Kamienna Góra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w woj. dolnośląskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kamienna Góra
Herb Flaga
Herb Kamiennej Góry Flaga Kamiennej Góry
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kamiennogórski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1292
Burmistrz Krzysztof Świątek
Powierzchnia 18,04 km²
Ludność (31.12.2010)
• liczba
• gęstość
20 444▼
1133,3 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 75
Kod pocztowy 58-400
Tablice rejestracyjne DKA
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Kamienna Góra"
Kamienna Góra
50°49′N 16°03′E / 50.817, 16.05Na mapach: 50°49′N 16°03′E / 50.817, 16.05
TERC
(TERYT)		 5020107011
Urząd miejski
pl. Grunwaldzki 1
58-400 Kamienna Góra
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kamienna Góra w Wikisłowniku
Strona internetowa
Plac Wolności w Kamiennej Górze

Kamienna Góra (do 1945 niem. Landeshut[1][2]) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w Kotlinie Kamiennogórskiej, u podnóża Gór Kruczych (Góry Kamienne) w Sudetach Środkowych.

Miasto jest gminą miejską oraz siedzibą władz powiatu kamiennogórskiego i gminy wiejskiej Kamienna Góra.

Według danych GUS z 31 grudnia 2010, miasto liczyło 20 444 mieszkańców[3].

Spis treści

[edytuj] Położenie

Kamienna Góra położona jest w województwie dolnośląskim w powiecie kamiennogórskim. Jest położona centralnie w Kotlinie Kamiennogórskiej, będącej częścią Bramy Lubawskiej oraz częściowo na stokach Czarnego Lasu i Gór Kruczych w Sudetach Środkowych, nad rzeką Bóbr, u ujścia jego prawego dopływu Zadrnej. Kamienna Góra jest ośrodkiem przemysłowym, handlowym i kulturalnym dla całego powiatu.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

[edytuj] Transport

[edytuj] Drogi

Dzięki dogodnemu położeniu komunikacyjnemu łatwo stąd się dostać do większych miejscowości nie tylko województwa, ale i kraju. W mieście krzyżują się drogi:

Miasto dzielą niewielkie odległości z Wrocławiem (ok. 100 km) oraz ze stolicą Republiki Czeskiej - Pragą (ok. 130 km). Do miasta można dojechać autobusami PKSu i prywatnymi busami, które jeżdżą z Wałbrzycha do Kamiennej Góry.

[edytuj] Koleje

  • 29 grudnia 1869 otwarto 1-torową linię kolejową (dł. 5,4 km) Kamienna Góra-Sędzisław, zelektryfikowaną w sierpniu 1921. Drugi tor zbudowano w pierwszej dekadzie XX w. w ramach ówczesnej modernizacji sieci kolejowej Dolnego Śląska.
  • 29 grudnia 1869 otwarto 1-torową linię kolejową (dł. 12,5 km) Kamienna Góra-Lubawka i dalej do Královca, zelektryfikowaną w sierpniu 1921.
  • 2 października 1899 otwarto 1-torową linię kolejową (dł. 21,6 km) Kamienna Góra-Okrzeszyn i eksploatowaną w ruchu pasażerskim do stycznia 1954 (częściowo rozebrana w styczniu 1992).
  • W 1914 oddano do użytku odcinek łączący Marciszów z Dębrznikiem, zelektryfikowany 1 stycznia 1939.

Do 1945 przez przejście Lubawka-Královec kursowały pociągi pasażerskie i towarowe. Później pociągi pasażerskie dojeżdżały od strony polskiej jedynie do Lubawki i kursowały w relacjach Lubawka-Wałbrzych oraz Lubawka-Marciszów (Jelenia Góra). W 2001 zamknięto dla ruchu towarowego przejście Lubawka-Královec oraz łącznicę Krużyn (Dębrznik)-Marciszów Górny. Od tej pory pociągi pasażerskie musiały kursować przez Sędzisław. 3 maja 2004 z Kamiennej Góry odjechał ostatni pociąg pasażerski relacji Lubawka-Jelenia Góra obsługiwany szynobusem SA102-001.[4]

W 2008 uruchomiono weekendowe połączenie Lwówek Śląski-Trutnov przez Kamienną Górę. Wówczas pociągi kursowały w weekendy od lipca do września. W 2009 kursy pociągów transgranicznych realizowano w soboty i niedziele w okresie czerwiec-wrzesień, ale już w skróconej relacji Jelenia Góra-Trutnov hl.n. Obsługę trakcyjną zapewniały spalinowe zespoły trakcyjne serii SA134[5][6],.

[edytuj] Historia

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Dokładny czas powstania pierwszej osady będącej zalążkiem dzisiejszej Kamiennej Góry nie jest znany. Początki miasta łączy się z osobą księcia Henryka I Brodatego, który miał zbudować w początkach XIII w. budowlę obronną na Górze Zamkowej, u podnóża której rozwinęło się podgrodzie – zalążek przyszłego miasta.

Pierwsza pewna informacja o Kamiennej Górze pochodzi z 1249. Książę Bolesław Rogatka zezwolił wówczas benedyktynom z Krzeszowa lokować na prawie niemieckim osadę targową Landishute. Zakonnicy jednak z nadanego im prawa nie skorzystali i przez kolejne lata osada w dotychczasowym kształcie prawdopodobnie powoli się rozwijała.

W 1289 Bolko I Surowy odkupił od benedyktynów osadę, a w 1292 nadał jej prawa miejskie.

23 czerwca 1760, w czasie wojny siedmioletniej, odbyła się bitwa pod Kamienną Górą (tzw. "Pruskie Termopile").

W 1813, w czasie wojen napoleońskich, w pobliżu Kamiennej Góry ma miejsce koncentracja wojsk prusko-rosyjskich. Wówczas to car Rosji Aleksander I i król Prus Fryderyk Wilhelm III są gośćmi w kamiennogórskim zamku Grodztwo (niem. Kreppelhof) i 10 sierpnia 1813 odbierają paradę wojsk na polach w okolicy Antonówki[7].

W lipcu 1944 utworzona zostaje w mieście filia obozu koncentracyjnego Gross Rosen. 9 maja 1945 miasto zostaje zajęte przez jednostki 21 Armii 1 Frontu Ukraińskiego. 28 maja przybywają oddziały 29 Pułku Piechoty 2 Armii Wojska Polskiego[8].

[edytuj] Gospodarka

Emblem-documents.svg
 Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru.
Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu.
Zobacz też: Zasady tworzenia list.

Kamienna Góra jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym z przemysłem włókienniczym, spożywczym i maszynowym. Do większych zakładów na terenie miasta należą:

  • Dolnośląska Fabryka Maszyn Włókienniczych Dofama S.A.,
  • Spółdzielnia Mleczarska KaMos w Kamiennej Górze,
  • Kowary-Dywan sp. z o.o., tkalnia dywanów w Kamiennej Górze,
  • bo-wa-de, producent mebli.

Ponadto w mieście istnieje Kamiennogórska Specjalna Strefa Ekonomiczna Małej Przedsiębiorczości S.A. która dysponuje terenami o powierzchni 240,8 ha w miejscowościach:

Strefa będzie działać do 2017. Inwestorzy którzy tam zainwestują mogą korzystać z pomocy publicznej do wysokości 65% poniesionych nakładów. W KSSEMP S.A. funkcjonuje 27 inwestorów którzy reprezentują branże metalową, tekstylną, produkcję wyrobów dekoracyjnych, podzespołów do samochodów i wiele innych. Kapitał pochodzi z krajów takich jak Japonia, USA, Niemcy, Włochy, Holandia, Francja. Do większych firm należą:

  • Takata Petri Parts sp. z o.o.,
  • SOPP Polska sp. z o.o.,
  • Ceramika Marconi sp. z o.o.,
  • CM3-Polska sp. z o.o.,
  • BDN sp. z o.o. Sp. Komandytowa (Grupa Wydawnicza Bauer)
  • Lubatex sp. z o.o.,
  • Autocam Poland sp. z o.o.,
  • Palgetrans Handel-Transport sp. z o.o.,
  • WEBER-Hydraulika sp. z o.o.,
  • Dr.Schneider Automotive Polska sp. z o.o..

Kamienna Góra jest centrum usługowo-handlowym dla powiatu kamiennogórskiego. W mieście istnieją firmy usługowo-handlowe, siedziby banków, towarzystw ubezpieczeniowych, istnieją stacje benzynowe, dwa szpitale (szpital powiatowy oraz Dolnośląskie Centrum Rehabilitacji), market Intermarché, Bricomarché, Lidl, Biedronka, Aldi oraz sklepy sieci: PSS Społem, Żabka, Neonet, Avans, MediaExpert.

Ulica na starym mieście

[edytuj] Zabytki

Emblem-documents.svg
 Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru.
Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu.
Zobacz też: Zasady tworzenia list.

Do ważniejszych obiektów zabytkowych można zaliczyć:

Information icon.svg Osobny artykuł: Zamek Grodztwo w Kamiennej Górze.
Information icon.svg Osobny artykuł: Ratusz w Kamiennej Górze.
  • na Górze Kościelnej (Parkowej) mauzoleum ku czci zamordowanych więźniów i jeńców wojennych w filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen oraz w obozach jenieckich.
  • kamienny obelisk ustawiony na wzgórzu po prawej stronie drogi biegnącej do osiedla Antonówka. Obelisk ustawiony został w 1880 na pamiątkę parady wojsk koalicji antynapoleońskiej, która miała miejsce 10 sierpnia 1813.
  • cmentarz żydowski - zabytkowa nekropolia założona w I poł. XIX w.
Information icon.svg Osobny artykuł: Cmentarz żydowski w Kamiennej Górze.
Ratusz

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z 2007[9] Kamienna Góra ma obszar 18,04 km² (317. lokata w kraju), w tym:

  • użytki rolne: 54%
  • użytki leśne: 16%

Miasto stanowi 4,54% powierzchni powiatu.

[edytuj] Kultura

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

W Kamiennej Górze działa Kamiennogórskie Centrum Kultury (KCK). W ramach KCK prowadzone są: Klub Tańca Towarzyskiego "Fraszka", Młodzieżowy Zespół Teatralny "My" czy Teatr Tańca Współczesnego "Głębia". Działają liczne sekcje skupiające mieszkańców miasta. Te sekcje to: akrobatyki sportowej, szachowa, modelarska, plastyczna, zespół folklorystyczny "Liczyrzepa", sekcja brydża sportowego. Centrum Kultury jest także organizatorem wielu imprez kulturalno-rozrywkowych m.in. Konkurs Recytatorski, Dni Kamiennej Góry, Spotkania Klubu Brydżowego "Centrum", Spotkania Dziecięcych i Młodzieżowych Zespołów Artystycznych "Kamgórek", Kamiennogórska Biesiada z piosenką czy Kamiennogórska Księga Rekordów. To oczywiście nie wszystkie działania Centrum Kultury, ponieważ KCK działa na wielu płaszczyznach organizując takie sekcje, imprezy i spotkania jak:

  • Klub Seniora
  • Pracownia Plastyczna
  • Szkółka Szachowa
  • Podstawy Gry Na Gitarze
  • Sekcja Modelarska
  • Szkoła Sztuk Samoobrony
  • Zespół Teatralny "Burza"
  • Kurs tańca towarzyskiego dla dzieci i dorosłych
  • Nauka języka angielskiego
  • Zespół Wokalny "Olga"
  • "Mamo, Tato, Teatr Przyjechał" (1 x w miesiącu)
  • Galeria Centrum

Oprócz tego w mieście działa:

  • Muzeum Tkactwa przy placu Wolności 11 w barokowej kamieniczce którego stałą ofertą są wystawy:
    • "Z dziejów Tkactwa Ludowego"
    • "Rozwój tkactwa i przemysłu włókienniczego w Kamiennej Górze"
    • "Dawna wieś dolnośląska"

Oprócz tego muzeum organizuje także kilka wystaw czasowych o różnorodnej tematyce. Rokrocznie jesienią prezentuje wystawę "Sztuka włókna", będącą wynikiem plenerów artystów europejskich. Muzeum organizuje także lekcje muzealne o dowolnej tematyce zaproponowanej przez nauczyciela oraz zajęcia plastyczne i konkursy.

  • Miejska Biblioteka Publiczna wraz z dwoma filiami, Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna Filia Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej w Jeleniej Górze.
Zabytkowe kamieniczki w centrum miasta

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące wspólnoty religijne:

[edytuj] Sport

[edytuj] Honorowi obywatele miasta

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2007[10]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 21 093 100 11 121 52,7 9 972 47,3
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 1 169,2 616,5 552,7

Według danych z roku 2002[9] średni dochód na mieszkańca wynosił 1126,74 zł.

[edytuj] Znani, urodzeni w Kamiennej Górze

[edytuj] Związani z Kamienną Górą

  • Heinrich Förster (1789-1881) – biskup wrocławski w latach 1853 -1881, proboszcz parafii rzymsko-katolickiej w Kamiennej Górze w latach 1828 - 1837.
  • Edmund Balasiński (1923-1988) – wieloletni proboszcz parafii pw. św. Piotra i Pawła, dziekan dekanatu Kamiennogórskiego kościoła rzymsko-katolickiego.
  • Johann Christian Günther (1695 - 1723) - poeta niemiecki, w latach 1721-1723 mieszkał i tworzył w Kamiennej Górze, co upamiętnia tablica wmurowana w fasadę kamienicy przy pl. Wolności 15.

[edytuj] Współpraca zagraniczna

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Miasta partnerskie:

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ niem., Landeshut 1232, Landishute 1249, Camena Gora 1249 prof. Maria Malec. Słownik nazw geograficznych Polski. 2003. WN PWN. 2007. ISBN 83-01-13857-2 (zob. Łańcut
  2. ↑ prof. Stanisław Rospond. Słownik Etymologiczny Miast i Gmin. Ossolineum. Wrocław. 1984. ISBN 83-04-01090-9
  3. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2010
  4. ↑ Analiza wygaszania popytu na linii Marciszów/Sędzisław-Kamienna Góra-Lubawka (pol.).
  5. ↑ Ostatnie dzieje na polsko-czeskim pograniczu czyli przewozy pasażerskie na odcinku Sędzisław-Kamienna Góra-Královec (pol.).
  6. ↑ Rozkład jazdy
  7. ↑ Jan Lubieniecki, Z Dziejów Ziemi Kamiennogórskiej, Jelenia Góra 1996
  8. ↑ Kamienna Góra (pol.). [dostęp 26 stycznia 2009].
  9. ↑ 9,0 9,1 Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  10. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  11. ↑ The New York Times: Viktor Hamburger, 100, Dies; Embryologist Revealed Architecture of Nervous System (ang.)

[edytuj] Bibliografia

  • Kamienna Góra, 2001, E. Oleksiak, R. Plata, B. Pecio, M. Karasińska, M. Dańczak, M. Zdanowicz, wyd. Eureka, ISBN 83-88599-65-8
  • Dolny Śląsk na weekend, 2005, C. Skała, W. Brygier, wyd. Pascal, ISBN 83-7304-420-5
  • Dolny Śląsk, 2004, C. Skała, wyd. Pascal, ISBN 83-7304-523-6
  • Z Dziejów Ziemi Kamiennogórskiej, 1996, J. Lubieniecki, wyd. Karkonoskie Towarzystwo Naukowe, ISSN 0238-9940
  • Kamienna Góra. Fakty z przeszłości miasta do końca 1945 roku, 2002, J. Sarnecki, wyd. Muzeum Tkactwa Dolnośląskiego

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Zamki Dolnego Śląska

Bolczów • Bolków • Brzeg • Chojnik • Chojnów • Cisy • Chobienia • Chocianowiec • Chocianów • Czocha • Czernina Górna • Głogów • Gościszów • Góra • Grodno • Grodziec • Gryf • Homole • Jędrzychowice • Jawor • Jelcz-Laskowice • Kamienna Góra • Karpień • Karpniki • Kopice • Kliczków • Kłodzko • Krosno Odrzańskie • Książ • Legnica • Leśna • Lipa Górna • Leuchtenštejn • Modła • Niesytno • Nowa Ruda • Oleśnica • Oława • Otmuchów • Płakowice • Prochowice • Podskale • Radłówka • Radziechów • Zamek Rajsko • Ratno Dolne • Rokitnica • Siedlęcin • Stary Książ • Zamek Szczerba • Ścinawka Średnia • Świny • Uraz • Warta Bolesławiecka • Wąsosz • Wleń • Wojnowice • Wołów • Ząbkowice Śląskie • Żmigród

 Silesia coat of arms.png
p • d • e
Miasta województwa dolnośląskiego
Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród
 Herb województwa dolnośląskiego
p • d • e
Powiat kamiennogórski
Miasta
Kamienna Góra • Lubawka
 Powiat kamiennogórski
Gminy miejskie
Kamienna Góra
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kamienna_G%C3%B3ra&oldid=29498454”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach