Damaszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Damaszek
دمشق
Państwo  Syria
Muhafaza Miasto Damaszek
Burmistrz Biszr as-Sabban
Powierzchnia 105 km²
Wysokość 600-695 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

1 711 000
16 295 os./km²
Nr kierunkowy +963 11
Położenie na mapie Syrii
Mapa lokalizacyjna Syrii
Damaszek
Damaszek
Ziemia 33°30′N 36°17′E/33,500000 36,283333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Starożytne miasto Damaszeka
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj  Syria
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, II, III, IV, VI
Charakterystyka #20bis
Regionb Kraje arabskie
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1979
na 3. sesji
Dokonane zmiany 2011
Obiekt zagrożony od 2013
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Ziemia 33°30′47″N 36°17′31″E/33,513000 36,292000
Nocna panorama Damaszku
Fortyfikacje Damaszku
Meczet Umajjadów w Damaszku
Meczet Umajjadów w Damaszku

Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz drugie co do wielkości (po Aleppo) miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.

Damaszek jest jednym z najstarszych ciągle zamieszkanych miast na świecie (pierwotnie zasiedlonym w VIII tysiącleciu p.n.e.), jak również kulturalnym i religijnym centrum orientu. W Syrii nazywany jest Damaszek często الشام aš-Šām, w pozostałych państwach arabskich nazwa ta kojarzona jest bezpośrednio z Syrią. Historycznie zaś odnosi się do większego regionu, mianowicie całego lewantu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Damaszek to jedno z najstarszych miast rejonu Morza Śródziemnego znane już od XV wieku p.n.e. z inskrypcji egipskich (uważa się je za najstarsze nieprzerwanie zamieszkane miasto na świecie – pierwsze ślady osadnictwa pochodzą z III tysiąclecia p.n.e.).

Na przełomie II i I tysiąclecia p.n.e. stolica niezależnego państwa aramejskiego. W 732 p.n.e. Damaszek został zdobyty przez Asyryjczyków, potem krótko należał do Babilonii, a następnie dostał się we władanie perskie (był stolicą satrapii). Jak całe imperium perskie znalazł się w państwie Aleksandra Wielkiego, a w okresie hellenistycznym na zmianę należał do państwa egipskich Ptolemeuszy lub państwa Seleukidów. W 64 p.n.e. wszedł do rzymskiej prowincji Syrii. Po podziale imperium w 395 stał się częścią Bizancjum. W 635 Damaszek zajęli Arabowie. Do 750 był stolicą kalifatu umajjadzkiego, a po przeniesieniu stolicy pozostał jednym z najważniejszych miast świata arabskiego.

W X wieku podbity na krótko przez egipską dynastię Fatymidów, zdobyty następnie przez Turków seldżuckich w 1076. W czasie wypraw krzyżowych wielokrotnie oblegany pozostał niezdobyty i przekształcił się w centrum oporu przeciw najeźdźcom i został stolicą Saladyna i dynastii Ajjubidów. W XIII wieku ponownie pod wpływami władców Egiptu, tym razem dynastii mameluckiej. W 1401 miasto zdobyli i prawie całkowicie zburzyli mongołowie pod przywództwem Tamerlana.

W XVI wieku zdobyty przez Turków osmańskich pozostawał w ich rękach do I wojny światowej podczas której został zajęty przez arabskich sojuszników Wielkiej Brytanii. Po wojnie stał się stolicą Syrii (pozostającej wówczas pod francuską administracją) i status ten zachował do dziś.

W swojej historii Damaszek zasłynął z produkcji:

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Administracyjnie Damaszek stanowi miasto wydzielone, jedną z 14 muhafaz Syrii, pod arabską nazwą مدينة دمشق (Madinat Dimaszk) lub محافظة مدينة دمشق (Muhafazat Madinat Dimaszk)[1]. 23 czerwca 2003 polska Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych wprowadziła dla tej jednostki egzonim Damaszek-Miasto[2], a 23 lutego 2011 zmieniła go na Miasto Damaszek[3].

Miasto stanowi też ośrodek administracyjny muhafazy Damaszek-Okręg.

Transport[edytuj | edytuj kod]

35 km na południowy wschód od Damaszku znajduje się Port lotniczy Damaszek, mające regularne połączenia lotnicze z Europą, z innymi krajami Bliskiego Wschodu, Bejrutem i Trypolisem w Libanie oraz Rijadem w Arabii Saudyjskiej. Linia kolejowa prowadzi z Stambułu w Turcji do Aleppo i z Damaszku do Ammanu w Jordanii. Zbiorcze taksówki zwane “serwisem” oferują połączenia z Damaszku do większości sąsiednich krajów.

Główna linia kolejowa łączy Damaszek, Aleppo, Deir az-Zur, Hassake i Kamiszle z drugą linia, biegnącą wzdłuż wybrzeża.

Ważniejsze zabytki[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Magdalena Dobrzańska-Bzowska, Krzysztof Bzowski: Praktyczny przewodnik – Bliski Wschód. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2008, s. 276-298. ISBN 978-83-7513-146-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]