Księstwo jaworskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herzogtum Jauer (niem.)
Księstwo Jaworskie
Księstwo legnickie 1273/4
1742
Królestwo Czech
Godło Księstwa Jaworskiego
Godło Księstwa Jaworskiego
Stolica Jawor
Zależne od Królestwa Czech
podział Marchii Morawskiej Bolesław II Rogatka
1274
Inkorporacja do Królestwa Czeskiego Wacław IV Luksemburski
1392
Mapa Księstwa Jaworskiego

     Księstwo Jaworskie

I Księstwo jaworskie[edytuj | edytuj kod]

Księstwo jaworskie – zostało utworzone ok. 1274 przez Bolesława Rogatkę, który wydzielił najstarszemu synowi Henrykowi Grubemu własną dzielnicę obejmującą takie miasta jak Jawor, Bolków, Kamienna Góra, Lubawka, Lwówek Śląski i Świerzawa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć miejska z XII w. z polską nazwą Jawor.

W 1277 dzielnica została powiększona o Strzegom. Po śmierci Bolesława Rogatki w 1278 Henryk V przekazał księstwo jaworskie bratu Bolkowi I Srogiemu. Ten zaś ok. 1281 roku wydzielił młodszemu bratu Bernardowi ziemię lwówecką., która w 1286 powróciła do macierzy. W 1289 książę otrzymał od króla czeskiego Wacława II miasto Chełmsko Śląskie. Od tego czasu datuje się wydzielenie granicy pomiędzy Śląskiem a Czechami przebiegającej działem wodnym Odry i Łaby. W 1290 w zamian za a pomoc zbrojna udzieloną Henrykowi V Grubemu w walce o diadem księstwa wrocławskiego Bolko I otrzymał południowe tereny księstwa wrocławskiego, a w szczególności następujące grody: Świdnica, Dzierżoniów, Strzelin, Ziębice i Ząbkowice Śląskie. Od tego to czasu zaczął tytułować się księciem świdnicko-jaworskim.

II Księstwo jaworskie[edytuj | edytuj kod]

9 listopada 1301 umarł Bolko I Srogi, schedę po nim jako bracia niedzielni obejmują jego synowie: Bernard, Bolko oraz Henryk. W 1312 dokonują podziału księstwa świdnicko-jaworskiego w ten sposób, iż Bernard zostaje księciem na Świdnicy, Bolko księciem na Ziębicach a Henryk księciem na Jaworze.

W 1323 Henryk Jaworski stracił na rzecz brandenburskich Wittelsbachów Ziemię Lubuską. Jego pozycja na Łużycach była zagrożona przez Jana Luksemburczyka i Wittelsbachów, a sam król czeski publicznie oskarżył go o próbę zamachu na jego życie. Jego agenci podburzali mieszczan zgorzeleckich przeciwko niemu. Pod silną presją, doszło 3 maja 1329 do zawarcia umowy, na mocy której Henryk zrzekł się Zgorzelca za określoną sumę i dożywotnie posiadanie okręgu Trutnova. Za zachowanie neutralności w wojnie w 1336 otrzymał w lenno księstwo głogowskie. W związku jednak z ujawnieniem obietnicy złożonej przez Jana Luksemburczyka Henrykowi V Żelaznemu dotyczącej przekazaniu w lenno ks. głogowskiego, Henryk przystąpił w 1345 do obozu świdnicko-polskiego. W wyniku wspomnianej już umowy dynastycznej z chwilą śmierci ks. Henryka w 1346, książę świdnicki Bolko II został władcą jego księstwa.

Bolko II Mały zmarł 28 lipca 1368 r. Księstwo świdnicko-jaworskie dostało się jako oprawa wdowia w ręce Agnieszki Habsburskiej. Po jej śmierci w 1392 r. było rządzone przez królewskich starostów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]