Ławr Korniłow
| Ławr Gieorgijewicz Korniłow Лавр Гео́ргиевич Корни́лов |
|
 |
|
 generał piechoty |
|
| Data i miejsce urodzenia | 30 sierpnia 1870 Ust-Kamienogorsk |
| Data i miejsce śmierci | 13 kwietnia 1918 pod Jekaterynodarem |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1889-1918 |
| Siły zbrojne |  armia carska (1889–1917)Armia Ochotnicza (1918) |
| Główne wojny i bitwy | wojna rosyjsko-japońska I wojna światowa wojna domowa w Rosji |
| Odznaczenia | |
    |
|
Ławr Gieorgijewicz Korniłow, ros. Лавр Гео́ргиевич Корни́лов (ur. 30 sierpnia 1870 w Ust-Kamienogorsku, zm. 13 kwietnia 1918 pod Jekaterynodarem) – rosyjski generał, głównodowodzący wojskami armii rosyjskiej w roku 1917, współtwórca i pierwszy dowódca Armii Ochotniczej – pierwszej formacji Białej Armii.
Spis treści |
Życiorys[edytuj]
Pochodził z rodziny kozackiego chłopa[1]. Absolwent Syberyjskiego Korpusu Kadetów w Omsku[2]. Po wybuchu I wojny światowej dowódca dywizji, w maju 1915 , w czasie ofensywy wojsk Państw Centralnych w Karpatach (Bitwa pod Gorlicami) dostał się do niewoli austro-węgierskiej, z której w lipcu 1916 zbiegł i przez front przedostał się do kraju. W czasie rewolucji lutowej, na żądanie Michaiła Rodzianki, mianowany przez Mikołaja II (na krótko przed abdykacją cara) dowódcą piotrogrodzkiego okręgu wojskowego i garnizonu Piotrogrodu[3]. W końcu kwietnia 1917, na krótko przed dymisją pierwszego rządu Gieorgija Lwowa usunięty z obu stanowisk i mianowany dowódcą 8 Armii na Froncie Południowo-Zachodnim[4]. W czasie ostatniej ofensywy rosyjskiej przeciw państwom centralnym latem 1917 roku jako dowódca 8 armii na froncie galicyjskim, wyróżnił się dowodzeniem, docierając w natarciu dowodzonymi przez siebie siłami aż do rzeki Łomnicy.[5], choć ofensywa rozpoczęta 1 lipca pod Tarnopolem skończyła się ostatecznie klęską wojsk rosyjskich.
19 lipca 1917 został mianowany przez Kiereńskiego, ministra wojny Rządu Tymczasowego, głównodowodzącym armii rosyjskiej[6], w miejsce gen. Aleksieja Brusiłowa. Po nominacji zażądał wprowadzenia zniesionej po rewolucji lutowej kary śmierci za dezercję z pola bitwy (co stawało się plagą demoralizującą armię rosyjską na froncie), również na zapleczu frontu. Premier i minister wojny odmówił, choć uprzednio 12 lipca przywrócił zniesioną w marcu 1917 karę śmierci na samej linii frontu, co według Korniłowa było niewystarczające dla przywrócenia dyscypliny wojskowej. Niedługo po odmowie do Kiereńskiego doszedł sfałszowany telegram o próbie zamachu stanu Korniłowa. Premier odebrał mu stanowisko głównodowodzącego. Korniłow przekonany, że Kiereński jest zakładnikiem bolszewików w Piotrogrodzie, wyruszył z korpusem kozackim na stolicę. Gdy okazało się, że Kiereński zgodził się na uzbrojenie bolszewickiej Czerwonej Gwardii i wysłał wojska z Piotrogrodu przeciw korpusowi kozackiemu, jego dowódca (gen. Aleksandr Krymow) wstrzymał bez walki marsz, a następnie popełnił samobójstwo. Kiereński odebrał Korniłowowi dowództwo i aresztował go w twierdzy w Bychowie. Dwuznaczne postępowanie Kiereńskiego i jego odwołanie się do bolszewików przeciwko armii spowodowało lawinową utratę poparcia dla Rządu Tymczasowego i w konsekwencji utorowało drogę do przejęcia władzy w Rosji przez bolszewików, w niecałe dwa miesiące od tzw. puczu Korniłowa[7].
Po przewrocie bolszewickim i zamordowaniu w kwaterze Naczelnego Dowództwa w dniu 3 grudnia 1917 ostatniego dowódcy armii rosyjskiej, gen. Nikołaja Duchonina przez przybyłe komando bolszewickie na czele z Nikołajem Krylenką, Korniłow zbiegł z twierdzy w Bychowie[8] i udał się na terytorium Obwodu Wojska Dońskiego, gdzie rozpoczął organizację wojskowych oddziałów antybolszewickich, znanych później jako Armia Ochotnicza. Zginął w bitwie o Jekaterynodar z wojskami Armii Czerwonej. Po jego śmierci dowództwo nad Armią Ochotniczą objął generał Anton Denikin.
Przypisy
- ↑ Ojciec był chłopem i żołnierzem, matka gospodynią domową p. Richard Pipes "Rewolucja rosyjska" Warszawa 1994, ISBN 83-01-11521-1, s. 351. Por. też odezwa generała Korniłowa z 29 sierpnia 1917 : "Ludu rosyjski:nasz wielki kraj umiera! Zbliża się chwila śmierci! Zmuszony do publicznego zabrania głosu,(...) ja generał Korniłow, syn kozackiego chłopa, oświadczam wam wszystkim, że osobiście nie pragnę niczego prócz zbawienia Wielkiej Rosji. Przysięgam,że przez zwycięstwo nad nieprzyjacielem doprowadzę naród do Zgromadzenia Konstytucyjnego, gdzie będzie mógł zadecydować o własnym losie i wybrać sobie nowy ustrój polityczny." za: Pipes op.cit s.366
- ↑ Краткий исторический очерк Первого Сибирского Императора Александра I кадетского корпуса (1813—1913). Petersburg, 1915
- ↑ Richard Pipes Rewolucja rosyjska Warszawa 1994, ISBN 83-01-11521-1 s. 264.
- ↑ Karol Wędziagolski, Pamiętniki, Warszawa 2007, Wydawnictwo Iskry, ISBN 978-83-244-0036-2, s.136-145.
- ↑ Richard Pipes "Rewolucja rosyjska", s. 334.
- ↑ Richard Pipes "Rewolucja rosyjska", s. 348.
- ↑ Richard Pipes Rewolucja rosyjska Warszawa 1994, ISBN 83-01-11521-1 s.348-371
- ↑ faktycznie został wraz z pozostałymi więźniami wypuszczony przez żołnierzy I Korpusu Polskiego pod komendą gen. Dowbora-Muśnickiego, stanowiących załogę twierdzy
Zobacz też[edytuj]
Bibliografia[edytuj]
- Richard Pipes, Rewolucja rosyjska, Warszawa 1994, ISBN 83-01-11521-1
- Karol Wędziagolski, Pamiętniki: wojna i rewolucja, kontrrewolucja, bolszewicki przewrót, warszawski epilog , wyd. I krajowe, Warszawa 2007, Wydawnictwo Iskry, ISBN 978-83-244-0036-2
