Patrick Maynard Stuart Blackett
| Patrick Maynard Stuart Blackett | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 18 listopada 1897 Londyn |
| Data i miejsce śmierci | 13 lipca 1974[1] Londyn |
| Zawód | fizyk |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Patrick Maynard Stuart Blackett (ur. 18 listopada 1897 w Londynie, zm. 13 lipca 1974[1] tamże) – angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla za rozwinięcie metody komory Wilsona i za odkrycia, przy jej użyciu, w dziedzinach fizyki jądrowej i promieniowania kosmicznego.
Ukończył uniwersytet Cambridge w 1921 i po odbyciu służby w brytyjskiej marynarce wojennej zaczął pracować w prestiżowym Laboratorium Cavendisha, gdzie spędził dziesięć lat, w późniejszym czasie pracując w Manchesterze i Londynie.
W 1948 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za badania nad promieniowaniem kosmicznym, które potwierdziły istnienie pozytonów, i za odkrycie śladów anihilacji i powstania par elektron–pozyton. W badaniach tych używał udoskonalonej przez siebie komory kondensacyjnej Wilsona. W 1925 jako pierwszy sfotografował w komorze kondensacyjnej rozszczepienie jądra azotu wywołane za pomocą cząstki α. Był uważany za największy autorytet w dziedzinie antymaterii.
W czasie II wojny światowej Blackett był jednym z współtwórców nowej dyscypliny naukowej, znanej jako badania operacyjne ("operations research"). Przy jej pomocy, w sposób naukowy, udowodnił na przykład, że okręty i statki w konwoju są znacznie bezpieczniejsze niż pojedyncze jednostki. W tym czasie argumentował także, również tu posługując się obliczeniami badań operacyjnych, że bombardowanie strategiczne (naloty dywanowe) nie przynosi zamierzonych efektów ani pod względem niszczenia morale przeciwnika, ani pod względem redukcji jego potencjału przemysłowego. Ponieważ taki punkt widzenia był dokładnie przeciwny ówczesnej doktrynie Aliantów, Blackett był stopniowo odsuwany w cień. Po wojnie oficjalna analiza skuteczności bombardowania strategicznego ("Strategic Bombing Survey") pokazała, że Blackett miał rację.
Pod koniec lat czterdziestych Blackett stał się bardzo znany z powodu jego radykalnych jak na tamte czasy poglądów politycznych – uważał między innymi, że Wielka Brytania nie powinna prowadzić badań nad bronią jądrową, a także, że Anglia miała moralną obligację aby poprawić naukową i technologiczną sytuację w jej byłych koloniach (szczególnie w Indiach). Uważał się za socjalistę i często wypowiadał się na rzecz angielskiej partii laburzystowskiej.
W 1947 Blackett opracował teorię wyjaśniającą istnienie pola magnetycznego Ziemi jako funkcję jej obrotu z nadzieją na zunifikowanie teorii elektromagnetycznej i grawitacyjnej. W tym czasie zaprojektował i budował serię czułych magnetometrów w celu sprawdzenia tej teorii, ale ostatecznie doszedł do wniosku, że jest ona nieprawdziwa. Niemniej jego eksperymenty poprowadziły go w kierunku badań geofizycznych nad paleomagnetyzmem, co zaowocowało wieloma silnymi dowodami na rzecz teorii wędrówki kontynentów.
Bibliografia [edytuj]
- Mary Jo Nye, Blackett: Physics, War, and Politics in the Twentieth Century (Cambridge, MA: Harvard University Press, 2004).
- Encyklopedia PWN
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Nobel Lectures, Physics 1942-1962. Amsterdam: Elsevier Publishing Company, 1964. cyt. za: Patrick M.S. Blackett – Biography (ang.). nobelprize.org. [dostęp 16 kwietnia 2010].
