Złotniki (Wrocław)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Złotniki
Osiedle Wrocławia
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Miasto Wrocław
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Złotniki
Złotniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Złotniki
Złotniki
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Złotniki
Złotniki
Ziemia51°08′21″N 16°53′07″E/51,139278 16,885333
Portal Portal Polska

Złotniki – osiedle Wrocławia w zachodniej części miasta, nad rzeką Bystrzycą i jej dopływem - Ryńką. Administracyjnie część osiedla Leśnica. W granicach miasta od 1928.

W przeszłości dwie wsie (Małe i Wielkie Złotniki, niem. Klein oraz Groß Goldschmieden). Graniczy z Leśnicą (na zachodzie) i Stabłowicami (od północy), a od południa (wzdłuż linii kolejowej z Wrocławia przez Leśnicę do Legnicy) z Jerzmanowem, Osińcem i Żernikami. Na wschód i północny wschód od Złotnik znajduje się prawie niezamieszkany teren osiedla Gajowa nad strumieniem Ługowina, a dalej na wschód - Kuźniki. W zachodniej części osiedla, pomiędzy Ryńką a Bystrzycą, znajduje się Park Złotnicki, a na jego południowo-zachodnim skraju - Zakłady Chemiczne "Złotniki", jedna z najstarszych fabryk chemicznych na Dolnym Śląsku, produkująca dziś m.in. azotan i siarczan magnezu oraz inne nawozy na potrzeby rolnictwa.

W XIII wieku wieś służebna z folwarkiem złotnika Hermana z dymarkami i warsztatami złotniczymi[1], na początku wieku XVI połączona z sąsiednią niewielką wsią i folwarkiem (Małe Złotniki). Według zapisków z 1795 roku we wsi znajdował się dwór, folwark, cegielnia i młyn wodny, zamieszkana była przez 165 osób. W połowie XIX wieku znajdowała się tu gorzelnia i browar, a mieszkało 14 osób. W 1865 wybudowano tu zakłady chemiczne, produkujące wówczas sodę i tlenek glinu[2]. Wysokie zapotrzebowanie na wytwarzane tu produkty spowodowało szybką rozbudowę fabryki; w 1927 zatrudnienie sięgało tu 800 osób. Złotniki od końca XVIII wieku były też celem wycieczek mieszkańców Wrocławia, chwalących sobie miejscowe piwo zwane warszawskim.

W latach 20. XX wieku rozpoczęto budowę podmiejskiego osiedla mieszkaniowego, zaprojektowanego w 1919 przez architekta Ernsta Maya. Według założeń autorskich Maya zrealizowano jednak tylko skromną część osiedla w jego północno-zachodniej części (dzisiejsza ulica Rajska oraz plac Kaliski i plac Ciesielski). Park Złotnicki utworzony został na terenie dawnego parku dworskiego. W 1928 Złotniki przyłączono - wraz z kilkoma okolicznymi wsiami i miasteczkiem Deutsch Lissa (Leśnicą) - do Wrocławia, a założenia Maya uproszczono, realizując je w latach 30. według planów H. Knippinga. Zbudowana w latach 1934-1938 szkoła (dziś Szkoła Podstawowa nr 24) przy obecnej ulicy Częstochowskiej 42 powstała według projektu Maxa Schirmera.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Antkowiak: Wrocław od A do Z. Wrocław-Warszawa-Kraków: Ossolineum, 1991. ISBN 83-04-03723-8. s. 388 "Złotniki, osiedle w dzielnicy Fabrycznej. Wieś wzmiankowana jest już 1288 r., kiedy to Henryk Probus nadał kolegiacie Św. Krzyża dziesięcinę z folwarku znajdującego się w owej miejscowości. Nazwę Złotniki osada wzięła najpewniej stąd, że jej właścicielem był wówczas złotnik Herman. W 1353 r. we wsi znajdowały się dwa folwarki. W l. 1502 i 1513 król Władysław zezwolił na utworzenie z obu folwarków jednej wsi i osadzenie w niej chłopów. Tradycje złotnicze nie zanikły tu jeszcze w 1528 r., gdy słyszymy, iż we wsi znajdował się warsztat złotniczy - jakkolwiek miejscowi złotnicy wyrabiali już tylko przedmioty z miedzi. Pod koniec XVIII w. osadę licznie odwiedzali wycieczkowicze z Wrocławia, którzy szczególnie chwalili miejscowe piwo zwane warszawskim. Do Wrocławia należą Złotniki od 1928 r., a Rosjanie zajęli je 17 II 1945 r. W osiedlu dominuje zabudowa z przełomu XIX i XX w., a po części małe gospodarstwa rolne."
  2. wykorzystywany wówczas do produkcji aluminium

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]