Godfrey Harold Hardy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Godfrey Harold Hardy
Godfrey Harold Hardy
Data i miejsce urodzenia 7 lutego 1877
Cranleigh
Data i miejsce śmierci 1 grudnia 1947
Cambridge
Zawód matematyk
Narodowość Anglik
Tytuł profesor zwyczajny
Alma Mater Uniwersytet w Cambridge
Uczelnia Uniwersytet w Cambridge, Uniwersytet Oksfordzki
Wyznanie ateista
Małżeństwo kawaler
Krewni i powinowaci (siostra)
Odznaczenia
członek Royal Society[1]
laureat Medalu Sylwestra
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Godfrey Harold Hardy w Wikicytatach

Godfrey Harold Hardy (ur. 7 lutego 1877 w Cranleigh, zm. 1 grudnia 1947 w Cambridge) – angielski matematyk.

Był profesorem Uniwersytetu w Cambridge. Jego prace dotyczyły teorii liczb, teorii szeregów i równań całkowych. Jednym z jego osiągnięć było "odkrycie" hinduskiego matematyka Srinivasa Ramanujana, z którym współpracował od 1914.

Udowodnił, że częstości genotypów w populacji diploidalnej nie zmieniają się z pokolenia na pokolenie, przy spełnieniu określonych warunków (prawo Hardy'ego-Weinberga – będące kamieniem węgielnym w genetyce populacji, na równi z prawami Mendla). Znany jest także z wydanego w 1940 eseju A Mathematician's Apology opisującego jego życie i poglądy. Książka ukazała się również w Polsce pod tytułemApologia matematyka.

Wczesne życie i kariera[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 7 lutego 1877 roku w rodzinie nauczycielskiej. Ojciec był kierownikiem i nauczycielem w szkole średniej Cranleigh School (Surrey), matka – nauczycielką w Lincoln Training College. Od wczesnej młodości przejawiał uzdolnienia matematyczne i smykałkę do operacji na liczbach[2]. Po ukończeniu szkoły w Cranleigh, uzyskał stypendium w Winchester College, w roku 1896 został przyjęty do Trinity College na Uniwersytecie w Cambridge. W 1903 uzyskał stopień magistra (Master of Art). Od 1906 był wykładowcą w Cambridge. W 1919 roku przeniósł się do Oxfordu, gdzie objął katedrę geometrii (Savilian Chair of Geometry) na tamtejszym uniwersytecie, opuszczoną przez usuniętego ze stanowiska Bertranda Russella. W latach 1928-1929 wykładał na Uniwersytecie Princeton[3][4]. Do Cambridge powrócił w 1931 roku i objął profesurę (Sadlerian Professor of Pure Mathematics), którą piastował do 1942 roku.

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Pozostawał pod wpływem matematyków z kontynentalnej Europy (Cours d'analyse de l'École Polytechnique Camille'a Jordana), pasjonowała go czysta matematyka. Współpracował z Johnem E. Littlewoodem w rozwoju analizy matematycznej i teorii liczb[5]. Wspólnie opracowali uogólnienie problemu Waringa oraz systemy liczb bliźniaczych.

Pomimo iż uważał się za czystego matematyka, którego dorobek nie znajdzie żadnego praktycznego zastosowania[6] jego prace zostały wykorzystane m.in. przez Nielsa Bohra przy konstruowaniu modelu atomu oraz w termodynamice i fizyce kwantowej, przy opisie statystyki Bosego-Einsteina. Sformułował jedno z podstawowych praw genetyki populacji, udowadniając, że częstości genotypów w populacji diploidalnej nie zmieniają się z pokolenia na pokolenie, przy spełnieniu określonych warunków (prawo Hardy'ego-Weinberga).

Jego prace zostały wydane w siedmiu tomach przez wydawnictwo Oxford Univerisity Press.

Osobowość[edytuj | edytuj kod]

Przyjaźnił się z G. E. Moore'em, Bertrandem Russellem i Johnem Maynardem Keynesem. Był fanem krykieta. Bardzo nieśmiały, nie lubił występować publicznie, nie akceptował swego wyglądu – podobno miał w zwyczaju zasłaniać ręcznikami lustra w hotelach, w których się zatrzymywał[7].

Aforyzmy[edytuj | edytuj kod]

  • „Matematyk, tak jak malarz lub poeta, jest twórcą wzorów. Jednakże jego wzory są trwalsze niż ich, ponieważ tkanką, z której powstały, są idee.”
  • „Żaden matematyk, nie powinien nigdy zapomnieć, że matematyka, bardziej niż jakakolwiek inna dziedzina sztuki czy nauki, jest domeną ludzi młodych.”

Przypisy

  1. Godfrey Harold Hardy. 1877-1947 Obit. Not. Fell. R. Soc. November 1, 1949 6 18 446-461 doi:10.1098/rsbm.1949.0007
  2. Robert Kanigel, The Man Who Knew Infinity, str. 116, Charles Scribner's Sons, New York, 1991. ISBN 0-684-19259-4.
  3. Josiah Willard Gibbs Lectures
  4. Hardy, G. H.. An introduction to the theory of numbers. . 35 (6), s. 778–818, 1929. 
  5. Looking Backward. W: Harald Bohr: Collected Mathematical Works. Copenhagen: Dansk Matematisk Forening, 1952, s. xiii–xxxiv.
  6. [1]
  7. C. P. Snow, słowo wstępne do: G. H. Hardy, A Mathematician's Apology, Cambridge University Press, 1967.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Godfreya Harolda Hardy'ego