Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
Lider Andrzej Lepper
Data założenia 10 stycznia 1992
Adres siedziby Aleje Jerozolimskie 30,
00-024 Warszawa
Ideologia polityczna lewica narodowa, socjalizm chrześcijański, agraryzm
Deklarowane
poglądy gospodarcze
interwencjonizm, Trzecia droga
Liczba członków ok. 90 000 (październik 2007)
Członkostwo
międzynarodowe
Demokraci Unii Europejskiej (EUD)
Europejska Grupa
Parlamentarna
Unia na rzecz Europy Narodów
Młodzieżówka Ogólnopolska Młodzieżowa Organizacja Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej
Barwy      czerwony
     zieleń
     żółty
Obecni posłowie 0
Obecni senatorowie 0
Obecni eurodeputowani 0
strona oficjalna
Herb RP
Ten artykuł jest częścią serii
Polityka III RP
Prawo
Konstytucja
Polskie prawo
Władza wykonawcza
Prezydent
Prezes Rady Ministrów
Rada Ministrów
Władza ustawodawcza
Sejm
Senat
Zgromadzenie Narodowe
Władza sądownicza
Sąd Najwyższy
Trybunał Konstytucyjny
Trybunał Stanu
Naczelny Sąd Administracyjny
Samorząd terytorialny
Samorząd w Polsce
Samorząd gminny
Samorząd powiatowy
Samorząd województwa
Kluby parlamentarne
PO PiS Lewica PSL
Wybory
Wybory w Polsce (od 1989):

prezydenckie:
1990 1995 2000 2005 2010
parlamentarne:
1989 1991 1993 1997 2001 2005 2007
samorządowe:
1990 1994 1998 2002 2006
europejskie:
2004 2009
Referenda ogólnokrajowe (od 1989):
1996 1997 2003

Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej[1]partia polityczna reprezentująca poglądy narodowo-lewicowe, założona 10 stycznia 1992 (zarejestrowana sądownie 12 czerwca 1992) z inicjatywy działaczy ZZR "Samoobrona" Andrzeja Leppera, do 17 stycznia 2000 pod nazwą Przymierze Samoobrona.

Spis treści

[edytuj] Program polityczny

Samoobrona postuluje większe dofinansowywanie rolnictwa, a zwłaszcza rodzinnych gospodarstw rolnych, które według partii powinny być podstawą polskiego rolnictwa, a także wspieranie spółdzielni rolniczych, promowanie odnawialnych źródeł energii i renegocjację traktatu akcesyjnego z Unią Europejską w zakresie limitów produkcji rolnej. Ugrupowanie chce zwiększenia wydatków socjalnych, poprzez wprowadzenie zasiłków dla bezrobotnych, pozostających bez pracy nie z własnej winy, stałej waloryzaji rent i emerytur o wskaźnik inflacji, wydłużenie urlopu macierzyńskiego oraz zwolnienie z podatku zarabiających poniżej 8800 zł rocznie. Pieniądze na te cele chce uzyskać poprzez uszczelnienie systemu podatkowego przez wprowadzenie w życie podatku obrotowego (zabroniony w Unii Europejskiej) powiązanego ze znaczną redukcją VAT, wprowadzenie 50-procentowego podatku dla najbogatszych, likwidację części niepotrzebnych agencji, fundacji i funduszy, finansowanych z budżetu państwa, zmniejszenie rezerwy walutowej NBP i jego reformę a także kontrolowanie tej instytucji przez Sejm (słynne "Balcerowicz musi odejść").

Według Samoobrony głównymi sektorami polskiej gospodarki powinny być rolnictwo, budownictwo oraz małe i średnie przedsiębiorstwa. Popiera interwencjonizm, szczególnie w rolnictwie. Postuluje pozostawienie w państwowych rękach najważniejszych przedsiębiorstw i banków. Partia sprzeciwia się ulgom dla inwestycji zagranicznych w Polsce; była też sceptyczna wobec wynegocjowanych gospodarczo-społecznych warunków wejścia Polski do Unii Europejskiej.

Partia sprzeciwia się: legalizacji eutanazji i aborcji, wprowadzeniu podatku liniowego, prywatyzacji majątku państwowego.

Postuluje natomiast: wprowadzenie systemu prezydenckiego, likwidację Senatu, wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych, natychmiastowe wycofanie polskich wojsk z Afganistanu (była również za wycofaniem wojsk z Iraku), wprowadzenie armii zawodowej, utrzymanie bezpłatnej edukacji i służby zdrowia, upublicznienie wszystkich teczek peerelowskich służb specjalnych oraz legalizację marihuany (postulat z kampanii wyborczej 2007).

Zgodnie z wydaną w grudniu 2005 deklaracją programową "Trzecia Droga Samoobrony RP", partia opowiada się za ideą Trzeciej Drogi, która chce łączyć pozytywne cechy socjalizmu i kapitalizmu. Wyznacznikami jej poglądów gospodarczych mają być zaś dzieła ekonomiczne noblistów Douglasa Northa oraz Josepha Stiglitza.

Przez przeciwników program Samoobrony uważany jest za populistyczny.

[edytuj] Weksle w Samoobronie

W wyborach w 2005 (podobnie jak w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004) przewodniczący Andrzej Lepper w celu zdyscyplinowania przyszłych parlamentarzystów, zawarł z nimi w imieniu Związku Zawodowego "Samoobrona" umowę o odpłatnym używaniu w trakcie kampanii wyborczej loga tego związku.

Umowa ta przewidywała umorzenie większości opłat na koniec kadencji parlamentu. Jej zabezpieczeniem były weksle wystawiane przez przyszłych parlamentarzystów na kwotę 552 tys. PLN.
Podpisanie weksla było warunkiem koniecznym do znalezienia się na liście kandydatów do parlamentu. Dzięki tym wekslom, Andrzej Lepper mógł wywierać nacisk finansowy na parlamentarzystów swojego klubu co było widoczne np. podczas afery taśmowej.

3 października 2006 władze Samoobrony ogłosiły, że odstępują od egzekwowania weksli. Kilku byłych działaczy partii złożyło mimo to doniesienie o rzekomym popełnieniu przestępstwa w związku z wekslami. W sierpniu 2007 Prokuratura Apelacyjna w Poznaniu uznała, że proceder był zgodny z prawem[2]. 9 lipca 2008 Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł jednak, że "umowy zobowiązujące kandydatów na posłów Samoobrony do podpisywania weksli jako zabezpieczenia przed ich wystąpieniem z partii są nieważne z mocy prawa". Ostatecznie żaden z weksli nie został uruchomiony.

[edytuj] Historia Samoobrony

W latach 90. Samoobrona działała głównie na bazie związku zawodowego. Od 1990 jej działacze organizowali protesty polegające głównie na blokowaniu dróg w sprzeciwie wobec polityki ekonomicznej kolejnych rządów postsolidarnościowych, a zwłaszcza w okresie rządu Hanny Suchockiej (protesty te ucichły w okresie rządów koalicji SLD-PSL w latach 1993–1997).

Działania Samoobrony ponownie nasiliły się w okresie rządów koalicji AWS-UW (w latach 1997–2000), a następnie samej AWS (w latach 2000–2001). To właśnie na bazie tych protestów rolniczych Samoobrona weszła do parlamentu w 2001.

Przez cały okres swojego istnienia Samoobrona postrzegana była jako organizacja wspierająca SLD, czego wyrazem była m.in. wielokrotna obecność Andrzeja Leppera na manifestacjach pierwszomajowych u boku liderów lewicy.

Również w Sejmie RP IV kadencji (2001–2005) Samoobrona wielokrotnie wspierała SLD w głosowaniach sejmowych, a po wyborach samorządowych w 2002 w większości sejmików wojewódzkich weszła w skład koalicji rządzących województwami SLD-PSL-Samoobrona RP.

Do niespodziewanego przełomu doszło 28 maja 2004, kiedy to posłowie Samoobrony w ostatnim tego dnia głosowaniu poparli sprawozdanie Komisji Śledczej w sprawie afery Rywina autorstwa posła Zbigniewa Ziobry (Prawo i Sprawiedliwość), które zakładało istnienie "Grupy trzymającej władzę". Stanowisko to Samoobrona podtrzymała również w ostatecznym głosowaniu nad tą sprawą 24 września 2004. Odtąd stanowisko PiS odnośnie możliwości współpracy z Samoobroną zaczęło ewoluować (dotąd władze PiS zabraniały swym członkom jakiejkolwiek współpracy z członkami Samoobrony).

W efekcie zbliżenia stanowisk z PiS Samoobrona poparła Lecha Kaczyńskiego w II turze wyborów prezydenckich, która odbyła się 23 października 2005.

5 maja 2006 Samoobrona weszła do rządu, tworząc koalicję z PiS oraz LPR, obejmując kierownictwo resortów: rolnictwa i rozwoju wsi (Andrzej Lepper), budownictwa (Antoni Jaszczak, następnie Andrzej Aumiller) oraz pracy i polityki społecznej (Anna Kalata).

22 września 2006 po sporach wewnętrznych (budżet i wojska polskie w Afganistanie), a także po tajnych próbach nawiązania współpracy z Platformą Obywatelską, Andrzej Lepper został odwołany z rządu i koalicja rozpadła się. Ośmiu posłów Samoobrony weszło w skład nowego Klubu Parlamentarnego Ruch Ludowo-Narodowy, który próbował wypełnić lukę w koalicji rządzącej po Samoobronie. W kulisach tego toczyła się Afera taśmowa. Jednak ostatecznie Andrzej Lepper i Samoobrona powrócili do rządu 16 października 2006.

18 grudnia 2006 powstało nowe koło poselskie składające się m.in. z byłych posłów Samoobrony RP – Koło Poselskie Ruch Ludowo-Chrześcijański.

W miarę dochodzenia do władzy przez partię, coraz częściej dochodziło do wewnętrznych konfliktów pomiędzy przewodniczącym Andrzejem Lepperem a niektórymi działaczami, którzy to zarzucali przewodniczącemu m.in. wyzbycie się prawdziwych ideałów Samoobrony, w tym też niejasną współpracę z ludźmi biznesu.

Niektórzy byli działacze Samoobrony RP utworzyli swoje własne partie w których jak twierdzą odwołują się do prawdziwych ideałów Samoobrony i jednocześnie uznają swoją organizację za jedynie prawdziwą Samoobronę.

9 lipca 2007 Andrzej Lepper został odwołany ze stanowiska wicepremiera i ministra rolnictwa i rozwoju wsi z powodu podejrzeń o udział w tzw. aferze gruntowej (ostatecznie nie postawiono mu w tej sprawie żadnych zarzutów). Prezydium partii nocą podjęło decyzję o wyjściu Samoobrony z koalicji, jednak 10 lipca 2007 Klub Parlamentarny Samoobrona zgodził się zostać warunkowo w koalicji do 13 lipca – partia zażądała wywiązania się PiS-u z umowy koalicyjnej i przedstawienia dowodów Leppera na udział w aferze korupcyjnej. Sam Lepper zapewnił, że do rządu nie wróci. 13 lipca 2007 Prezydium Samoobrony zdecydowało o wyjściu z koalicji. Przewodniczący Andrzej Lepper po rozmowie z przewodniczącym LPR Romanem Giertychem zdecydował jednak o pozostaniu partii w koalicji i powstaniu nowej partii – połączenia LPR i Samoobrony w partię Liga i Samoobrona (LiS). 30 lipca 2007 Samoobrona i LPR na spotkaniu z klubem parlamentarnym PiS zażądała spełnienia 3 warunków dla trwania koalicji, na które PiS odpowiedział "3 razy nie". Wbrew LiS na ministra rolnictwa 31 lipca 2007 został powołany poseł PiS i były działacz Samoobrony Wojciech Mojzesowicz.

5 sierpnia 2007 Rada Krajowa Samoobrony podjęła uchwałę, w której stwierdza że koalicja została zerwana przez PiS i premiera Jarosława Kaczyńskiego, oraz że partie nie wiąże już w związku z tym umowa koalicyjna. Rada Krajowa zobowiązała swoich ministrów: budownictwa Andrzeja Aumilera i pracy Annę Kalatę do oddania się do dyspozycji premiera. Samoobrona nadal chce powołania komisji śledczej ds. działań CBA ws. afery gruntowej, a po zakończeniu działań komisji rozwiązania Sejmu i wcześniejszych wyborów.

13 sierpnia 2007 prezydent Lech Kaczyński na wniosek premiera Jarosława Kaczyńskiego zdymisjonował Kalatę i Aumillera, czym ostatecznie zakończył koalicję z Samoobroną.

W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 Samoobrona wstawiła na swoje listy zarówno byłych posłów Sojuszu Lewicy Demokratycznej, m.in.: Piotra Ikonowicza (Nowa Lewica, Warszawa I), Leszka Millera (byłego przewodniczącego SLD, Łódź) i członków SLD (w okręgach Chrzanów i KrakówJanusza Bargieła i Krzysztofa Augustowskiego), jak i przedstawicieli prawicy: z Narodowego Kongresu Polskiego – w Rzeszowie Zygmunta Wrzodaka i w Krośnie Mariana Daszyka oraz z Ruchu Ludowo-Narodowego (w Pile Józefa Pilarza). Komitet uzyskał 1,53% głosów, zajmując 5. miejsce i nie zdobywając miejsc w parlamencie.

[edytuj] Wybory parlamentarne

Samoobrona w wyborach
parlamentarnych

[edytuj] 1991

W wyborach 27 października 1991 "Wojewódzki Komitet Samoobrony Rolników w Koszalinie z siedzibą w Darłowie" (komitet wyborczy zarejestrowany w 1 na 37 okręgów wyborczych) uzyskał 3 247 głosów, tj. 0,03% poparcia i nie zdobył mandatów parlamentarnych. Do Sejmu kandydowali: Andrzej Lepper, Leszek Siudek i Józef Kołodziej[3]. Wynik doprowadził do rozłamu w komitecie wyborczym i "Wojewódzki Komitet Samoobrony Rolników w Koszalinie z siedzibą w Darłowie" przekształcił się w "Samoobronę – Leppera".

[edytuj] 1993

W wyborach parlamentarnych 19 września 1993 lista pod nazwą "Samoobrona - Leppera" (komitet wyborczy zarejestrowany w 44 na 52 okręgi wyborcze) uzyskała 383 967 głosów, tj. 2,78% poparcia i nie weszła do Sejmu. Z jej listy kandydowali m.in. Jerzy Kulej, Władysław Komar i Kazimierz Górski[4].

[edytuj] 1997

W wyborach 21 września 1997 "Przymierze Samoobrona" (komitet wyborczy zarejestrowany w 16 na 52 okręgi wyborcze) uzyskało zaledwie 10 073 głosy, tj. 0,08% poparcia i partia ponownie nie weszła do parlamentu. Najlepsze wyniki wyborcze do Sejmu uzyskali: Jan Łączny, Leon Kaźmierczak i Andrzej Sarnowski (Andrzej Lepper kandydował do Senatu).

[edytuj] 2001

Wybory parlamentarne w 2001 przyniosły pierwszy sukces – Samoobrona RP uzyskała 1 327 624 głosy, tj. 10,20% poparcia i jako trzeciej wielkości ugrupowanie (53 posłów) weszła do Sejmu. Zdobyła również 2 mandaty senatorskie.

[edytuj] 2005

W wyborach parlamentarnych w 2005 Samoobrona RP uzyskała 1 347 355 głosów, tj. 11,41% poparcia i ponownie stała się w Sejmie ugrupowaniem trzeciej wielkości (56 posłów). Zdobyła również 3 mandaty senatorskie. 5 maja 2006 Samoobrona weszła do rządu, tworząc koalicję z PiS oraz LPR.

[edytuj] 2007

Wybory parlamentarne w 2007 okazały się być klęską tego ugrupowania, które osiągnęło wynik poniżej progu wyborczego (247 335 głosów, tj. 1,53% poparcia) i po sześciu latach obecności w Sejmie przeszło do opozycji pozaparlamentarnej.

[edytuj] 2008

22 czerwca 2008 Samoobrona RP wzięła udział w wyborach uzupełniających do Senatu w związku ze śmiercią senatora PiS Andrzeja Mazurkiewicza. Jej kandydatem był Andrzej Lepper. Uzyskał on 3 435 głosów, zajmując 4. miejsce spośród 12 kandydatów.

[edytuj] Wybory do PE

[edytuj] 2004

W wyborach do Parlamentu Europejskiego 13 czerwca 2004 na Samoobronę głosowało 656 782 wyborców, czyli 10,78% elektoratu. Pozwoliło to na zajęcie 4. miejsca i wprowadzenie do PE 6 przedstawicieli. Początkowo byli posłami niezrzeszonymi, później cześć z nich weszła w skład Unii na rzecz Europy Narodów, a część w skład Partii Europejskich Socjalistów. Obecnie Samoobronę w PE reprezentuje tylko 2 przedstawicieli wybranych z jej listy. Należą oni do grupy UEN.

[edytuj] 2009

W wyborach do Parlamentu Europejskiego 7 czerwca 2009 Samoobrona uzyskała 107 185 głosów, czyli 1,46%. Partia nie przekroczyła progu wyborczego, zajmując 7. miejsce.

[edytuj] Wybory prezydenckie

[edytuj] 1995

5 listopada 1995 przewodniczący Andrzej Lepper startował w wyborach prezydenckich i zdobył 235 797 głosów, tj. 1,32% poparcia (zajął 9. miejsce na 13 kandydatów).

[edytuj] 2000

Ponowny start A. Leppera w wyborach prezydenckich 8 października 2000 skończył się zdobyciem 537 570 głosów, tj. 3,05% poparcia (dało mu to 5. miejsce na 12 kandydatów).

[edytuj] 2005

Andrzej Lepper zajął trzecie miejsce (spośród 12 kandydatów) w wyborach prezydenckich z wynikiem 2 259 094 głosów, tj. 15,11% poparcia.

[edytuj] Wybory samorządowe

[edytuj] 1998

W wyborach samorządowych 11 października 1998 działacze Samoobrony startowali z list Przymierza Społecznego, czyli centrolewicowej koalicji PSL-UP-KPEiR.

[edytuj] 2002

W wyborach samorządowych 27 października 2002 Samoobrona uzyskała 1 784 610 głosów, tj. 15,98% poparcia i 101 mandatów w sejmikach województw. Ponadto 15 kandydatów Samoobrony w wyborach bezpośrednich wybrano na wójtów, 4 zaś na burmistrzów.

[edytuj] 2006

W wyborach samorządowych 12 listopada 2006 Samoobrona uzyskała 670 745 głosów, tj. 5,55% poparcia i 37 mandatów w sejmikach województw. Ponadto 25 kandydatów Samoobrony w wyborach bezpośrednich wybrano na wójtów i burmistrzów.

[edytuj] Struktura i działacze

Struktura Samoobrony RP charakteryzuje się wyjątkowo dużymi uprawnieniami przewodniczącego, co zbliża ją do partii typu wodzowskiego. Przewodniczący wybierany jest przez Kongres.

Młodzieżówka Samoobrony powstała w 2002 i nosi nazwę Ogólnopolska Młodzieżowa Organizacja Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Pierwsze władze Klubu Parlamentarnego, wybrane 1 października 2001[5]:

[edytuj] Aktualne kierownictwo partii

Przewodniczący: Andrzej Lepper (były wiceprezes Rady Ministrów, były minister rolnictwa i rozwoju wsi); od początku istnienia partii (10 stycznia 1992).

W styczniu 2007 rzecznikiem prasowym partii Samoobrony RP został – mianowany przez Andrzeja LepperaMateusz Piskorski[6].

W związku z klęską wyborczą partii, 15 listopada 2007 przewodniczący rozwiązał prezydium Samoobrony. 24 listopada 2007 doszło także do rozłamu w ugrupowaniu i odejścia części członków rozwiązanego prezydium. Na posiedzeniu Rady Krajowej partii Samoobrona RP 8 grudnia 2007 przeprowadzono wybór członków nowych władz partii. Wybrano jednak tylko 6 z 10 członków prezydium. Pozostałe wakaty obsadzono na posiedzeniach rady krajowej 16 lutego oraz 11 października 2008. Ostatecznie wyłoniono następujące 10-osobowe Prezydium Rady Krajowej Samoobrony RP:

[edytuj] Liderzy regionalni

[edytuj] Posłowie do Parlamentu Europejskiego (2004–2009)

poseł, zawód, końcowa przynależność do frakcji

Na końcu kadencji:

Wcześniejsi (w nawiasie przynależność partyjna na końcu kadencji):

[edytuj] Posłowie na Sejm V kadencji

poseł, liczba głosów

[edytuj] Senatorowie VI kadencji

Senator, okręg wyborczy

[edytuj] Partie polityczne wywodzące się z Samoobrony RP

Samoobrona RP ze względu na swój populistyczny charakter i niestabilną strukturę, która uporządkowała się dopiero gdy weszła ona po raz pierwszy do Sejmu, była partią ciągle się kształtującą. Podczas reorganizacji partii, po wyborach w 2001, miało miejsce wiele zmian w jej szeregach. Wielu działaczy rezygnowało lub po prostu się ich pozbywano. Część z nich przechodziła do innych istniejących partii m.in. SLD czy też PLD. Natomiast pozostali zakładali nowe ugrupowania mające w nazwie człon Samoobrona. Nie było to bezcelowe, chodziło o odebranie partii-matce elektoratu. Takimi partiami są:

w/w partie utworzyły Samoobronę Odrodzenie

Powstały także ugrupowania o autorskich nazwach:

Żadna z tych partii nie osiągnęła sukcesu wyborczego.

24 listopada 2007 Krzysztof Filipek, Danuta Hojarska, Andrzej Grzesik, Janusz Wójcik i kilku innych członków Samoobrony ogłosiło swoje wystąpienie z partii Samoobrona pod kierownictwem Andrzeja Leppera i o powołaniu nowego ugrupowania – Partii Regionów.

[edytuj] Zobacz też

Wikinews
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Samoobrony RP

Przypisy

[edytuj] Źródła

  • Program Społeczno-Gospodarczy Samoobrony RP. Warszawa 2003.
  • Trzecia Droga Samoobrony RP. Warszawa 2005.

[edytuj] Linki zewnętrzne