Partia Pracujących Kurdystanu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Partia Pracujących Kurdystanu
Flag of Kurdistan Workers Party (PKK).svg
Lider Abdullah Öcalan
Data założenia 27 listopada 1978
Deklarowana
ideologia polityczna
lewica narodowa
Deklarowane
poglądy gospodarcze
socjalizm
Demonstracja zwolenników PKK w Londynie (2003)

Partia Pracujących Kurdystanu (kurd. Partiya Karkerên Kurdistan, PKK), w latach 2002-2005 jako KADEK i KONGRA-GEL – założona 27 listopada 1978 lewicowa organizacja niepodległościowa, której celem jest ustanowienie opartego na ideologii socjalistycznej państwa na terenach zamieszkanych przez Kurdów (południowo-wschodnia Turcja, północno-wschodni Irak, północno-wschodnia Syria, północno-zachodni Iran). Ze względu na wykorzystywane metody walki wpisana na listę organizacji terrorystycznych przez USA i Unię Europejską. Zbrojnym ramieniem Partii są Ludowe Siły Obrony (HPG).

Historia ugrupowania[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Konflikt kurdyjsko-turecki.

Dnia 27 listopada 1978 w miejscowości Fis na zachodzie Turcji doszło do kongresu założycielskiego Partii Pracujących Kurdystanu (PKK) w którym udział wzięło 25 osób. Ta lewicowa organizacja oparta na ideologii marksistowsko-leninowskiej w założeniach miała utworzenia państwa Kurdystan. Na zjeździe zdecydowano zaangażować bojówki w walki polityczne jakie w latach 1978-1980 w Turcji prowadziła prawica z lewicą. Partia Pracujących Kurdystanu opowiedziała się po stronie lewicy, co wynikało z jej programu politycznego. Zbrojna rebelia Partii Pracujących Kurdystanu rozpoczęła się 15 sierpnia 1984 atakiem na tureckie siły zbrojne w Eruh oraz Şemdinli na wschodzie kraju[1][2]. Tym samym rozpoczęła się długoletnia partyzantka Partii Pracujących Kurdystanu, której celem jest wywalczenie niepodległości Kurdystanu, w wyniku której zginęło do końca 2012 ponad 45 tys. ludzi[3].

We wrześniu 1999 PKK ogłosiło jednostronne zawieszenie broni i całkowicie wycofało swoje bojówki z terytorium Turcji. W związku z tym nowe bazy zakładano w górach północnego Iraku. W lutym 2000 ogłoszono zakończenie wojny. Aby osiągnąć swoje cele ugrupowanie kurdyjskie stawiało na rozwiązania drogą pokojową i dyplomatyczną. W kwietniu 2002 Partię Pracujących Kurdystanu przemianowano na KADEK (Wolność i Demokracja Kongres Kurdystanu), by przekształcić ją w organizację typowo polityczną[2]. W październiku 2003 rozwiązano KADEK i na jej łonie powstał KONGRA-GEL (Kongres Ludzi Kurdystanu)[4].

Turecki rząd przez okres zawieszenia broni notorycznie ignorował oferty Kurdów, co do ich roszczeń. Według Ankary KONGRA-GEL dopuszczał się ataków partyzanckich, jednak ich skala była znacznie mniejsza niż sprzed września 1999[2]. W 2004 Kurdowie wznowili swoją partyzantkę na terytorium Turcji, a w kwietniu 2005 KONGRA-GEL z powrotem przemianowano na Partię Pracujących Kurdystanu[5].

W 2013 wycofali się z Turcji zgodnie z umową do Irackiego Kurdystanu w ramach procesu pokojowego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. A Secret Relationship (ang.). niqash.org, 2008-08-08. [dostęp 2012-09-06].
  2. 2,0 2,1 2,2 Chronology of the Important Events in the World/PKK Chronology (1976-2006) (ang.). niqash.org, 2006-08-08. [dostęp 2012-10-10].
  3. Turcja zapowiada rozmowy z kurdyjskimi bojownikami z PKK (ang.). wp.pl. [dostęp 2012-12-22].
  4. PKK/KONGRA-GEL and Terrorism (ang.). ataa.org. [dostęp 2012-12-22].
  5. Kurdistan Workers Party (PKK) (ang.). aph.gov.au. [dostęp 2012-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-20)].