Partia Pracujących Kurdystanu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Partia Pracujących Kurdystanu
Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg
Lider Abdullah Öcalan
Data założenia 27 listopada 1978
Deklarowana
ideologia polityczna
lewica narodowa, marksizm
Deklarowane
poglądy gospodarcze
socjalizm
Demonstracja zwolenników PKK w Londynie (2003)

Partia Pracujących Kurdystanu (kurd. Partiya Karkerên Kurdistan, PKK), w latach 2002-2005 jako KADEK i KONGRA-GEL – założona 27 listopada 1978 lewicowa organizacja niepodległościowa, której celem jest ustanowienie opartego na ideologii socjalistycznej państwa na terenach zamieszkanych przez Kurdów (południowo-wschodnia Turcja, północno-wschodni Irak, północno-wschodnia Syria, północno-zachodni Iran). Ze względu na wykorzystywane metody walki wpisana na listę organizacji terrorystycznych przez USA i Unię Europejską. Zbrojnym ramieniem Partii są Ludowe Siły Obrony (HPG).

Historia ugrupowania[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Konflikt kurdyjsko-turecki.

Dnia 27 listopada 1978 w miejscowości Fis na zachodzie Turcji doszło do kongresu założycielskiego Partii Pracujących Kurdystanu (PKK) w którym udział wzięło 25 osób. Ta lewicowa organizacja oparta na ideologii masrksistowsko-leninowskiej w założeniach miała utworzenia państwa Kurdystan. Na zjeździe zdecydowano zaangażować bojówki w walki polityczne jakie w latach 1978-1980 w Turcji prowadziła prawica z lewicą. Partia Pracujących Kurdystanu opowiedziała się po stronie lewicy, co wynikało z jej programu politycznego. Zbrojna rebelia Partii Pracujących Kurdystanu rozpoczęła się 15 sierpnia 1984 atakiem na tureckie siły zbrojne w Eruh oraz Şemdinli na wschodzie kraju[1][2]. Tym samym rozpoczęła się długoletnia partyzantka Partii Pracujących Kurdystanu, której celem jest wywalczenie niepodległości Kurdystanu, w wyniku której zginęło do końca 2012 ponad 45 tys. ludzi[3].

We wrześniu 1999 PKK ogłosiło jednostronne zawieszenie broni i całkowicie wycofało swoje bojówki z terytorium Turcji. W związku z tym nowe bazy zakładano w górach północnego Iraku. W lutym 2000 ogłoszono zakończenie wojny. Aby osiągnąć swoje cele ugrupowanie kurdyjskie stawiało na rozwiązania drogą pokojową i dyplomatyczną. W kwietniu 2002 Partię Pracujących Kurdystanu przemianowano na KADEK (Wolność i Demokracja Kongres Kurdystanu), by przekształcić ją w organizację typowo polityczną[2]. W październiku 2003 rozwiązano KADEK i na jej łonie powstał KONGRA-GEL (Kongres Ludzi Kurdystanu)[4].

Turecki rząd przez okres zawieszenia broni notorycznie ignorował oferty Kurdów, co do ich roszczeń. Według Ankary KONGRA-GEL dopuszczał się ataków partyzanckich, jednak ich skala była znacznie mniejsza niż sprzed września 1999[2]. W 2004 Kurdowie wznowili swoją partyzantkę na terytorium Turcji, a w kwietniu 2005 KONGRA-GEL z powrotem przemianowano na Partię Pracujących Kurdystanu[5].

W 2013 wycofali się z Turcji zgodnie z umową do Irackiego Kurdystanu w ramach procesu pokojowego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. A Secret Relationship (ang.). niqash.org, 2008-08-08. [dostęp 2012-09-06].
  2. 2,0 2,1 2,2 Chronology of the Important Events in the World/PKK Chronology (1976-2006) (ang.). niqash.org, 2006-08-08. [dostęp 2012-10-10].
  3. Turcja zapowiada rozmowy z kurdyjskimi bojownikami z PKK (ang.). wp.pl. [dostęp 2012-12-22].
  4. PKK/KONGRA-GEL and Terrorism (ang.). ataa.org. [dostęp 2012-12-22].
  5. Kurdistan Workers Party (PKK) (ang.). aph.gov.au. [dostęp 2012-12-22].