Wybory parlamentarne w Polsce w 2005 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska

Wybory parlamentarne w Polsce, odbyły się 25 września 2005 roku na terenie Polski oraz w 166 obwodowych komisjach ulokowanych poza Polską. Wbrew wcześniejszym spekulacjom, nie zostały one przeprowadzone razem z wyborami prezydenckimi i referendum 2005 w sprawie traktatu konstytucyjnego UE.

Termin wyborów[edytuj | edytuj kod]

Jesienny termin wyborów poparła 31 stycznia 2005 Rada Krajowa SLD. Bez poparcia SLD nie było możliwe przyjęcie uchwały skracającej kadencję Sejmu. Zgodnie z wcześniejszym porozumieniem, które zawarli 30 grudnia 2004 prezydent Aleksander Kwaśniewski i przewodniczący SLD Józef Oleksy wybory miały odbyć się w czerwcu 2005. Sejm nie podjął decyzji o skróceniu kadencji, więc wybory odbyły się w konstytucyjnym terminie (Sejm dotrwał do końca kadencji). W dniu 23 maja 2005 Prezydent RP zarządził wybory na dzień 25 września 2005.

Kampania wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Jarosław Kaczyński
Wojciech Olejniczak
Waldemar Pawlak
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Kampania przedwyborcza do parlamentu w Polsce prowadzona była w sposób spokojny i nieagresywny. Wzmożoną kampanię dało się dopiero zauważyć w jej ostatnich tygodniach. Przed wyborami Prawo i Sprawiedliwość jednoznacznie deklarowało wolę utworzenia koalicji z PO. Dowodem dobrej woli PiS dla jej utworzenia był pomysł Lecha Kaczyńskiego na doprowadzenie do systemu dwupartyjnego z dwiema partiami postsolidarnościowymi: lewicową i centroprawicową[1]. W nowo powstałym, stabilnym według PiS, systemie politycznym było miejsce właśnie dla PiS i PO. Politycy Platformy Obywatelskiej nie byli jednomyślni w deklaracjach na temat przyszłej współpracy. Widoczny był rozdźwięk zwłaszcza pomiędzy Donaldem Tuskiem a Janem Marią Rokitą. Ten ostatni wydawał się być zwolennikiem koalicji z PiS, ale pamiętać należy, że przed wyborami był pewien objęcia funkcji premiera. Natomiast Donald Tusk jeszcze w kampanii wyborczej zaatakował niedoszłych koalicjantów[2], czym wprowadził Jarosława Kaczyńskiego w zdumienie: „Słuchając takich słów, mam wrażenie, że zatraciliśmy pewne poczucie wspólnoty kulturowej, która nas łączyła z Platformą”[3]. Nie wiadomo czy ostre wystąpienie Donalda Tuska podczas warszawskiej konwencji wyborczej z 19 czerwca 2005 roku było elementem gry przedwyborczej, czy może zwiastunem planu politycznego zorientowanego na walkę z PiS. Według Prezydenta Lecha Kaczyńskiego to właśnie wówczas Donald Tusk odrzucił współbudowanie IV Rzeczypospolitej, a zaczął reprezentować program nazwany przez Jarosława Kaczyńskiego restauracyjnym[4]. Agresywna postawa PO zaskoczyła polityków PiS, jako ich przyszłych koalicjantów, co stało się powodem do kilku zgrzytów między tymi partiami, które przeniosły się na późniejszą kampanię prezydencką. Spekulowano, iż może nie dojść do zawiązania koalicji POPiS.

Samoobrona prowadziła swoją kampanię pod hasłem podobnym z wyborów w 2001 rokuOni już byli, oni już rządzili, atakując wszystkie postsolidarnościowe i postkomunistyczne partie startujące w wyborach. Sojusz Lewicy Demokratycznej skupił się na stworzeniu swojego wizerunku jako partii odchudzonej i zmienionej. SLD po czterech latach rządów stracił najwięcej przez afery w swoich kręgach, przede wszystkim przez Aferę Rywina. Nowy przewodniczący z młodego pokolenia w spotach, starał się przyciągnąć wyborców, tłumacząc że SLD to jedyna siła lewicowa, która ma szanse znaleźć się w nowym parlamencie.

Hasła wyborcze:

  • Prawo i Sprawiedliwość: „Dotrzymujemy słowa”.
  • Platforma Obywatelska: „Pełna Odpowiedzialność.”
  • Samoobrona RP: „Wybieramy biało-czerwonych.”
  • Sojusz Lewicy Demokratycznej: „Zmieniając siebie, Zmieniajmy Polskę.”
  • Liga Polskich Rodzin: „Nadzieja dla Polski!”
  • Polskie Stronnictwo Ludowe: „Blisko ludzkich spraw.”
  • Socjaldemokracja Polska: „Wierni wyborcom, nie układom.”
  • Partia Demokratyczna – demokraci.pl: „Polska. Do przodu, nie wstecz.”
  • Polska Partia Pracy: „Pracy i chleba”.
  • Platforma Janusza Korwin-Mikke: „Tak jak Ty mamy tego dość!”

Wybory i wyniki[edytuj | edytuj kod]

W wyborach do Sejmu na 594 listach zarejestrowanych w 41 okręgach wyborczych przez 22 komitety wyborcze znalazło się łącznie 10 661 kandydatów na posłów, w tym 2613 kobiet (24,51%) i 8848 mężczyzn (75,49%).

W wyborach do Senatu w 40 okręgach wyborczych zarejestrowanych zostało przez 108 komitetów wyborczych 623 kandydatów na senatorów, w tym 99 kobiet (15,89%) i 524 mężczyzn (84,11%).

Próg wyborczy dla partii to 5%.

Oficjalne wyniki wyborów do Sejmu RP[5][edytuj | edytuj kod]

Komitet wyborczy Głosy  % głosów* Punkty proc. (zmiana) Mandaty (zmiana)  % mandatów
Prawo i Sprawiedliwość 3 185 714 10,54% 26,99% +17,49% 155 +111 33,70%
Platforma Obywatelska RP 2 849 259 9,43% 24,14% +17,37% 133 +68 28,91%
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej 1 347 355 3,54% 11,41% +1,31% 56 +3 12,17%
Sojusz Lewicy Demokratycznej 1 335 257 4,42% 11,31% –29,73%[6] 55 –162[7] 11,96%
Liga Polskich Rodzin 940 762 3,11% 7,97% +0,10% 34 –4 7,39%
Polskie Stronnictwo Ludowe 821 656 2,72% 6,96% –1,86% 25 –17 5,43%
Socjaldemokracja Polska 459 380 1,52% 3,89%
Partia Demokratyczna – demokraci.pl 289 276 0,96% 2,45% –0,65%[8]
Platforma Janusza Korwin-Mikke 185 885 0,61% 1,57%
Ruch Patriotyczny 124 038 0,61% 1,05%
Polska Partia Pracy 91 266 0,30% 0,77% +0,35%[9]
Mniejszość Niemiecka 34 469 0,11% 0,29% –0,07% 2 0 0,43%
Polska Partia Narodowa 34 127 0,11% 0,29%
Dom Ojczysty 32 863 0,11% 0,28%
Centrum 21 893 0,07% 0,19%
Ogólnopolska Koalicja Obywatelska 16 251 0,05% 0,14% +0,08%[10]
Inicjatywa RP 11 914 0,04% 0,19%
Polska Konfederacja – Godność i Praca 8353 0,03% 0,07%
Narodowe Odrodzenie Polski 7376 0,02% 0,06% –0,36%[11]
Mniejszość Niemiecka Śląska 5581 0,02% 0,05% –0,01%[12]
Stronnictwo Pracy 1019 0,00% 0,01%
Społeczni Ratownicy 982 0,00% 0,01%
Frekwencja 40,57%

(*) Procent poparcia od uprawnionych do głosowania, tj. procent oddanych ważnych głosów na daną partię z wyborców uprawnionych do oddania głosu (w tych wyborach uprawnionych, zgodnie z danymi PKW 30 229 031 wyborców).

Podział mandatów w wyniku wyborów z uwzględnieniem podziału na późniejszą koalicję rządzącą i resztę posłów (w nawiasie liczba mandatów poselskich uzyskanych w wyborach):

Koalicja (245)   Opozycja i MN (215)
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
                                                                                                                         
Koalicja:   PiS   Samoobrona   LPR
Reszta:   PO   SLD   PSL   MN

Oficjalne wyniki wyborów do Senatu RP według komunikatu PKW[edytuj | edytuj kod]

Podział mandatów w wyborach do Senatu RP 25 września 2005
Komitet wyborczy Mandaty (zmiana)
Prawo i Sprawiedliwość 49 +34[13]
Platforma Obywatelska RP 34 +19[14]
Liga Polskich Rodzin 7 +5
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej 3 +1
Polskie Stronnictwo Ludowe 2 –2
KWW Bogdana Borusewicza 1
KWW Kazimierza Juliana Kutza 1
KWW Macieja Płażyńskiego 1
KWW Nowy Senat 2005 1
KWW prof. Mariana Miłka 1
Razem 100
Frekwencja 40,56%

Frekwencja[edytuj | edytuj kod]

Frekwencja w wyborach wg komunikatu PKW wyniosła w skali kraju 40,57%. Badanie przeprowadzone przez TNS OBOP i PBS dla TVP w ramach sondażu exit poll przewidywało całkowitą frekwencję na poziomie 40,4%. Wynik ten był najgorszy od eurowyborów w 2004 roku, kiedy to frekwencja wyniosła zaledwie 20%.

Ważność wyborów[edytuj | edytuj kod]

Sąd Najwyższy uznał wybory za ważne.

Obwody głosowania[edytuj | edytuj kod]

Obwody głosowania
Typ obwodu Liczba obwodów Dla inwalidów
Powszechny 23 633 4 680
Szpital 739 163
Zakład karny 101 1
Areszt śledczy 77 0
Zakład pomocy społecznej 447 123
Oddział zewnętrzny zakładu karnego i aresztu śledczego 2 0
Obwód głosowania za granicą 161 3
Obwód głosowania na polskim statku morskim 5 0
Razem 25 165 4 970

Numery list wyborczych[edytuj | edytuj kod]

Komitety we wszystkich okręgach[edytuj | edytuj kod]

Numer listy Komitet Wyborczy
1 Ruch Patriotyczny
2 Polska Partia Pracy
3 Liga Polskich Rodzin
4 Partia Demokratyczna – demokraci.pl
5 Socjaldemokracja Polska
6 Prawo i Sprawiedliwość
7 Sojusz Lewicy Demokratycznej
8 Platforma Obywatelska
9 Polska Partia Narodowa
10 Polskie Stronnictwo Ludowe

Komitety w co najmniej dwóch okręgach[edytuj | edytuj kod]

Numer listy Komitet Wyborczy
11 Partia Centrum
12 Platforma Janusza Korwin-Mikke
13 Ogólnopolska Koalicja Obywatelska
14 Polska Konfederacja – Godność i Praca
15 Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
16 Inicjatywa RP
17 Dom Ojczysty
18 Narodowe Odrodzenie Polski

Komitety w jednym okręgu[edytuj | edytuj kod]

Numer listy Komitet Wyborczy Numer okręgu, siedziba
19 Stronnictwo Pracy OW nr 4, Bydgoszcz
19 Społeczni Ratownicy OW nr 9, Łódź
19 Mniejszość Niemiecka OW nr 21, Opole
19 Mniejszość Niemiecka Śląska OW nr 29, Gliwice

Skład komitetów wyborczych[edytuj | edytuj kod]

Skład komitetów wyborczych:
Numer listy Komitet wyborczy Partie startujące z list komitetu
1 Ruch Patriotyczny Liga Obrony Suwerenności, Przymierze dla Polski, Ruch Katolicko-Narodowy, Ruch Odbudowy Polski, Ruch Patriotyczny
2 Polska Partia Pracy Antyklerykalna Partia Postępu RACJA, Komunistyczna Partia Polski, Polska Partia Ekologiczna – Zielonych, Polska Partia Pracy, Polska Partia Socjalistyczna
3 Liga Polskich Rodzin Liga Polskich Rodzin
4 Partia Demokratyczna – demokraci.pl Partia Demokratyczna – demokraci.pl, Inicjatywa dla Polski
5 Socjaldemokracja Polska Socjaldemokracja Polska, Unia Pracy, Zieloni 2004
6 Prawo i Sprawiedliwość Prawo i Sprawiedliwość
7 Sojusz Lewicy Demokratycznej Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka, Sojusz Lewicy Demokratycznej, Stronnictwo Gospodarcze, Unia Lewicy III RP
8 Platforma Obywatelska Platforma Obywatelska
9 Polska Partia Narodowa Polska Partia Narodowa, Stronnictwo Narodowe
10 Polskie Stronnictwo Ludowe Polskie Stronnictwo Ludowe
11 Centrum Partia Centrum, Stronnictwo Demokratyczne
12 Platforma Janusza Korwin-Mikke Platforma Janusza Korwin-Mikke, Unia Polityki Realnej
13 Ogólnopolska Koalicja Obywatelska „OKO” Ogólnopolska Koalicja Obywatelska „OKO”
14 Polska Konfederacja – Godność i Praca Forum Przedsiębiorców, Konfederacja Polski Niepodległej, Konfederacja Polski Niepodległej - Obóz Patriotyczny, Krajowa Wspólnota Emerytów, Rencistów i Kombatantów, Ogólnopolski Ruch Obrony Bezrobotnych, Polska Racja Stanu, Porozumienie Organizacji Niepodległościowych
15 Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
16 Inicjatywa RP Inicjatywa RP
17 Dom Ojczysty Dom Ojczysty
18 Narodowe Odrodzenie Polski Narodowe Odrodzenie Polski

Prawybory[edytuj | edytuj kod]

W dniu 18 września 2005 roku, tradycyjnie we Wrześni, w województwie wielkopolskim, odbyły się Prawybory parlamentarne i prezydenckie 2005 (o charakterze sondażu przedwyborczego). Zobacz: wyniki prawyborów.

Statystyki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Statystyki kandydatów do Sejmu[edytuj | edytuj kod]

Statystyki kandydatów
Ogółem Kobiety Mężczyźni
Liczba zarejestrowanych kandydatów 10 658 2612 8046
Średnia wieku kandydatów 44 43 45
Wiek najmłodszego kandydata/kandydatki 21 21 21
Wiek najstarszego kandydata/kandydatki 89 86 89

Statystyki kandydatów do Senatu[edytuj | edytuj kod]

Statystyki kandydatów
Ogółem Kobiety Mężczyźni
Liczba zarejestrowanych kandydatów 623 99 524
Średnia wieku kandydatów 54 53 54
Wiek najmłodszego kandydata/kandydatki 30 30 30
Wiek najstarszego kandydata/kandydatki 86 76 86

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ł. Warzecha, Lech Kaczyński, ostatni wywiad, Warszawa 2011, s. 26.
  2. Strona internetowa dziennika „Gazeta Wyborcza”, www.wyborcza.pl, „Słowa, w których Kaczyński widzi początek wojny PO-PiS”, 26 I 2006, inf. z 5 V 2011.
  3. Ibidem.
  4. Ł. Warzecha, op. cit., s. 59.
  5. Wyniki wyborów. pkw.gov.pl. [dostęp 20 lutego 2015].
  6. W porównaniu do wyniku SLD–UP z wyborów z 2001.
  7. W porównaniu do wyniku SLD–UP z wyborów z 2001.
  8. W porównaniu do wyniku UW z wyborów z 2001.
  9. W porównaniu do wyniku ARS z wyborów z 2001.
  10. W porównaniu do wyniku PUG z wyborów z 2001.
  11. W porównaniu do wyniku ARS z wyborów z 2001.
  12. W porównaniu do wyniku Mniejszości Niemieckiej Górnego Śląska z wyborów z 2001.
  13. W porównaniu do wyniku BS2001 z wyborów z 2001.
  14. W porównaniu do wyniku BS2001 z wyborów z 2001.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]