Noworosja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa Noworosji 1800
Noworosja na terytorium współczesnej Ukrainy
"Noworosja" w 1800 roku z datami przyłączenia do Rosji poszczególnych ziem

Noworosja – termin stosowany w XVIII-XX wieku w Imperium Rosyjskim na określenie przyłączonych do Rosji po wojnach z Turcją terenów dawnego „dzikiego stepu”, czyli terenów położonych na północ od Morza Czarnego i Azowskiego i południe od granic Rzeczpospolitej sprzed 1793 roku, na obszarze obecnej południowej Ukrainy. Dzieliły się na gubernie: noworosyjską (od 1764), chersońską (od 1803) i taurydzką (od 1802). W 1873 dołączyła gubernia besarabska.

W połowie XVIII wieku rozpoczęło się na tych terenach osadnictwo serbskie (Nowa Serbia i Słowiano-Serbia). W 1762 Katarzyna II ogłosiła manifest, w którym wzywała zagranicznych kolonistów do zamieszkania w Noworosji, obiecując zwolnienie z podatków i wolność religii. Apele te zachęciły do osadnictwa, Mołdawian (zachód guberni chersońskiej, między Dniestrem a Bohem), Bułgarów i Greków (wybrzeże Morza Czarnego), Niemców czarnomorskich (regularne rozsiedlenie na terenie całej Noworosji, z podziałem na luteran, katolików i menonitów), Żydów (początkowo tylko namiestnictwo jekaterynosławskie i Tauryda, później cała Noworosja bez Mikołajowa i Sewastopola).

Po likwidacji Chanatu Krymskiego w 1774 i Siczy Zaporoskiej w 1775 caryca Katarzyna II w 1785 ogłosiła dekret, w którym zapowiadała, że na terenach Noworosji nie będzie wprowadzana pańszczyzna, i zachęcała do osiedlania na tym terenie wolnych chłopów oraz żołnierzy, którzy zakończyli służbę.Ściągnęło to chłopów rosyjskich i ukraińskich.

Noworosja obejmowała część terenów współczesnej Ukrainy (obwód doniecki, dniepropietrowski, zaporoski, mikołajowski, chersoński i odeski), Mołdawii oraz Rosji (Kraj Krasnodarski, Kraj Stawropolski, Adygeja, obwód rostowski). Na północ od Noworosji znajdowała się Małorosja.

Literatura[edytuj | edytuj kod]