Ernest Wilimowski

Ernest Wilimowski
Imię i nazwisko	Ernest Otto Wilimowski
Data i miejsce urodzenia	23 czerwca 1916 Katowice, Niemcy
Data i miejsce śmierci	30 sierpnia 1997 Karlsruhe, Niemcy
Pseudonim	Ezi
Pozycja	napastnik
Wzrost	172 cm
Masa ciała	68 kg
Informacje klubowe
Numer	10
Kariera juniorska
	FC Kattowitz
Kariera seniorska
Lata	Klub	M (G)
1927–1934 1934–1939 1939 1939-1940 1940–1942 1942–1943 1943 1946–1947 1948–1950 1950–1952 1952–1953 1953–1955 1956–1959	FC Kattowitz Ruch Chorzów BSV Bismarckhütte FC Kattowitz PSV Chemnitz TSV Monachium LSV Mölders Krakau Ascota Chemnitz FC Augsburg Offenburger FV FC Singen 04 VfR Kaiserslautern Kehler FV	86 (112)
Reprezentacja narodowa
Lata	Reprezentacja
1934–1939 1941–1942	Polska III Rzesza	22 (21) 8 (13)

Wilimowski (z lewej) w barwach Ruchu

Ernest Otto Wilimowski, Ernst Willimowski, przydomek Ezi (ur. 23 czerwca 1916 w Katowicach, zm. 30 sierpnia 1997 w Karlsruhe w Niemczech) – piłkarz polski i niemiecki, pochodzący z Katowic (sam o sobie mówił, że jest Górnoślązakiem). Reprezentant Polski i III Rzeszy. Grał na pozycji lewego łącznika. Dysponował bardzo dobrym dryblingiem oraz znakomitą skutecznością strzelecką.

Statystyka:

• 112 bramek w 86 meczach w lidze dla Ruchu Wielkie Hajduki (Ruch Chorzów)
• 21 bramek w 22 spotkaniach reprezentacji Polski
• 13 goli w 8 występach reprezentacji Niemiec
• 1175 goli w całej karierze.

Fritz Walter powiedział o nim: To chyba jedyny piłkarz na świecie, który zdobywał więcej bramek niż miał szans.

Przeszedł do historii mistrzostw świata jako pierwszy strzelec czterech bramek w jednym meczu w turnieju finałowym. Rekord ten pobił dopiero 56 lat później Oleg Salenko.

Życiorys

Urodzony w Katowicach na Górnym Śląsku, w pruskiej prowincji Cesarstwa Niemieckiego. Pochodził ze śląskiej rodziny, typowo górnośląskiego polsko-niemieckiego pogranicza. W 1922 roku wschodni Górny Śląsk stał się częścią Polski i Ernest został obywatelem II RP.

Po urodzeniu nazywał się Ernst Otto Prandella. Jego ojciec Ernst-Roman, żołnierz Cesarstwa Niemieckiego zginął na froncie wschodnim podczas I wojny światowej i jego matka, Paulina Florentyna ponownie wyszła za mąż. W wieku 13 lat został adoptowany przez swego ojczyma i przybrał po nim nazwisko Wilimowski. W domu w przeważającej części mówił po niemiecku, w szkole i publicznie czasami używał dialektu śląskiego (ślůnsko godka). Jako obywatel polski mówił o sobie "Górnoślązak" (Oberschlesier).

Był wychowankiem niemieckiego klubu 1. FC Kattowitz. W wieku 17 lat przeszedł do Ruchu Wielkie Hajduki. W 86 meczach ligowych strzelił 112 bramek, był królem ligowych strzelców w 1934 i 1936, przewodził także tabeli strzelców w przerwanym sezonie 1939. 21 maja 1939 w meczu ligowym z Union-Touring Łódź zdobył 10 bramek (mecz zakończył się zwycięstwem Ruchu 12:1), co do dziś pozostaje rekordem polskiej ligi. Między innymi dzięki niemu Ruch świętował cztery tytuły mistrza Polski (1934, 1935, 1936 i 1938).

W 1936 za alkohol został wyrzucony z reprezentacji olimpijskiej (choć jak podaje Andrzej Gowarzewski, prawdziwym powodem wyrzucenia Wilimowskiego z kadry było jego rzekome zawodowstwo^{[potrzebne źródło]}). Teorię, że "pijaństwo" było tylko pretekstem, zdaje się potwierdzać fakt, iż inni gracze Ruchu, którzy tego dnia (tuż po zwycięstwie w lidze i dzień przed kompromitacją 0:9 z Cracovią) na igrzyska olimpijskie pojechali - (Teodor Peterek i Gerard Wodarz). Według śląskich komentatorów uderzenie w Wilimowskiego miało być uderzeniem w Ruch Chorzów (wtedy Hajduki Wielkie) który wygrywając rok po roku ligę był solą w oku działaczy z centrali PZPN.

Wielką skuteczność prezentował w polskiej reprezentacji narodowej. Wilimowski zadebiutował w niej 21 maja 1934 w meczu z Danią, mając wówczas 17 lat i 332 dni, w związku z czym był najmłodszym reprezentantem kraju w historii polskiej piłki. Łącznie w 22 spotkaniach strzelił 21 bramek.

Do historii przeszły przynajmniej dwa mecze Wilimowskiego w kadrze. W debiucie Polski w finałach mistrzostw świata 5 czerwca 1938 w Strasburgu zdobył cztery bramki w meczu z Brazylią, a piąta została strzelona z rzutu karnego podyktowanego po faulu na Wilimowskim (Fryderyk Scherfke). Popisy strzeleckie Wilimowskiego wystarczyły jednak tylko do przedłużenia meczu (4:4), po dogrywce Brazylia wygrała 6:5. Polska odpadła, ale Wilimowski był wymieniany jako jeden z najlepszych piłkarzy mistrzostw.

Drugim słynnym meczem Wilimowskiego była ostatnia gra polskiej reprezentacji przed wybuchem wojny. 27 sierpnia 1939 w Warszawie Polska podejmowała silny zespół węgierski (wicemistrzowie świata z 1938). Węgrzy objęli po 33 minutach dwubramkowe prowadzenie, ale Wilimowski strzelił w odpowiedzi trzy bramki oraz wywalczył rzut karny, dzięki czemu mecz zakończył się zwycięstwem Polaków 4:2.

Po wybuchu II wojny światowej Ernest Wilimowski podpisał volkslistę. W 1940 r. wyjechał w głąb III Rzeszy (Saksonia), zaś prawie cała Polska uznała go za zdrajcę narodu, mimo że do wyjazdu namawiał go m.in. Józef Kałuża, trener reprezentacji Polski. Ponieważ nie chciał służyć w Wehrmachcie, został policjantem i kontynuował karierę sportową. Grał w klubach: Bismarckhütter Sport Vereingung 1899 e.V (1939), 1. FC Kattowitz (1940), Polizei-Sportverein Chemnitz (1940–1942) i TSV 1860 München (1942–1944), w barwach którego zdobył Puchar Niemiec (Tschammer-Pokal) 15 listopada 1942 r. w Berlinie.

W latach 1941–1942 wystąpił w 8 meczach reprezentacji narodowej Niemiec (selekcjoner Sepp Herberger), zdobywając 13 bramek. W 1941 roku zagrał w meczach z Rumunią, Chorwacją, Finlandią i Danią, a w 1942 roku z Rumunią, Szwajcarią, Chorwacją i Słowacją.

16 sierpnia 1942 r. doszło do najważniejszego piłkarskiego wydarzenia na Śląsku w czasie II wojny światowej. W Bytomiu reprezentacja Niemiec, w której zagrał Wilimowski, rozgromiła Rumunię 7:0. Na Stadion im. Marszałka Hindenburga - dziś im. Edwarda Szymkowiaka - przyszło aż 55 tys. kibiców, wśród nich Gerard Cieślik i Ernest Pohl.

W 1942 r. matka Ernesta Wilimowskiego, za romans z rosyjskim Żydem, została przewieziona do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, gdzie trafiła do pracy u jednego z obozowych oficerów SS. Z pomocą przyszedł as lotnictwa myśliwskiego Luftwaffe, pułkownik Hermann Graf, twórca drużyny piłkarskiej Rote Jäger (1943–1944). Dzięki interwencji płk. Grafa, Paulina Wilimowska została zwolniona z KL Auschwitz I (zmarła w Niemczech w 1981 r.).

Po II wojnie światowej Wilimowski za grę w reprezentacji III Rzeszy został wymazany z historii polskiej piłki. Grał w Niemczech do 1959 roku. Osiadł w Karlsruhe. W 1951 roku ożenił się z Klarą Mehne, z którą miał czworo dzieci: trzy córki i syna. Został urzędnikiem, odmówił pracy w Niemieckim Związku Piłkarskim. Nigdy już nie wrócił na Śląsk. W 1995 roku była nawet szansa, żeby po latach znowu zawitał na Śląsk (zaprosili go działacze Ruchu Chorzów z okazji 75-lecia klubu), ale względy zdrowotne, a przede wszystkim ataki polskich patriotów (na kilka dni przed przyjazdem polski dziennikarz sportowy Bohdan Tomaszewski publicznie nazwał go zdrajcą i stwierdził, że Wilimowski przyjeżdżać do Polski nie powinien), spowodowały rezygnację Wilimowskiego z przyjazdu na Górny Śląsk. Zmarł dwa lata później w Karlsruhe.

10 lat po jego śmierci, działacze Ruchu Autonomii Śląska wystąpili z propozycją, by stadion „Ruchu Chorzów” przy ulicy Cichej w Chorzowie nazwać imieniem Ernesta Wilimowskiego. Do dzisiaj władze miasta Chorzowa nie podjęły decyzji w tej sprawie.

Przebieg kariery piłkarskiej

• 1927–1934: 1. FC Kattowitz
• 1934–1939: Ruch Wielkie Hajduki (od 1 kwietnia 1939 Ruch Chorzów, od 1 września 1939 Bismarckhütter Ballspiel Club, od 12 listopada 1939 Bismarckhütter Sport Vereinigung 1899 e.V)
• 1940: 1. FC Kattowitz
• 1940–1942: Polizei-Sportverein Chemnitz
• 1942–1944: TSV 1860 München (i w ramach rozgrywek drużyn wojskowych Soldatenelf – "Rote Jäger")
• 1946–1947: Chemnitz-West
• 1947: Hameln 07
• 1947–1948: TSV Detmond
• 1948–1950: BC Augsburg
• 1950–1952: FV Offenburg
• 1952–1953: Singen 04
• 1953–1955: VfR Kaiserslautern
• 1956: FV Kehl

Bramki w reprezentacji Polski

• Łącznie – 21 bramek w 22 spotkaniach; 16 w meczach towarzyskich, 1 w meczu eliminacji mistrzostw świata, 4 w finałach mistrzostw świata.
  • 1934: ze Szwecją 1, z Jugosławią 1, z Niemcami 1
  • 1937: ze Szwecją 1, z Danią 1, z Jugosławią 1 (el. MŚ)
  • 1938: ze Szwajcarią 1, z Irlandią 1, z Brazylią 4 (MŚ), z Jugosławią 2, z Norwegią 1, z Irlandią 1
  • 1939: z Belgią 2, z Węgrami 3.

Bramki w reprezentacji Niemiec

• Łącznie – 13 bramek w 8 spotkaniach.
  • 1941: z Rumunią 2, z Chorwacją 1, z Finlandią 3
  • 1942: z Rumunią 1, ze Szwajcarią 4, z Chorwacją 2.

Inne dyscypliny

Ernest Wilimowski grywał w hokeja na lodzie w barwach Pogoni Katowice. Potrafił też świetnie jeździć na nartach zjazdowych.

Bibliografia

• Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 123. ISBN 83-60353-11-5.
• Karl-Heinz Harke, Georg Kachel; Fußball – Sport ohne Grenzen. Die Lebensgeschichte des Fußball-Altnationalspielers Ernst Willimowski, Dülmen, Laumann-Verlag 1996, ISBN 3-87466-259-4

Zobacz też

• Piłka nożna na Górnym Śląsku do 1945 roku
• Polska - Brazylia (Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1938)

Linki zewnętrzne

• "O występach Ernesta Wilimowskiego w reprezentacji Niemiec" - Gazeta Wyborcza Katowice, 22 października 2003
• "Ernest Wilimowski tęsknił za Śląskiem" - Gazeta Wyborcza Katowice, 25 maja 2007
• " Polacy pod czarnym orłem" - Przekrój, nr 22/2006
• zdjęcie Ernesta Wilimowskiego z czasów gry dla Niemiec
• zdjęcie Ernesta Wilimowskiego z czasów gry dla Niemiec