Wierzba purpurowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wierzba purpurowa
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Rodzina wierzbowate
Rodzaj wierzba
Gatunek wierzba purpurowa
Nazwa systematyczna
Salix purpurea L.
Sp. pl. 2:1017. 1753

Wierzba purpurowa, w. czerwona, w. szpagatówka, wiklina (Salix purpurea) – gatunek krzewu należący do rodziny wierzbowatych. Występuje w Azji (w Mongolii), Afryce Północnej (Algeria, Maroko, Tunezja) i w całej niemal Europie[2]. Pospolity na całym niżu Polski. Często uprawiany.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kotki wierzby purpurowej
Pokrój
Pędy z kwiatostanami męskimi
Pokrój
Krzew[3] o kulistej koronie, osiągający wysokość do 3 m.
Łodyga
Pędy wyprostowane, cienkie, błyszczące i bardzo elastyczne. Wyrastają gęsto i zabarwione są na purpurowoczerwono, tylko starsze gałęzie są szarozielone (są podobne do pędów wierzby wawrzynkowej)[3]. Jej pędy są gorzkie, ponieważ zawierają kwas salicylowy[3]. Wskutek tego nie są zjadane przez zwierzęta.
Liście
Odwrotnie lancetowate, matowe, na górnej stronie ciemnozielone, na spodniej o sinozielonym kolorze. Są podobne do liści wierzby kruchej[3]. Mają długość do 12 cm i ustawione są na pędzie najczęściej skrętolegle, ale występują też liście ustawione naprzeciwlegle, co wśród wierzb jest cechą charakterystyczną wyłącznie dla tego gatunku[3]. Powyżej połowy są piłkowane[3]. Młode listki są owłosione, lecz szybko stają się nagie[3].
Kwiaty
Jest rośliną dwupienną. Żeńskie i męskie kotki o długości 2 cm, są siedzące. Kotki męskie są krótsze. Nitki ich pręcików o czerwonych lub czarnych pylnikach są zrośnięte. Słupki w kwiatostanach żeńskich są siedzące, owłosione o krótkich i grubych znamionach.
Owoc
Torebka z licznymi i drobnymi nasionami.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie głównie w dolinach rzek, potoków, nad stawami, na mokrych łąkach. Wymaga podłoża o dużej wilgotności – jest hygrofitem. Rośnie na glebach ubogich, piaszczystych i żwirowych. Nanofanerofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy Salicetea purpureae. Kwitnie przed rozwojem liści, od marca do połowy czerwca. Kwiaty wytwarzają nektar i zapylane są przez owady. Nasiona rozsiewane przez wiatr.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Występuje w podgatunku ssp. lambertiana. Istnieje również odmiana uprawna[3] 'Pendula' – fioletowe pędy wyginają się do dołu w miejscu szczepienia[3].

Czasami można spotkać różniące się od typowej formy, trudne do oznaczenia mieszańce z wierzbami: borówkolistną, czerniejącą, dwubarwną, długokończystą, iwą, kruchą, lapońską, migdałową, ostrolistną, siwą, śląską, śniadą, szarą, uszatą, wawrzynkową[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Odmiany[edytuj | edytuj kod]

  • ozdobne: 'Nana', 'Pendula' (ma zwieszające się cienkie pędy).
  • wykorzystywane w wikliniarstwie: 'Jagiellonka', 'Piankówka'.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-10].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
  3. a b c d e f g h i Johnson O., More D.: Drzewa. Warszawa: Multico, 2009, s. 170. ISBN 978-83-7073-643-9.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. a b Anna Mazerant-Leszkowska: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. W. Kulesza: Klucz do oznaczania drzew i krzewów. Warszawa: PWRiL, 1955.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.