wyniku zamachu stanu dokonanego przez wojskowych. W tym czasie Hasina wraz z siostrą, przebywała na wycieczce w RFN. Po tym zdarzeniu udała się do Wielkiej Brytanii, a następnie do Nowego Delhi w Indiach. Do Bangladeszu powróciła 17 maja 1981.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie do kraju, Sheikh Hasina rozpoczęła działalność polityczną, skierowaną przeciw autokratycznym rządom generała i prezydenta Hossaina Mohammada Ershada. W 1981 została przewodniczącą Ligi Awami. W 1983 utworzyła sojusz, złożony z 15 różnych partii, celem odsunięcia Ershada od władzy. Za swoją działalność Hasina, w lutym i listopadzie 1984 oraz w marcu 1985, przebywała w areszcie domowym.

Sheikh Hasina i Liga Awami wzięła udział w wyborach parlamentarnych w 1986. W ich wyniku Hasina została liderem opozycji w parlamencie. Jednak parlament już w 1987 został rozwiązany przez prezydenta Ershada. Udział w wyborach, w warunkach autorytarnej dyktatury wojskowej, spotkał się z krytyką części środowisk opozycyjnych.

W pierwszych wolnych wyborach parlamentarnych w 1991 zwycięstwo odniosła Partia Narodowa Bangladeszu (BNP, Bangladesh Nationalist Party), a jej przewodnicząca Chaleda Zia objęła urząd premiera. Sheikh Hasina od 1991 do 1996 była liderem opozycji.

Premier[edytuj | edytuj kod]

Liga Awami objęła władzę po wyborach parlamentarnych w czerwcu 1996, w których zdobyła 146 miejsc w 300-osobowym parlamencie. Hasina Wajed 23 czerwca 1996 objęła funkcję premiera Bangladeszu. Jako pierwsza w historii zajmowała ten urząd przez całą kadencję. Jej rząd uzyskał poparcie Partii Narodowej (Jatiya Party) byłego prezydenta Ershada.

Rząd Hasiny przekonał sędziego Shahabuddina Ahmeda do objęcia urzędu prezydenta Bangladeszu.

Prezydent USA Bill Clinton (po lewej) oraz premier Hasina Wajed, marzec 2000.

Głównym sukcesem Hasiny w polityce zagranicznej było zawarcie porozumienia z Indiami w sprawie tamy na rzece Ganges, Farakka Barrage. Tama ta była kością niezgody między dwoma państwami od czasu jej budowy w latach 60. XX w. Bangladesz zarzucał Indiom, że poprzez budowę tamy uszczuplają jego dostęp do wody. Porozumienie regulowało poziom przepływu wody na sekundę, jaki miał obowiązywać na rzece. Rząd Hasiny podpisał również traktat pokojowy z rebeliantami na południowym wschodzie kraju.

Gabinet premier Hasiny był krytykowany przez opozycję za nadużywanie imienia Sheikha Mujibura Rahmana w swojej polityce oraz upolitycznienie administracji i państwowych mediów. Ponadto zarzucono mu zbytnią uległość wobec Indii, zwłaszcza po strzelaninie na granicy, w której zginęło 16 Indusów i 3 Bengalczyków. W czasie rządów Hasiny, Bangladesz został uznany przez Transparency International za najbardziej skorumpowane państwo świata.

Opozycja[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w 2001 Liga Awami poniosła druzgocącą porażkę, uzyskując tylko 62 miejsca w parlamencie. Sheikh Hasina ponownie znalazła się w opozycji, a urząd szefa rządu objęła po raz drugi Chaleda Zia. Sheikh Hasina i Liga Awami odrzuciła wyniki wyborów, twierdząc że zostały one sfałszowane przy poparciu prezydenta i tymczasowego rządu. Jednakże społeczność międzynarodowa uznała je za wolne i demokratyczne.

Jako lider opozycji, Hasina musiała stawić czoła kilku próbom zamachu na jej życie lub życie innych członków Ligi Awami. W latach 2004-2005 w wyniku zamachów zginęło dwóch parlamentarzystów Ligi Awami. 21 sierpnia 2004 Hasina przeżyła zamach na własne życie. W czasie jej wiecu w Dhace, zamachowiec rzucił 13 granatów w 15-tysięczny tłum z dachu pobliskiego budynku. W wyniku wybuchów zginęły 23 osoby, a ponad 200, w tym Hasina, zostało rannych[1][2].

Pod koniec 2006 opozycyjna Liga Awami rozpoczęła akcje protestacyjne przez wyborami parlamentarnymi, zaplanowanymi na 22 stycznia 2007. Zarzucała tymczasowemu rządowi Iajuddina Ahmeda stronniczość i sprzyjanie Partii Narodowej Bangladeszu premier Zia. Od października 2006 w kraju cyklicznie dochodziło do zamieszek między zwolennikami Ligi Awami i Narodowej Partii Bangladeszu[3]. 3 stycznia 2007 Sheikh Hasina ogłosiła bojkot wyborów przez swoją partię[4]. W rezultacie prezydent Iajuddin Ahmed wprowadził 11 stycznia 2007 stan wyjątkowy i odroczył wybory[5]. Powołał również rząd na czele Fakhruddinem Ahmedem, który miał ustabilizować sytuację w kraju i przeprowadzić niezbędne reformy w celu zorganizowania uczciwych wyborów[6].

Zarzuty korupcyjne i areszt[edytuj | edytuj kod]

9 kwietnia 2007 bengalska policja rozpoczęła śledztwo w sprawie Hasiny pod zarzutem wyłudzeń. Hasina została oskarżona o zmuszenie biznesmena Tajula Islama Farooqa do zapłaty łapówki za uzyskanie zgody rządu na budowę elektrowni w 1998[7].

11 kwietnia 2007 przeciw Hasinie, wystosowano zarzuty kryminalne, oskarżając ją o sterowanie zabójstwem czterech działaczy przeciwnej partii politycznej w październiku 2006. Osoby te zostały śmiertelnie pobite w czasie walk między zwolennikami Ligi Awami a jej rywalami[8].

W czasie wystosowania zarzutów, Sheikh Hasina przebywała w USA. Rząd Bangladeszu 18 kwietnia 2007 zakazał Hasinie powrotu do kraju, tłumacząc to możliwością zakłócenia przez nią porządku. Hasina zadeklarowała wolę powrotu, by móc odpowiedzieć na postawione zarzuty. Zakaz został zniesiony 25 kwietnia 2007, tak że Hasina po 51 dniach spędzonych w USA a następnie w Wielkiej Brytanii, 7 maja 2007 wróciła do Bangladeszu[9].

16 lipca 2007 Hasina Wajed została aresztowana i oskarżona o wyłudzenia[10]. 30 lipca Sąd Najwyższy w Dhace zawiesił jej proces o wyłudzenia i rozkazał jej zwolnienie za kaucją. 2 września 2007 Komisja Antykorupcyjna wystosowała przeciw Sheikh Hasinie nowe zarzuty korupcyjne. Zarzucono jej przyjęcie 30 mln tak łapówki za ustawienie kontraktu pod budowę elektrowni w 1997[11].

12 stycznia 2008 została postawiona w stan oskarżenia[12]. Jednakże 6 lutego 2008 Sąd Najwyższy zatrzymał proces, argumentując że oskarżona nie może być sądzona na podstawie prawa obowiązującego w czasie stanu wyjątkowego za czyny popełnione przed jego wprowadzeniem[13].

11 czerwca 2008 Hasina została zwolniona warunkowo z aresztu w celu podjęcia leczenia zagranicą[14]. 12 czerwca 2008 wyjechała do USA, aby podjąć tam leczenie związane z pogorszeniem się słuchu i wzroku oraz podwyższonego ciśnienia krwi[15].

Wybory 2008 i przejęcie władzy[edytuj | edytuj kod]

Premier Hasina z prezydentem Barackiem Obamą i jego małżonką, 2009.

6 listopada 2008 Sheikh Hasina wróciła do Bangladeszu celem przygotowania Ligi Awami do wyborów parlamentarnych w grudniu 2008[16]. Początkowo wybory miały odbyć się 18 grudnia 2008 jednak pod wpływem protestów Partii Narodowej Bangladeszu domagającej się ich przełożenia na styczeń 2009 i po wzięciu pod uwagę stanowiska Ligi Awami, która sprzeciwiała się ich odroczenia, rząd premiera Ahmeda zdecydował przesunąć datę wyborów na 29 grudnia 2008[17].

11 grudnia 2008 Hasina rozpoczęła kampanię wyborczą i wygłosiła manifest polityczny swojej partii[18][19]. Liga Awami zawarła sojusz wyborczy z Partią Narodową Hossaina Mohammada Ershada. W celu przeprowadzenia wolnych i demokratycznych wyborów, 17 grudnia 2008 rząd zniósł, obowiązujący od stycznia 2007 stan wyjątkowy[20].

15 grudnia 2008 bengalski biznesmen, który oskarżył Hasinę o korupcję, zdecydował się wycofać swoje zarzuty pod jej adresem[21].

W wyborach parlamentarnych 29 grudnia 2008 Liga Awami odniosła przytłaczające zwycięstwo, zdobywając 230 spośród 299 miejsc w parlamencie, co otworzyło Hasinie drogę to utworzenia nowego rządu[22]. 3 stycznia 2009 Hasina została wybrana liderem Zgromadzenia Narodowego i zwróciła się do prezydenta Iajuddina Ahmeda z prośbą o zaprzysiężenie jej na stanowisku szefa rządu[23].

6 stycznia 2009 prezydent Ahmed zaprzysiągł Sheikh Hasinę na stanowisku premiera Bangladeszu[24].

W lutym 2009 rząd premier Sheikh Hasiny musiała stawić czoła buntowi żołnierzy ochrony pogranicza[25].

Przypisy

  1. "A Democracy is Shaken", TIME, 3o sierpnia 2004.
  2. "Assassination attempt on Hasina", The Daily Star, 22 sierpnia 2004.
  3. "Bangladesh power shift postponed", BBC News, 28 października 2006.
  4. "Polls won't be fair: Hasina", The Hindu, 4 stycznia 2007.
  5. "Bangladesh poll delay emergency", BBC Nes, 11 stycznia 2007.
  6. "Bangladesh president appoints head of a new caretaker government", USA Today, 12 stycznia 2007.
  7. "Bangladesh police to investigate graft allegation against former PM Hasina", Associated Press (International Herald Tribune), 9 kwietnia 2007.
  8. "Hasina charged in murder case", Al Jazeera, 11 kwietnia 2007.
  9. "Sheikh Hasina returns home", The Hindu, 7 maja 2007.
  10. "Former Bangladeshi PM arrested: Reports", Reuters (Australian Broadcasting Corporation News Online), 16 lipca 2007,.
  11. "Detained ex-PM of Bangladesh faces new graft charges", IST, PTI (The Times of India), 3 września 2007.
  12. "Bangladesh court indicts Hasina, two others in extortion case", The Times of India, 13 stycznia 2008.
  13. "Bangladesh court quashes Hasina's trial", The Hindu, 6 lutego 2008.
  14. "Bangladesh Caretaker Government Frees Former PM Hasina", VOA News, 11 czerwca 2008.
  15. "Sheikh Hasina goes to US for medical treatment", gulfnews.com, 12 czerwca 2008.
  16. "Sheikh Hasina Returns to Lead Her Party in Bangladesh", VOA News, 6 listopada 2008.
  17. " Bangladesh election is deferred", BBC News, 24 listopada 2008.
  18. "Bangladesh ex-PM Hasina begins election campaign", World Bulletin, 11 grudnia 2008.
  19. " Bangladesh poll campaign begins", BBC News, 12 grudnia 2008.
  20. " Bangladesh lifts emergency rule", BBC News, 17 grudnia 2008.
  21. " Bangladesh ex-PM charge 'dropped'", BBC News, 15 grudnia 2008.
  22. "Bangladesh officially announces results of parliamentary elections", People's Daily Online, 2 styczna 2009.
  23. "Bangladesh's ex-PM Hasina to form gov't for 2nd time on Tuesday", People's Daily Online, 4 stycznia 2009.
  24. "Democracy returns in Bangladesh", BBC News, 6 stycznia 2009.
  25. "Q&A: Bangladesh border guards mutiny", BBC News, 2 marca 2009.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Mohammad Habibur Rahman
Premier Bangladeszu
23 czerwca 1996 - 15 lipca 2001
Następca
Latifur Rahman