Lubań (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lubań
Herb Flaga
Herb Lubania Flaga Lubania
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lubański
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1225
Burmistrz Arkadiusz Słowiński
Powierzchnia 16,12 km²
Wysokość ok. 212 m n.p.m.
Populacja (31.03.2011)
• liczba ludności
• gęstość

22 301[1]
1346 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 75
Kod pocztowy 59-800 do 59-801
Tablice rejestracyjne DLB
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lubań
Lubań
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubań
Lubań
Ziemia 51°07′N 15°18′E/51,116667 15,300000Na mapach: 51°07′N 15°18′E/51,116667 15,300000
TERC
(TERYT)
5020110011
Urząd miejski
ul. 7 Dywizji 14
59-800 Lubań
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Lubań – Rynek z ratuszem, Wieżą Kramarską i rekonstrukcją sukiennic
Lubań – Dom Solny z XVI w

Lubań (niem. Lauban) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim. Położony na Pogórzu Izerskim, nad rzeką Kwisą.

Historycznie leży w polskiej części Łużyc Górnych. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych z 31 marca 2011 roku, miasto liczyło 22 301 mieszkańców.

Miasto leży na międzynarodowym szlaku pątniczym, Drodze św. Jakuba. Zbiegają się tu trzy jego odcinki: Dolnośląska Droga św. Jakuba, Via Regia oraz Via Cervimontana.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Widok w stronę Kamiennej Góry z Baszty Brackiej

51°07′00″N 15°18′00″E/51,116667 15,300000 Miasto położone jest ok. 45 km na płn-zach. od Jeleniej Góry i 25 km na wsch. od Zgorzelca.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 16,12 km²[2] i stanowi 3,76% powierzchni powiatu.

Według danych z roku 2002[3] użytki rolne wynoszą 48% a użytki leśne 3%.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Widok z Baszty Brackiej w kierunku ratusza
Baszta Bracka

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[4]:

  • obszar starego miasta
  • kościół parafialny pw. Trójcy Świętej, ul. Szymanowskiego 1, neogotycki z l. 1857-1861
  • kościół ewangelicki Marii Panny, al. Kombatantów, z drugiej poł. XIV-XIX w.
  • d. kościół ewangelicki pw. Świętego Krzyża, ul. Kościuszki
  • wieża Trynitarska (dzwonnicza) d. kościoła pw. Świętej Trójcy, pl. Lompy, z 1320 r. – pierwszej poł. XIV, XIX w., pozostałość rozebranego w XIX wieku kościoła pw. Świętej Trójcy
  • cmentarz ewangelicki, obecnie komunalny, ul. Wrocławska
  • cmentarz rzym.-kat., obecnie nieczynny, z poł XIX w.
  • park miejski, ul. Kombatantów, z pocz. XIX w.
  • mury miejskie z 1318 r., zbudowane z kamienia bazaltowego z okolicznych kamieniołomów; pierwotnie otoczone fosą; w podwójnym pierścieniu murów znajdowały się cztery główne bramy miejskie: Nowogrodziecka, Mikołajska, Bracka i Zgorzelecka; obecnie pozostałości – fragmenty wzdłuż ul. Podwale:
    • wieża obronna – baszta Bracka, obok kościoła Świętego Krzyża, z 1318 r. – XIV w., część rozebranej w XIX wieku Bramy Brackiej
  • Wieża „Kramarska” (d. ratuszowa), z XIV w., pozostałość XIV-wiecznego ratusza
  • ratusz zbudowany w 1554 r. – XVI w. w stylu renesansowym; obecnie mieści Salę Rajców Miejskich, Muzeum Regionalne (d. Muzeum Osadnictwa Wojskowego), Urząd Stanu Cywilnego oraz Miejską Bibliotekę Publiczną
  • dom, ul. 7 Dywizji 12, z k. XIX w.
  • willa, obecnie szkoła, ul. Górna 1, z XIX w./XX w.
  • dom, obecnie rozlewnia wód, ul. Grunwaldzka 11, z XVI w., 1760 r. XIX w.
  • budynki dawnej cegielni Augustina, ul. Izerska 7, z drugiej poł. XIX w.-XX w.:
    • budynek administracyjny
    • budynek produkcyjny, obecnie magazyn
  • zespół willowy, ul. Kombatantów 2 i 2a, z pierwszej poł. XIX w., 1874 r.:
    • willa
    • stajnia z wozownią
    • park
    • ogrodzenie z bramą
  • willa z parkiem, ul. Kombatantów 11, z czwartej ćw. XIX w.
  • budynek z XVIII/XIX w. przy ul. Lompy 1 (dawne gimnazjum)
  • sąd, pl. 3 Maja 12, z 1899 r.
  • magazyn „Dom Solny” lub Dom Zbożowy, ul. Podwale 4, z 1539 r., 1689 r., XIX w., budynek zbudowany z kamienia bazaltowego ufundowany przez Radę Miejską spełniał swoje funkcje do XIX wieku, później służył jako więzienie miejskie
  • dom, ul. Spółdzielcza 17, z drugiej poł. XVIII w., XIX w., XX w.
  • dom „Pod Okrętem”, ul. Stara 1, z 1715 r. – XVIII w., rodzinny dom kupieckiej rodziny Kirchoffów
  • dom, ul. Tkacka 27, z ok. 1900 r.
  • zespół domu, ul. Warszawska 2, z k. XIX w.:
    • dom
    • budynek gospodarczy
    • ogród
  • dom, ul. Wąska 6, z XVIII w., druga poł. XIX w.

Lubań – Uniegoszcz

  • kościół par. pw. Narodzenia NMP, ul. Różana, z XVI-XVIII w.
  • dom, ul. Jeleniogórska 18

inne zabytki:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Centrum miasta. Widok z Baszty Brackiej

W Lubaniu krzyżują się następujące drogi kołowe:

Lubań jest także stacją węzłową linii kolejowych:

  • 279: Węgliniec – Lubań
  • 274: Jelenia Góra – Węgliniec
  • 274: Lubań – Mikułowa – Zgorzelec (reaktywowana dla ruchu pasażerskiego w grudniu 2011)
  • 337: Lubań – Leśna (linia towarowa).

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze plany wprowadzenia komunikacji miejskiej w Lubaniu powstały w latach siedemdziesiątych[5], jednak pierwsze autobusy wyjechały na ulice miasta w czerwcu 1989. Były to (i nadal są) zwykłe pojazdy PKS, nieprzystosowane do kursowania w mieście (m.in. brak pneumatycznie otwieranych drzwi). Spółka PKS Voyager, która przejęła transport miejski w Lubaniu po upadku Pekaes Lubań, planuje wprowadzenie pojazdów przystosowanych do transportu miejskiego[5].

Linie 50 i 51 łączą centrum miasta z odległymi dzielnicami, takimi jak Uniegoszcz, Księginki czy Osiedle Piastów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2009[6]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 21 697 100 11 451 52,8 10 246 47,2
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
1346 710,4 635,6

Religia[edytuj | edytuj kod]

Kościół Świętej Trójcy

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiega Dolnośląska Droga św. Jakuba odcinek szlaku pielgrzymkowego do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela w Hiszpanii.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[8]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 11.9.2012]. s. 102,103.
  5. 5,0 5,1 Czerwone autobusy w Lubaniu?. „Ziemia Lubańska”. 8 (391), kwiecień/maj 2010. 
  6. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  7. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 30 stycznia 2013.
  8. MIASTA PARTNERSKIE (pol.). miastoluban.pl. [dostęp 2011-11-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]