Colonna (ród)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Colonna
Herb Colonna
Tytuły Papieże
kardynałowie
książęta Asystenci Tronu Papieskiego[1]
książęta Paliano
Obecna głowa Marcantonio Colonna
Pochodzenie etniczne włoskie

Colonna – stary ród włoski. Historia rodu sięga, według niekompletnych zapisów, blisko 900 lat. Nie jest to jednak materiał obiektywny ze względu na mitologizujący i nieuźródłowiony charakter tych przekazów. Niektórzy historycy nazwali ich "książęcą włoską rodziną" i podkreślali rolę tego rodu w historii Rzymu i Kościoła. Uwikłany był w wiele wojen i sporów z papieżami i innymi rzymskimi rodzinami szlacheckimi: jak Orsini, Conti i Caetani.

Początki rodu[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z niepotwierdzoną tradycją nazwa rodu wywodzi się od Kolumny Trajana, w której miałaby się znajdować ich pierwsza rodowa siedziba. W rzeczywistości, ich nazwa wywodzi się od zamku Colonna, który był w ich posiadaniu. Zamek znajduje się w górach albańskich, a rodzina była w jego posiadaniu od początku jedenastego wieku. Również z niesprawdzonych źródeł wydaje się pochodzić zdanie że ród ten wywodzi się z możnego rodu Tusculum, a więc od Alberyka I, księcia Spoleto z (X wieku). Pierwszy pewny i poświadczony źródłowo fakt dotyczący rodziny pochodzi z pierwszej połowy XIII wieku, rodzina posiadała wtedy w Rzymie, Mauzoleum Augusta i wzgórze Citorio, natomiast poza Rzymem posiadali zamki: Colonna, Palestrina, Zagarolo, Capranica i Pietraporzio. W roku 1064, po śmierci Grzegorza II, jego syn Piotr przyjął nazwisko "de Colonna" i nadał je specjalnym dekretem wszystkim swoim potomkom . Ze względu na niedostatek źródeł i brak konkretnych informacji trudno jest określić z całą pewnością bezpośredni związek między Piotrem de Colonna i Grzegorzem II. Z czasem rodzina zaczęła coraz bardziej rosnąć w siłę, niektóry jej członkowie zostawali nawet kardynałami: pierwszym z nich był Giovanni Colonna di Carbognano (od 1206 roku). Sympatyzujący z 'gibelinami' ród Colonna rozpoczął rywalizację z Orsinimi, którzy byli stronnikami 'gwelfów'.

W walkach między tymi stronnictwami odznaczył się Otton Colonna, senator rzymski ( 1279- 1280) i jego syn Piotr,który został wyświęcony na kardynała w 1288 przez Mikołaja IV. Jan, bratanek kardynała z św. Praksedy, studiował w Paryżu, był dominikaninem, arcybiskupem Mesyny ( 1255) i wikariuszem Rzymu (1262). Wraz z wojskiem, Ludwika IX wyruszył do Egiptu, gdzie pojmany przez Saracenów, został wydany Francuzom. Po wiekach do tego wydarzenia nawiązał Ariosto pisząc "wielki rzymianin, miał serce twardsze od kolumny"[potrzebne źródło]

Bonifacy VIII i Colonna[edytuj | edytuj kod]

Utrzymuje się że konflikt papieża z rodziną Colonnów sięga 1296 roku, kiedy oni sprzeciwili się Benedyktowi Caetani który jako Bonifacy VIII, chcąc wzmocnić wpływy i zamożność swej rodziny, zaczął nabywać grunty i tytuły na terenie Lacjum w celu stworzenia silnego rdzenia wokół swej rodowej posiadłości – miasta Anagni. W owym czasie na terenie Lacjum jedynym miejscem gdzie znajdowały się jakieś ziemie nie należące jeszcze do Caetanich była Palestrina, od wieków w posiadaniu rodu Colonnów. Posiadanie na tronie św. Piotra swojego krewnego wzmocniło jeszcze bardziej wpływy Caetanich, 3 maja 1297 Stefan Colonna Stary nakazał ukraść worki z zastawem papieskim – 200 talarów złota. Było to powodem otwartego sporu z papieżem. 10 maja papież (w bulli Excelsa) zalecał konfiskatę wszystkich nieruchomości należących do rodziny Colonna. W odpowiedzi Colonnowie ogłaszają "Manifest", w którym wykazują bezprawność wyboru Bonifacego VIII i oskarżają go o śmierć Celestyna V. Kulminacja tego konfliktu była krucjata, rozpoczęta 14 grudnia 1297 przeciwko mieniu i rodowi Colonna. Według Eugenio Dupre Theseider[2] obecnie uznaje się że dwa lata oblegania miasta Colonnów, Palestriny, były najdłuższym oblężeniem średniowiecza . Wojna zakończyła się w 1298 klęską rodu, rozproszeniem rodziny i zniszczeniem większości ich dobytku. Członkowie rodu, zwłaszcza kardynałowie, stali się obiektem prześladowania papieża.

Spór między Filipem IV Pięknym i Bonifacym VIII trwał wiele lat, ale dopiero w 1303, z woli Bonifacego VIII, jako najwyższego sędziego królów świeckich ostatecznie prowadziło do poważnych zajść. Głównym architektem przypadku powszechnie znanego jako "skandal z Anagni" był dysponent plomb króla, Wilhelm z Nogaret, który we Włoszech działał przez swego ucznia Plaisiansa. 13 czerwca tego roku, po napisaniu po raz drugi oskarżenia przeciw papieżowi, król zgodził się na upowszechnienie jego treści. Papież zapowiedział przygotowywanie ekskomuniki króla, która miała być ogłoszona 8 września 1303. Tymczasem 7 września grupa zbrojnych, dowodzona przez Wilhelma z Nogaret i Sciarra Colonna wdarła się do Anagni i po kilku godzinach walki uwięziła papieża. Po jakimś czasie na skutek nacisków zewnętrznych uwolnili go i papież uciekł do Rzymu pod opiekuńcze skrzydła Orsinich.

Papież Marcin V[edytuj | edytuj kod]

Marcin V (Oddone Colonna), był papieżem od 1417 do 1431, pierwszym po zakończeniu wielkiej schizmy zachodniej. Doprowadził do wielu usprawnień i zapoczątkował nowy złoty okres papiestwa. Uczestniczył w soborach w Pizie (1409) i w Konstancji ( 1414-1418), wspierał pogląd o powrocie papieża do Rzymu (1420). Pracował nad odbudową życia duchowego i moralnego i zaufania do papiestwa po schizmie . Po wielu negocjacjach, udało mu się uzdrowić sytuację bez jeszcze większego rozpadu struktury władzy papieskiej, uzyskując ustąpienie antypapieża Klemensa VIII ( 1429). Marcin V złagodził również stosunek do żydów poprzez unieważnienie niektórych antysemickich decyzji swojego poprzednika[potrzebne źródło]. Wspierał członków swojej rodziny, zakupując dla nich osiedla na południu Włoch ( Amalfi, Salerno) i Lacjum (Ardea, Nettuno, Astura, Frascati, Marino, Rocca di Papa, Capranica, Paliano i Sonnino), rozpoczął praktykę, znaną później pod nazwą nepotyzmu. Zmarł w Rzymie w 1431, jego następcą był Eugeniusz IV.

Kardynałowie Colonna[edytuj | edytuj kod]

(w nawiasach podano rok mianowania)

Inni znani członkowie rodu[edytuj | edytuj kod]

Lorenzo Onofrio Colonna, hrabia Amalfi i brat Marcina V, który poślubił Svevę Caetani. Z ich synów wyróżnili się Prospero i Antonio: pierwszy został kardynałem w 1426 i księciem Salerno, znany z tego że był wrogiem papieża Eugeniusza IV i Orsinich,. W XVI wieku, wyróżnił się Marcantonio Colonna, książę Paliano, mianowany w 1570 kapitanem generalnym floty papieskiej w wojnie przeciw Turkom. W następnym roku został mianowany porucznikiem w Lidze Chrześcijańskiej, pomógł stworzyć marynarkę wojenną, siatkę wywiadu (podobno to on przyniósł papieżowi wieść o zwycięstwie pod Lepanto (7 października 1571). W 1577, został miamowany wicekrólem Sycylii przez Filipa II Habsburga urząd ten sprawował do śmierci w 1584. Znaną postacią była Vittoria Colonna ( 1490-1547), poetka poślubiona w 1509 przez Ferdinando d'Avalos, z którym zamieszkała w Zamku Aragońskim w Ischii. Po jego śmierci 1525 przeprowadziła się do Rzymu, gdzie poznała Michała Anioła. Skutkiem konfliktów zbrojnych w II połowie XVII wieku członek rodu Paweł IV Carafa został pozbawiony swoich ziem i ekskomunikowany przez papieża. Część z nich udało mu sie odzyskać.

Rodzina Colonna w ciągu wieków podzieliła się na kilka linii:

  1. Paliano: istniejąca od XV w., która wywodzi się od Marcantonio II Paliano, wicekróla Sycylii ( 1535-1584). W tej linii urząd konetabla Królestwa Neapolu stał się dziedziczny. Inny jej przedstawiciel, Prospero Colonna, był admirałem papieskiej floty w Tunisie (1573).
  2. Paliano-Stigliano (1700) z której pochodzili: Fabrizio Colonna ( 1848-1923), wiceprzewodniczący Izby Deputowanych, a od 1889 senator, Prospero Colonna ( 1858- 1937), również senator i burmistrz Rzymu. Jego syn, Piero Colonna (1891-1939)był gubernatorem Rzymu w 1936 roku. Drugi syn, Ascanio Colonna ( 1883-1971) był ministrem w Sztokholmie i włoskim ambasadorem w Waszyngtonie. Trzeci, Guido Colonna, był zastępcą sekretarza generalnego NATO i ambasadorem Włoch w Oslo.
  3. Zagarolo (linia, która wymarła w 1661): Marcantonio kardynał (1523-1597); Ascanio, kardynał (1555- 1608), który bronił Malty przed Turkami i walczył w bitwie pod Lepanto.
  4. Palestrina: pomimo sprzedaży tego lenna Barberinim w 1630, Urban VIII pozostawił im tytuł książęcy. Wyróżnili sie z niej: Francesco Colonna (zm.1636), który walczył u boku Alessandro Farnese we Flandrii; Giulio Cesare Colonna, książę Carbognano, który poślubił Kornelię Barberini, ostatnią potomkinię swej rodziny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anthony Majanlahti, Guida completa alle grandi famiglie di Roma, Mediolan 2005 ISBN 0-7011-7687-3 ;ISBN 978-0-7011-7687-7
  • Filadelfo Mugnos, Historia Famiglia Colonna, Wenecja 1658LCCN:04019773 LC:DG463.8

Przypisy

  1. Urząd przysługujący kżdorazowej głowie rodu od 1710 roku do dziś
  2. włoski autor specjalizujący sie w środkowym okresie średniowiecza na terenach rzymskich